متعاقبا اضافه خواهد گردید

+ نوشته شده توسط محمد جباری در شنبه دوم دی 1391 و ساعت 22:12 |
موجودات زنده از لحاظ هسته:
1-پرو کاریوت:هسته واقعی ندارد اندامکهای غشاءدار ندارند-ایتدایی اند-تک سلولی هستند-ریبوزم کوچک و ابتدایی است که شامل باکتری ها و سیانو باکتری ها هستند
2-یو کاریوت:هسته واقعی دارند و هسته دارای پوشش دو لایه هستند و اندامکهای غشاءدار دارندو پیچیده ترند و هم انواع تک سلولی و هم پر سلولی دارند و ریبوزم بزرگ و پیچیده ترند و شامل آغازیان ،قارچها،گیاهان ،جانوران


اجزاءباکتری عبارت است از :



1-غشاء پلاسمایی :کنترل ورود و خروج مواد
2-سیتو پلاسم:ماده ای روان که داخل سلول را پر می کند و وظیفه آن نگهداری اندامکها و تعیین مواد و آنزیم ها
3-ناحیه نوکلئوئیدی:ناحیه ی هسته مانندی در باکتر ی ها که شامل DNAو پروتئین هست و وظیفه آن کنترل فعالیت های باکتری
4 -دیواره سلولی :جنس دیواره سلولی از پپتید و گلیکان هست و وظیفه آن حفاظت ،شکل دادن و استحکام بخشیدن
5-ریبوزم :اندامک بدون غشاء که وظیفه ان پروتئین سازی است
6-کپسول:لایه ای چسبناک که اطراف دیواره را فرا می گیرد و وظیفه آن حفاظت و چسبیدن به سطوح
7- تاژک :زواید بلند سیتو پلاسمی که وظیفه آن حرکت باکتری است
8- پیلوس یا مژک:زواید کوتاه فراوانی است که وظیفه آن چسبیدن به سطوح حرکت و انتقال مواد غذایی و انتقال صفات باکتری



دیواره سلولی:لایه ای ضخیم و محکم که اطراف غشاء پلاسمایی را فرا می گیرد و جنس آن در موجود اتی که وجود دارد متفاوت می باشد
1-گیاهان :سلولز و ترکیبات پکتیکی2- باکتری ها:پپتید و گلیکان3- قارچها:کیتین
4-اغازیان:سلولز ،سیلیس،کربنات کلسیم
دیواره سلولی گیاهان:شامل
1-تیغه میانی:ترکیبات پکتیکی - مشترک بین دو سلول گیاهی مجاور- قدیمی ترین لایه
2- دیواره نخستین:ترکیبات پکتو سلولزی
3- دیواره دومین:سلولزی،ضخیم ترین لایه – جدیدترین لایه
3-لان:بخشهایی از دیواره سلولی که ضخامت دیواره در آن نازکتر است و معمولا دارای پلاسمودسم های فراوانی می باشد
4- پلاسمودسم:لوله های سیتو پلاسمی که ارتباط بین سلولهای مجاور را در گیاهان برقرار می سازد.وظیفه:انتقال آب و مواد غذایی و پیام های شیمیایی
پروتئین های غشاء



1- پروتئین سطحی:
الف )سطح خارجی:پذیرنده(آنتی ژن)به اتصال فیزیکی میان سلول ها و ملکولها
ب )سطح داخلی
1-پروتئین عمقی
الف ) کانال: بر دونوعند :
همیشه بازند.
برخی مواقع بازند
ب )ناقل
گلیکو لیپید:ترکیبات لیپیدی که ملکولهای قند به آن اضافه شده است
گلیکو پروتئین:ترکیبات پروتیینی که ملکولهای قند به آن اضافه شده است
پپتید و گلیکان:ترکیبات پلی ساکاریدی که آمینو اسیدها یا رشته های پروتئینی کوچک به آن متصل شده است
فسفولیپید:ترکیبات لیپیدی که دارای یک گروه فسفات و یک گلیسرول و دو اسید چرب است
لیپو پروتئین:ترکیبات پروتئینی که ملکولهای چربی به آن اضافه شده است
چه موادی به راحتی از غشاء عبور می کند:چربی ها و ملکولهای قابل حل در چربی-آب-ملکولهای کوچک مانند اکسیژن و دی اکسید کربن
آنتی ژن:ترکیبات پروتئینی یا گلیکو پروتئینی که در سطح غشاء سلول وجود دارد و باعث شناسایی آن می گردد.
ریبوزوم:اندامکی بدون غشاء که در پروتئین سازی نقش دارد .
محل هایی که ریبوزم وجود داردعبارتند از :
سیتوپلاسم2 -درون کلروپلاست3-درون میتوکندری4-روی شبکه اندو پلاسمی-1
اجزاءریبوزوم :
1-بخش کوچک ریبوزم و2- بخش بزرگ ریبوزم که هر دو از تعداد پروتئین ها و تعدادی RNA تشکیل شده است
نکته:ریبوزوم های پروکا ریوتی کوچک تر از یوکا ریوتی هستند و ریبوزم های پروکاریوت به ریبوزوم های میتو کندری و کلرو پلاست شبیه اند
شباهت ریبوزوم های پروکاریوتی و میتوکندری و کلروپلاست یوکاریوتی برای دانشمندان اهمیت زیادی دارد زیرا شاهدی بر نظریه درون همزیستی است که بیان می کند که منشاء یوکاریوت ها ، پروکاریوت ها می باشند.
اجزاء هسته :



1-پوشش هسته :پوشش دو لایه ای که دارای منافذی جهت تبادل مواد بین هسته و سیتو پلاسم ومی باشد
2- شیره هسته :مایعی که درون هسته را پر می کند و سایر اجزاء هسته در آن قرار دارد
3-هستک یا هستک ها:یک یا چند توده متراکم درون هسته که ازDNA پروتئین های متصل به آن RNA و پروتئین ساخته می شود . وظیفه آن محل ساخته شدن ریبوزوم ها است
4- اسکلت هسته ای:رشته ها و لوله های پروتئینی که به صورت شبکه پیچیده ای درون هسته وجود دارد و وظیفه آن شکل دادن و پایداری پوشش هسته است


شبکه آندو پلاسمی :شبکه ای از لوله ها که در داخل سیتو پلاسم قرار دارد و در تولید و ترشح مواد نقش دارد که بر نوع است :



الف ) صاف (بدون دانه)ریبوزوم بر سطح خود ندارد دارای وظایف زیر می باشد :
1-تولید فسفو لیپید ها و استروئید های مورد نیاز برای غشاء
2-تنظیم میزان قند خون از طریق :در داخل سلول های جگر آنزیم هایی وجود دارد که باعث تنظیم قند خون می شود
3-سم زدایی در داخل شبکه آند پلاسمی صاف جگر آنزیم هایی وجود دارد که مواد شیمیایی مضر و داروها را تجزیه می کند
4-ذخیره یون کلسیم:یون کلسیم برای انقباض ماهیچه ها ضروری می باشد
ب ) زبر(دانه دار) : ریبوزوم بر سطح خود دارد. دارای وظایف زیر :
1-غشاءسازی یعنی تولید فسفو لیپید ها و استروئیدها و پروتئین های مورد نیاز برای تشکیل غشاء
2-تولیدپروتئین ترشحی-پادتن ها



مراحل تولید یک پادتن یا پروتئین ترشحی شامل :
1-پلی پیتید ساخته و به درون شبکه آند پلاسمی دارد می شود
2- زنجیره های کوچکی از ملکول های قند به پلی پپتید اضافه می شود بدین ترتیب یک ملکول گلیکو پروتئین حاصل ومولکول برای ارسال به خارج از شبکه آند پلاسمی آماده می شود
3-شبکه آندو پلاسمی گلیکو پروتئین را در کیسه های ریزی به نام وزیکول انتقالی بسته بندی می کند
4-این وزیکول از شبکه آندو پلاسمی به بیرون جوانه می زند و پروتئین ترشحی به دستگاه گلژی منتقل می شود تا بقیه کارها ی لازم برای ترشح آن انجام شود .بعد از آماده شدن پروتئین برای ترشح وزیکول انتقالی به سوی غشاء پلاسمایی می رود تا محتویات خود را به خارج از سلول ترشح کند
جسم گلژی:اندامکی غشاءدار که به شکل کیسه های روی هم قرار گرفته وجود دارد و در نشانه گذاری ،بسته بندی و ترشح مواد نقش دارد.با رنگ آمیزی نیترات نقره توسط گلژی کشف شد


لیزوزوم:اندامکی غشاءدار که حاوی آنزیم های متعدد می باشد
وظایف لیزوزوم:
1-نگهداری آنزیم های گوارشی:فایده:جلوگیری از تخریب سایر اجزاء سلول
2-گوارش مواد غذایی از طریق کمک واکئل های غذایی مواد درون واکوئل را تجزیه می کند
3-گوارش و تجزیه اندامک های پیر و فرسوده
4-در دوران جنینی باعث جدا شدن انگشتان دست و پا می گردد.
واکوئل:


اندامکی غشاءدار و کیسه مانند که در ذخیره مواد وآب نقش داردو انواع آن عبارتند از
الف )واکوئل غذایی(گوارشی) :واکوئلی که حاوی مواد غذایی بوده و به کمک لیزوزوم ها باعث تجزیه آن می شود .مهمترین وظیفه واکوئل ذخیره آب
ب )واکوئل مرکزی:نسبتا بزرگ در سلول های گیاهی که دارای نقش های زیر می باشد
1-بزرگ شدن سلول گیاهی با جذب آب
2-ذخیره مواد شیمیایی یا مواد دفعی متابولیسم
3-داشتن رنگیزه ها در گل برگ گیاهان که سبب جذب حشرات می شود
4 -ذخیره مواد سمی به عنوان ترکیبات دفاعی در برابر گیاه خواران و آفات گیاهی
ج )واکوئل ضربان دار:نوع خاصی که در آغازیان ساکن آب شیرین وجود دارد و باعث دفع آب اضافی از سلول می شود


کلروپلاست:اندامکی دارای دو غشاء ، نسبتا بزرگ که در گیاهان و برخی آغازیان مانند جلبک ها وجود دارد و وظیفه آن فتو سنتز می باشد
فتو سنتز:واکنشی است که طی آن انرژی نورانی به انرژی شیمیایی نهفته در ترکیبات آلی تبدیل می شود





میتو کندری :


اندامکی دارای دو غشاء ، نسبتا بزرگ که در عمل تنفس سلولی نقش دارد
تنفس سلولی :فرایندی که طی آن انرژی شیمیایی موجود درمواد غذایی به ATP تبدیل می شود (آزاد سازی انرژِی مواد غذایی)
ماتریکی :ماده ای روان که درون میتو کندری را پر می کند و واکنشهای شیمیایی مربوط به تنفس سلولی درون ان انجام می شود
کریستا : چین خوردگی های غشاء داخلی میتو کندری که باعث افزایش سطح غشاء و در نتیجه افزایش تولید ATP می شود
راههای تبادل مواد از غشاء سلولی
1-انتشار:حرکت مواد در ملکول ها از محل پر تراکم به محل کم تراکم (در جهت شیب غلظت )بدون مصرف انرژی را انتشار گویند
2-انتشار تسهیل شده :نوعی انتشار که از طریق کانال ها انجام می شود(حرکت مواد و ملکول ها از محل پر تراکم به محل کم تراکم به کمک کانال ها و بدون مصرف انرژی
3-انتقال فعال:حرکت مواد و ملکول ها از محل کم تراکم به محل پر تراکم (در خلاف شیب غلظت )و با مصرف انرژی




4-آندو سیتوز :ورود ملکول ها و مواد بزرگ به داخل سلول با ایجاد وزیکول ها



5-اگزوسیتوز:خروج مولکول و مواد بزرگ به خارج سلول با ایجاد وزیکول های ترشحی



6-اسمز:انتشار اب از عرض یک غشاء در جهت شیب را اسمز می گویند


فشار اسمزی:تمایل یک محلول نسبت به جذب آب را فشار اسمزی گویند
تورژسانس(آماس):عمل متورم شدن سلول بر اثر جذب مداوم آب در داخل سلول
پلاسمو لیز:عمل چروکیده شدن سلول بر اثر خروج آب از سلول

+ نوشته شده توسط محمد جباری در پنجشنبه بیست و سوم آذر 1391 و ساعت 0:13 |
تکنولوژی زیستی :
1-مهندسی ژنتیک :
اولین بار در سال 1973 استانلی کوهن و هربرت بایر با طراحی و اجرا آزمایشی پژوهش های ژنتیک را متحول کرد. آنان ژن رمزکننده RNA ریبوزومی را از DNA قورباغه آفریقایی استخراج و به DNA باکتری اشریشیا کلای وارد کردند. در نتیجه باکتری هنگام رونویسی ، rRNA قورباغه را می سازد.
نکته : اولین جاندار دست ورزی شده باکتری اشریشیا کلای ( پروکاریوت ) می باشد.
مهندسی ژنتیک : استفاده از تکنیک های آزمایشگاهی برای ساخت مولکول DNA ی که حاوی ژن های جدید با ترکیب جدیدی از ژن هاست.
مهمترین هدف مهندسی ژنتیک : تولید ژن یا فرآورده آن به مقدار انبوه می باشد.برای اینکار بایستی ژن مورد نظر را از میان ژن های جاندار جدا و سپس آنرا به جاندار ساده ای مثل باکتری که تولید مثل سریعی دارد وارد کرده تا ژنهای مورد نظر توسط باکتری همانندسازی و به مقدار زیاد تهیه گردد.
ابزارهای مورد نیاز عبارتند از :
الف ) ابزاری که DNA را ببرد ( آنزیم های محدود کننده )
ب ) وسیله ای برای حمل ژن مورد نظر به درون باکتری
ج ) ابزاری برای ایجاد پیوند بین ژن خارجی و DNA باکتری
روش ها و ابزارهای مهندسی ژنتیک :
وکتور : عاملی برای انتقال ژن مرد نظر به سلول های میزبان در مهندسی ژنتیک
برخی از انواع وکتور عبارتند از : پلازمیدها و ویروس ها ( باکتریوفاژ )
پلازمید : مولکول DNAحلقوی کوچک که در برخی باکتریها وجود دارد و حاوی ژن های است که در کروموزوم اصلی باکتری وجود ندارد مانند ژن مقاومت به آنتی بیوتیک ( کروموزوم کمکی ) ، همانند سازی آن مستقل از کروموزوم اصلی بوده و حتی زمانی که باکتری در حال تولید مثل نیست نیز می تواند همانند سازی کند.
نکته : مهندسان ژنتیک ، ژن مورد نظر را درون پلازمید قرار می دهند.بنابراین هرگاه پلازمید همانند سازی نماید ژن مورد نظر را نیز همانند سازی خواهد نمود .
ژن خارجی : ژنی که از DNA جانداری استخراج و به DNA جانداری دیگر مانند باکتری اضافه می گردد.
DNA نوترکیب : DNA ای که از ترکیب دو DNA متفاوت ، ژن خارجی و دیگری پلازمید ( وکتور ) حاصل شده است .
نکته : از آنجائیکه یکی از اصلی ترین مراحل مهندسی ژنتیک ، تولید DNA نوترکیب می باشد ، مهندسی ژنتیک را فناوری DNA نوترکیب نیز می نامند.
باکتریوفاژ : ویروس هایی که میزبان آنها باکتری می باشد. با قرار دادن ژن خارجی در DNA باکتریوفاژ ، امکان تکثیر ژن فراهم می شود.
ساختن مولکول DNA نوترکیب : برای اینکار به دو آنزیم زیر نیاز داریم ک
الف ) آنزیمی برای بریدن پلازمید یا وکتور ( آنزیم محدودکننده )
ب ) آنزیمی برای اتصال دو سر ژن خارجی به پلازمید ( آنزیم لیگاز )
نکته : منظور از بریدن DNA قطع پیوند فسفودی استر و منظور از اتصال دو DNA برقراری پیوند فسفو دی استر میان دو DNA است .
آنزیم های محدودکننده : آنزیم هایی باکتریایی که توالی کوتاه و خاصی از DNA ( جایگاه تشخیص آنزیم ) را شناسایی کرده و سپس آنرا برش می دهند. مانند آنزیم EcoRI که توالی زیر را شناسایی می کنند.



جایگاه تشخیص آنزیم : محدود کننده توالی خاص از DNA که آنزیم آنرا شناسایی می کند.
نکته : توالی دو رشته جایگاه تشخیص عکس یکدیگر هستند.
بیشتر آنزیم های محدود کننده ، قطعاتی از DNA کوتاه تک رشته ای در هر دو انتها تولید می کنند که با یکدیگر مکمل هستند . این دو انتها ، انتهای چسبنده نامیده می شود. برخی نیز انتهای غیر چسبنده تولید می کنند که برای ما کارآیی ندارد.



نکته : وکتورهای به کار برده شده ، فقط دارای یک جایگاه تشخیص آنزیم هستند.
نکته : آنزیم محدود کننده ای که برای بریدن پلازمید استفاده می شود ، باید همان آنزیمی باشد که دو سر ژن خارجی با آن بریده شده است.در این صورت ، انتهای چسبنده یکی به به انتهای چسبنده دیگری متصل می شود.( اتصال توسط پیوندهای هیدروژنی است )
نکته : برای برقراری پیوند فسفو دی استر میان دو DNA ، مهندسان ژنتیک از آنزیمی به نام لیگاز استفاده می شود.
کلون شدن ژن : هنگامیکه DNA نوترکیب وارد باکتری شود ، باکتری با استفاده از دستگاه همانند سازی خود نسخه های متعددی از آن و در نتیجه ژن خارجی می سازد . ایجاد نسخه های متعدد و یکسان از ژن را کلون کردن ژن گویند.
نکته :همه باکتریها موفق به جذب DNA نوترکیب نمی شوند.
غربال کردن : در این مرحله باکتریهایی که DNA نوترکیب را جذب کرده ، از باکتریهایی که آنها را جذب نکرده اند جدا می کنند.
نکته : برای این کار از آنتی بیوتیک ها استفاده می شود. باکتریهای که DNA نوترکیب را جذب نکرده اند توسط آنتی بیوتیک از بین می روند. ژن مقاومت به آنتی یوتیک در پلازمید وجود دارد.
استخراج ژن : در این مرحله ژن خارجی از DNA نوترکیب جدا می شود. برای اینکار از همان آنزیم محدوکننده ای استفاده می شود که برای تولید DNA نوترکیب استفاده شده است . چون دقیقا از نقاطی که به هم وصل گردیده جدا شوند.
برای تفکیک پلازمید و ژن خارجی از دستگاه الکتروفورز استفاده می شود.که در آن ذرات بر اساس بار الکتریکی و اندازه در طول ژل از یکدیگر جدا می گردند.
نکته : DNA بار منفی دارد و به سمت قطب مثبت حرکت می کند.
نکته : مولکول های کوچکتر ( ژن خارجی ) سریعتر از مولکول های بزرگ ( پلازمید ) از منافذ عبور می کنند و به قطب مثبت نزدیکترند.
نکته : روش الکتروفورز علاوه بر نوکلئیک اسیدها ، برای پروتئین ها نیز کاربرد دارد. در این روش ، پروتئین ها بر اساس اندازه ، از یکدیگر جدا می شوند.
مهندسی ژنتیک در پزشکی :
داروها و واکسن های حاصل از مهندسی ژنتیک امروزه در دسترس هستند.
داروها : بسیاری از بیماریهای ژنی به علت عدم توانایی بدن در ساختن یک نوع پروتئین خاص است که با تولید آن توسط مهندسی ژنتیک می توان بیماریهای مزبور را درمان نمود. مانند مواد ضد انعقاد خون یا انسولین
فاکتور انعقادی شماره هشت ، پروتئینی است که در روند انعقاد خون نقش ددارد و فقدان آن باعث بیماری هموفیلی می گردد. امروزه این فاکتور به روش مهندسی ژنتیک ساخته می شود.
نکته : در گذشته فاکتور انعقادی از خون های اهدایی استخراج می گردید و انتقال آن به افراد نیازمند گاها باعث ابتلاء به ویروس HIV یا هپاتیت می گردید. اولین مورد ایدزشناخته شده در ایران از این طریق بوده است.
واکسن ها : بسیاری از بیماریها ی ویروسی ، مانند آبله و فلج اطفال با داروهای موجود درمان نمی شوند. بنابراین با به کار بردن واکسنه ها می توان از آنها پیشگیری نمود.
واکسن : میکروب کشته شده یا ضعیف شده یا سم خنثی شده میکروب و یا آنتی ژن های سطحی باکتری که به بدن تزریق و باعث بروز پاسخ ایمنی می گردد.
نکته : مشکل واکسن های قدیمی اینست که یک خطا در کشتن یا ضعیف کردن یک عامل بیماریزا منجر به انتقال بیماری به افرادی می شود که برای جلوگیری از آن اقدام کرده اند.
واکسنهایی که با روش مهندسی ژنتیک ساخته می شوند این خطر را ندارند. در این روش ژن مربوط به آنتی ژن های یک عامل بیماریزا را به DNA یک باکتری یا ویروس غیر بیماریزا وارد می کنند .تا ویروس یا بکتری غیر بیماریزا آنتی ژنهایی سطحی عامل بیماریزا را تولید کنند و باعث بروز پاسخ ایمنی شوند.
نکته : عامل ایجاد بیماری آنتی ژن هایی سطحی نیست بلکه فقط به کمک آنها توسط دستگاه ایمنی تشخیص داده می شوند.
مانند تولید واکسن هرپس تناسلی یا واکسن هپاتیت B ، امروزه تلاش گردیده تا در مقابل مالاریا واکسنی موثر تولید گردد.
ژن درمانی : قرار دادن یک نسخه سالم از یک ژن ، درون سلول های فردی که دارای نسخه ناقص از آن ژن است.
نکته : بسیاری از ناهنجاریهای ژنتیک بعلت عدم وجود نسخه فعال یک ژن خاص در بدن می باشد.
در این روش سلول ها را از بدن بیمار خارج و ژن سالم را وارد آنها می کنند. سپس سلول های تغییر یافته را به بدن بیمار باز می گردانند. پس از آن ماده ای که در این فرد وجود نداشت ، توسط سلول های دارای ژن جدید ، ساخته می شود.
در حال حاضر ژن درمانی در سلول هایی قابل استفاده است که قدرت تقسیم آن سلول ها و یا سلول های مادر( پایه ای ) آنها بسیار زیاد باشد. مثلا در مورد سلو لهای خونی و پروتئین های حاصل از آنها ، چون منشاء آنها سلولهای مغز استخوان است که قدرت تقسیم میتوز بالا دارند.
نکته : اولین تلاش ها برای ژن درمانی در مورد دختر بچه ای مبتلائ به نوعی ناهنجاری دستگاه ایمنی صورت گرفت.علت بیماری ژن جهش یافته ای بود که نمی توانست یک آنزیم مهم دستگاه ایمنی را بسازد.
توالی و جایگاه همه ژن های انسان مورد مطالعه قرار گرفته است :



پروژه ژنوم انسان HGP : هدف از آن تعیین توالی نوکلئوتیدهای ژنوم انسان و تعیین نقشه جایگاه هر ژن روی هر کروموزوم است.
ژنوم : کل محتوای DNA یک جاندار که شامل محتوای DNA هسته ای و DNA های سیتوپلاسمی ( میتوکندری و کلروپلاست ) می باشد.
نکته : دانشمندان امیدوارند با دانش به دست آمده از پروژه ژنوم انسان بتوانند ، حدود 4000 بیماری ژنتیک انسان را تشخیص معالجه و درمان نمایند.
نکته : دانشمندان تاکنون ژنهای بیماری های زیادی از جمله سیستیک فیبروزیز ، دیستروفی عضلانی دوشن و سرطان را کشف نموده اند. بیش از 450 ژن و 200 ناهنجاری کروموزومی روی کروموزوم X وجود دارد ( وابسته به جنس ) مانند موارد زیر :
تحلیل عضلانی دوشن ، رنگدانه ای شدن شبکیه چشم ، سیناپسین 1 ، کام شکافدار وابسته به X ، پذیرنده آنژیوتانسین 2 ، نشانگان زالی – ناشنوایی و پروتئین ریبوزومی 10 L
مهندسی ژنتیک در کشاورزی و دامداری :
می توان با انتقال ژن ها به گیاهان باعث اصلاح محصولات آنها شد.
امروزه مهندسان ژنتیک می توانند ویژگی های مطلوب را با دست ورزی ژن به گیاهان بیفزایند. مثلا ایجاد گیاهان مقاوم به شرایط خشکی و تولید گیاهانی که با خاک های مختلف ، اقلیم های متفاوت و فشارهای محیطی سازگاری حاصل کنند.تنظیم سرعت رسیدن میوه ها و افزایش ارزش غذایی گیاهان.
نکته : با انجام روش های مهندسی ژنتیک روی گیاه برنج ، سویه های دارای میزان بالای کاروتن ( که در بدن به ویتامین A تبدیل می شود ) و آهن تولید شده اند . این امر برای مردم بخش های از قاره آسیا که کمبود این دو ماده را دارند بسیار مهم است.
دانشمندان با وارد کردن یک ژن درون محصولات گیاهی ، گیاهانی تولید کرده اند که نسبت به حشرات مقاوم هستند. گیاهانی که نسبت به حشرات مقاوم اند، نیازی به استفاده از سموم حشره کش آلوده کننده محیط زیست ندارند.
کشف یک وکتور گیاهی :



تا چندین سال ، مهندسان ژنتیک وکتور مناسبی که بتواند ژن ها را به گیاه انتقال دهد، در دسترس نداشتند
پلازمید Ti : نوعی پلازمید باکتریایی که باعث ایجاد تومور در سلول های گیاهی می شود ( القاء کننده ایجاد تومور )، پلازمید Ti بسیاری از گیاهان زراعی مثل گوجه فرنگی ، توتون و سویا را آلوده می کند.
گال : نوعی ببیماری گیاهی که باعث ایجاد تومورهای بزرگ روی گیاه می شود.
نکته : محققان ژن ایجاد کننده تومور را از پلازمید Ti خارج و یک DNA خاص ( ژن خارجی ) را جایگزین آن می کنند.
نکته : می توان ژن را با یک تفنگ ژنی به سلول های گیاه گندم شلیک کرد.
تکنولوژی ژن در دامداری به کار برده می شود.در گذشته دامهایی که شیر یا سایر محصولات فراوانی دارند را انتخاب و پرورش می دانند.این فرآیند ها ی متوالی ، طولانی و کم بازده است. امروزه از روش های مهندسی ژنتیک برای اصلاح یا تغییر دام ها استفاده می شود.
نکته : برخی از دامداران برای افزایش تولید شیر به رژیم غذایی گاوها هورمون های رشد که از مغز گاوهای کشته شده استخراج می شد ، افزوده می شد ، امروزه هورمون رشد گاوی به روش مهندسی ژنتیک توسط باکتری ها ساخته می شود.که هزینه آن کمتر و به صزفه تر است.
تولید پروتئین های مفید از نظر پزشکی : کاربرد دیگر تکنولوژی ژن در دامداری افزودن ژن های انسان به دام ها ست.هدف از این کار آن است که پروتئین های اانسان در شیر دام ها ظاهر شود. این روش بیشتر برای پرروتئین های پیچیده انسانی به کار می روندکه از طریق تکنولوژی ژن در باکتری ها تولید نمی شوند.
جانوران تراژن : جانورانی که در سلول های آنها، DNA بیگانه وجود دارد.
کلون کردن از سلو لهای تخصص یافته : اولین بار توسط یان ویلموت در سال 1997 ارائه گردید.که در آن یک بره ،با کلون کردن هسته سلولی از پستان گوسفند بالغ به وجود آمد.
نکته : در گذشته محققان تصور می کردند نمی توان از سلول های تمایز یافته برای تولید موجود زنده کامل استفاده کنند.
ویلموت سلول پستان گوسفند را در اثر تحریک الکتریکی با سلول تخمک فاقد هسته یک گوسفند دیگر ادغام کرد . این سلول ادغام شده تقسیم شد و اولین سلول های جنین را بوجود آورد. ویلموت سلول های حاصل را درون رحم گوسفند ماده ای ( مادر جانشینی ) کار گذاشت. حاصل این کار تولد بره دالی بود که از نظر ژنتیکی مشابه گوسفندی بود که سلول پستان از آن گرفته شده بود.
این کار توسط محققان دیگر برای کلون کردن گاوها و موش ها به کار رفته است. این آزمایش ها نشان می دهند که کلون کردن بدین روش در سایر پستانداران امکان پذیر است.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در دوشنبه بیستم آذر 1391 و ساعت 23:14 |
فصل 4: تغذیه



هدف از تغذیه
1- تامین انرژی : برای انجام فعالیت های بدن
2- تامین ماده : برای رشد و نمو بدن و ترمیم زخم ها و آسیب ها
مواد غذایی شامل : هیدرات های کربن ، پروتئین ، چربی ها ، مواد معدنی ، ویتامین ها و آب می باشد .
نکته : نوع رژیم غذایی بستگی به محل زندگی میزان درآمد ، آداب و رسوم ، دین ، امکانات محیطی متغییر می باشد .
مثال : مردم ژاپن و سایر کشور هایی که در مجاورت دریا ها می باشد از ماهی و آبزیان دیگر بیشتر استفاده می کنند یا مسلمانان به علت حرام بودن گوشت خوک از آن استفاده نمی کنند.
هیدرات های کربن
1-گلوکز و فروکتوز : قند میوه ها
2- ساکارز : قند معمولی - چغندر قند و نیشکر
3- لاکتوز : قند شیر
4- فیبر های گیاهی
5- نشاسته : در سیب زمینی – برنج و گندم و برخی حبوبات وجود دارد .

فیبر گیاهی
الف ) فیبر های محلول در آب : مولکول آن ها کوچک و به مولکول های کلسترول چسپیده و میزان جذب آنها در روده کاهش می دهد : دانه ی حبوبات و سبوس گندم
ب ) فیبرهای نا محلول : مولکول های بزرگ با جذب آب باعث آسان شدن دفع مواد می گردند .
مثال :
فوایدسلولز (الیاف) : 1- کمک به حرکات دستگاه گوارش
2-جلوگیری از سرطان روده بزرگ
3- آسان کردن عمل دفع
4-جلوگیری از یبوست
*نکته : نشاسته مولکول های بزرگ بوده و قابل هضم برای انسان می باشد .
نشاسته به صورت دانه هایی در سلول گیاهی ذخیره می شود .
هر دانه ی نشاسته از تعداد فراوانی مولکول نشاسته ساخته شده است که توسط پوششی احاطه می گردد و این پوشش هنگام پخته شدن پاره شده و گوارش آن آسان تر می گردد .
*نکته :هیدارت های کربن انرژی زا می باشند یعنی برای تامین انرژی مورد نیاز استفاده می گردد .
*نکته : چربی در غذاهای گیاهی و جانوری وجود دارد مانند هیدرات ها کربن انرژی زا می باشند چربی های جانوری معمولا جامد و چربی های گیاهی بیشتر مایع اند روغن نام دارند .
*نکته : چربی های مایع (گیاهی) زودتر و آسان تر از چربی های جامد (جانوری) گوارش می یابند (هضم می شوند) بنابراین مصرف آن ها بیشتر توصیه می گردد از طرفی میزان کلسترول موجود در روغن های گیاهی بسیار کمتر است .



* نکته : کلسترول نوعی لیپید است که به طور طبیعی در بدن وجود دارد و میزان کم آن برای بدن لازم و ضروری می باشد زیرا در تولید هورمون های جنسی و برخی ترکیبات دیگر نقش دارد اما مصرف بیش از حد آن در بدن احتمال ابتلا به بیماری های قلب و رگ ها را افزایش می دهند .
*نکته : زرده ی تخم مرغ مقدار زیادی کلسترول دارد و سفیده ی آن پروتئین است



چربی ها
وظایف چربی ها :
1-تامین انرژی
2-عایق سازی
3- ضربه گیری
4- نقش ساختاری : در تولید غشا سلول(جنس غشاء از فسفو لیپید است)
5- نقش هورمونی :هورمون های استروئیدی
خوردن چربی های جامد باعث افزایش کلسترول خود می گردد .
پروتئین :
پروتئین ها بر دو نوع اند : پروتئین محلول – پروتئین جامد
1- محلول : سفیده ی تخم مرغ – پروتئین شیر
2- جامد : گوشت قرمز و سفید – سویا – لوبیا
* نکته : پروتئین ها بیشتر برای تامین ماده ی مورد نیاز بدن استفاده می شوند و نقش انرژی زایی چندان ندارند مگر در مواقع اضطراری
* نکته : میزان نیاز روزانه به پروتئین در حدود 70 گرم می باشد مقدار کمتر از این باعث ایجاد بیماری های خاصی می گردد .
از کدام منابع پروتئینی بیشتر استفاده می کنیم .
همان طور که قبلا گفته شده پروتئین ها از واحدهایی به نام اسید آمینه ساخته شده اند .
اسیدهای آمینه را بر اساس توانایی تولید آن در بدن به 2 دسته ی کلی زیر تقسیم می کنند .
1- اسیدهای آمینه ی اساسی (ضروری ) : اسیدهای آمینه ای که بدن ما نمی تواند آن ها را بسازد بنابراین بایستی توسط رژیم غذایی تامین شود . مانند لیزین
2- اسیدهای آمینه ی غیر اساسی (غیر ضروری) :اسید های آمینه ای که توسط بدن ساخته می شود و نیاز به تامین آن از رژیم غذایی نمی باشد .
*نکته : کیفیت پروتئین بستگی به تعداد اسیدهای آمینه ی اساسی آن دارد . بر این اساس شیر مادر و تخم مرغ بهترین کیفیت و در درجات بعدی ماهی و گوشت قرمز قرار دارد .
آب : یکی از مهمترین مواد ضروری برای زنده ماندن موجودات زنده می باشد .
انسان بدون غذا تا چند هفته زنده می ماند اما بدون آب چند روز بیشتر زنده نمی ماند .
*نکته : اکثر واکنش های شیمیایی بدن در محیط آبی صورت می پذیرد .
*نکته : بیش از 60 درصد وزن بدن آب می باشد . آب مورد نیاز بدن از راه های زیر تامین می شود.
1- خوردن آب و نوشیدنی ها
2- خوردن میوه و سبزی ها : مثلا کلم 90% آب است
3- برخی غذاها : مثلا نان حدود 40 % آب دارد .
راه های از دست دادن آب بدن :
1- ادرار
2-عرق کردن
3- تنفس
*نکته : افرادی که در هوای گرم کار می کنند به علت عرق کردن نیاز به مصرف آب بیشتری دارند . کاهش میزان آب بدن عواقب خطرناکی دارد . مثلا ممکن است به کلیه ها آسیب برسد .
چه مواردی در چه غذایی وجود دارد .
متخصصان تغذیه با آزمایش مواد غذایی مختلف میزان ترکیبات مختلف آن را مشخص نموده اند و بر اساس شرایط و نیاز افراد رژیم های غذایی را برای مدارس بیمارستان ها و سنین مختلف ارائه نموده اند مثلا برای افرادی که بدن سازی می نمایند ترکیبات پروتئین (تخم مرغ -گوشت) و هیدرات کربن (سیب زمینی) توصیه می گردد.
* نکته : گوشت سرشار از پروتئین است و برای رشد و ترمیم بدن لازم است.
گوشت قرمز 18% - پروتئین 18% - چربی 67% و آب می باشد .
مواد معدنی و ویتامین ها
نمک های معدنی : دارای عناصر شیمیایی خاصی بوده که هر یک از آن ها نقش هایی در بدن انجام می دهند که به چند مورد می پردازیم .
سدیم Na : منبع تامین آن نمک طعام NaCl می باشد .
سدیم وظایف زیر در بدن را بر عهده دارد :
1- کمک به تولید و انتقال پیام های عصبی
2- کمک به انقباض ماهیچه ها
3- تنظیم فشار خون
*نکته : کاهش میزان سدیم (نمک) باعث گرفتگی ماهیچه ها می شود . کارگران به افرادی که در مناطق گرم فعالیت می کنند نیاز به نمک بیشتری دارند چون توسط عرق مقداری نمک از بدن دفع می شود .
*نکته : مصرف بیش از حد نمک باعث بالا رفتن فشار خون و افزایش ابتلا به بیماری های قلبی می شود .
کلسیمCa :
منبع تامین کلسیم لبنیات ، گوشت قرمز ، جگر می باشد .
وظایف کلسیم : 1- استحکام استخوان ها و دندان ها
2- کمک به انقباض ماهیچه ها
3- کمک به انعقاد خون
نکته : کمبود کلسیم در رژیم غذایی کودک باعث نرم شدن استخوان ها ، ایجاد بیماری راشیتسم می شود .
نکته : مصرف مقدار کافی کلسیم به ویژه در کودکی و دوران رشد از پوکی استخوان در بزرگ سالی جلوگیری می کنند (خصوصا زن ها )
آهن Fe :
منبع آهن گوشت قرمز ، خرما ، اسفناج ، جگر و برخی سبزیجات تیره می باشد .
وظایف آهن :
1-نقش در تولید مولکول هموگلوبین : هموگلوبین نوعی پروتئین آهن دارمی باشد که به رنگ قرمز بوده و باعث انتقال اکسیژن دی اکسید کربن می شود
2- تولید برخی انتقال دهنده های الکترون (در غشای میتوکندری)
نکته : کمبود آهن باعث کاهش مقدار هموگلوبین و در نتیجه بیماری کم خونی و در نتیجه بیماری کم خونی (آلمی) می گردند در بیماری کم خونی توانایی حمل اکسیژن در خون کم و شخص دچار ضعف و خستگی می شود .
نکته : مصرف قرص های آهن دار برای دختران ضروری می باشد .
ید I : منبع آن غذاهای دریایی ، آب آشامیدنی و نمک ید دار می باشد .
وظایف : ید برای تولید هورمون های تیروئیدی (T4,T3) ضروری می باشد .
این هورمون ها توسط غده ی تیروئید که در جلوی گردن مجاور حنجره قرار دارد ساخته می شود. وظایف هورمون های تیروئیدی .
1-افزایش سوخت و ساز بدن (افزایش سرعت واکنش های شیمیایی)
2- کمک به رشد ماهیچه ها استخوان ها و مغذ دوران جنینی و کودکی
3- افزایش سطح هوشیاری
نکته : اگر به اندازه ی کافی ید مصرف نکنیم ، غده ی تیروئید برای جذب بیشتر ید بزرگ و متورم می شود که به این حالت گواتر .
نکته : کم بود ید در دوران جنینی در غذای مادر باعث کاهش رشد مغز جنین و ایجاد بیماری (کرتینیسم ) عقب ماندگی ذهنی و جسمی می گردد

+ نوشته شده توسط محمد جباری در دوشنبه بیستم آذر 1391 و ساعت 23:13 |

کور رنگی یک بیماری ارثی وابسته به کروموزوم X مغلوب است که در مردان بیشتر دیده شده و تقریباً همیشه از مادر به پسر به ارث می‌رسد. (توضیح: زنان دو کروموزوم X و مردان یک کروموزوم X و یک کروموزوم Y دارند. در بیماری‌های وابسته به کروموزوم X مغلوب در زنان باید هر دو کروموزوم X معیوب باشند تا بیماری رخ دهد. اگر یک کروموزوم X معیوب باشد بیماری رخ نمی‌دهد ولی قابل انتقال به فرزندان است. در مردان معیوب بودن تنها کروموزوم X سبب بیماری می‌شود. بنابراین، فردی که مبتلا به کوررنگی است، مادرش یا مبتلا به کور رنگی است و یا ناقل بیماری.) در این اختلال کروموزومی سلول‌های مخروطی در شبکیه که مسئول درک رنگ هستند دچار اختلال هستند و به همین دلیل بیمار رنگ‌ها را درست تشخیص نمی‌دهد.

کور رنگی ممکن است بر اثر بیماری‌های عصب بینایی یا شبکیه نیز رخ دهد. در این موارد، فقط چشمی که مشکل دارد دچار کور رنگی می‌شود و بیماری در طول زمان تشدید می‌گردد بطوریکه ممکن است تبدیل به کوررنگی کامل شود که در آن بیمار دیدی خاکستری دارد. این بیماران معمولاً در تشخیص آبی و زرد مشکل دارند.

سلول‌های مخروطی نوعی از سلول‌های گیرندهٔ نور هستند که در شبکیه قرار دارند. این سلول‌ها بر اساس تحریک‌پذیری خود نسبت طول موجهای مختلف نور بر سه دسته تقسیم می‌شوند:

  1. سلول‌های مخروطی نوع S، که نسبت به طول موج‌های کوتاه (حدود ۴۲۰ نانومتر) حساسیت بیشتری نشان می‌دهند و موجب دیدن رنگ آبی می‌شوند.
  2. سلول‌های مخروطی نوع M، که نسبت به طول موج‌های متوسط (حدود ۵۳۰ نانومتر) حساسیت بیشتری نشان می‌دهند و موجب دیدن رنگ سبز می‌شوند.
  3. سلول‌های مخروطی نوع L، که نسبت به طول موج‌های بلند (حدود ۵۶۰ نانومتر) حساسیت بیشتری نشان می‌دهند و موجب دیدن رنگ قرمز و زرد می‌شوند.

در افراد کوررنگ، در اثر جهش ژنها، یک، دو و یا هر سه نوع سلول مخروطی شبکیه فاقد رنگ‌دانههایی هستند که موجب دیدن رنگ‌ها می‌شوند.

کوررنگی یک بیماری ارثی است و اکثر انواع آن وابسته به کروموزوم X هستند. شیوع کوررنگی در مردان بیش‌تر از زنان است، چرا که الل مربوط به این اختلال مغلوب است و بیماری تنها در زن‌هایی بروز که هر دو کروموزوم X آن‌ها دچار نقص باشد.

حدود ۸٪ از مردان و ۰٫۵٪ از زنان دچار یکی از انواع کوررنگی هستند.

کوررنگی ممکن است در اثر جهش ژن‌های کروموزوم‌های دیگری نیز ایجاد شود.

این اختلال با توجه به نوع و مکان جهش ممکن است از بدو تولد آشکار شود و یا در کودکی و یا بزرگ‌سالی نمایان شود. کوررنگی همچنین می‌تواند در طول زندگی پیشرفت کند و یا تغییری نبیند.

ضربه و آسیب مغز به طوری که موجب التهاب و تورم در لب پس‌سری شود و نیز آسیب سلول‌های شبکیه در اثر امواج فرابنفش از عواملی هستند که می‌توانند موجب کوررنگی اکتسابی شوند.

انواع کوررنگی

کوررنگی انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن‌ها عدم توانایی در تشخیص رنگ سبز و قرمز از یکدیگر است. عدم تشخیص هیچ‌یک از رنگ‌ها یکی از گونه‌های بسیار نادر کوررنگی است، و در آن فرد اشیاء را همچون در فیلم‌ها و یا عکس‌های سیاه و سفید می‌بیند
+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه هفتم آذر 1391 و ساعت 19:38 |
تنظیم بیان ژن :

سلول ها از تمامی ژن های خود به طور همزمان استفاده نمی کنند .وقتی یک ژن مورد استفاده قرار گیرد می گویند که آن ژن ، روشن است و به عبارت بهترآن ژن بیان شده است. وقتی ژن مورد استفاده قرار نمی گیرد ، آن ژن ، خاموش است.
تنظیم بیان ژن : فرآیندی که طی آن مشخص می گردد که در یک زمان مشخص کدام ژن ها روشن و کدام زن ها خاموش باشند.
مثال : باکتری اشریشیا کلای که در دستگاه گوارش زندگی می کند ، هنگامیکه محصولات لبنی مصرف می کنیم این باکتری با ساختن آنزیم های مورد نیاز برای جذب و تجزیه لاکتوز ، این قند را تجزیه و از انرژی آن استفاده می کند. اما در صورت عدم وجود لاکتوز در محیط ، دیگر نیازی به ساختن آنزیم های جذب و تجزیه کننده آن نیست.
در یوکاریوت ها نیز تنظیم بیان ژن صورت می پذیرد . تنظیم بیان ژن در پاسخ به تغییر شرایط محیط ، و مراحل نمو جاندار بروز می کند. مثلا همه ی سلول های بدن ما حاصل یک سلول بنام زیگوت ( تخم ) می باشد ، بنابراین ماده ژنتیک همه ی آنها یکسان می باشد ، تفاوت در سلول ها ( شکل و کار ) نتیجه تنظیم بیان ژن می باشد یعنی اینکه در هر سلول چه ژن هایی بیان گردد و چه ژن هایی بیان نشود.
نکته : سلول هایی که شکل و کار متفاوتی دارند ، پروتئین های مختلفی دارند . در واقع ، آنچه که فنوتیپ را تعیین می کند ، نوع پروتئین هاست.
تنظیم بیان ژن ها در پروکاریوت ها بر عهده اپران هاست.
تنظیم بیان ژن در پروکاریوت ها ، در سطوح مختلفی از جمله رونویسی ، ترجمه ، یا پس از ترجمه صورت گیرد.ولی عمدتا هنگام رونویسی انجام می شود. حال سوال این است که چگونه از رونویسی ژنها جلوگیری می شود.
همانطور که قبلا بیان شد RNAپلی مراز به قسمتی از DNA بنام راه انداز متصل گردیده و رونویسی را در طول رشته DNA انجام می دهد. بنابراین اگر مانعی بر سر راه RNA پلیمراز قرار بگیرد ، مانع حرکت آن روی ژن شود و آن ژن رونویسی نخواهد شد. این سدها همان مهار کننده که پروتئین های بزرگی است که توسط ژن تنظیم کننده ساخته می شود ، می باشد. مهار کننده به توالی های مخصوصی از DNA در جلوی راه انداز بنام اپراتور متصل می شود و بدین طریق می تواند مانع حرکت RNAپلی مراز گردد.
نکته : وقتی لاکتوز در محیط نیست ، غلظت هر سه آنزیم اندک است ، اما پس از حضور لاکتوز در محیط غلظت هر سه آنزیم هماهنگ باهم افزایش می یابد.
برای درک بهتر فرایند نیاز به درک مدل اپران که توسط ژاکوب و مونو در سال 1961 بیان گردید می باشد.



هر اپران شامل دو بخش زیر است که عبارتند از :
الف ) بخش تنظیم کننده : بیان همزمان ژن ها را کنترل می کندو شامل اجزاء زیر است ک
1-راه انداز : محل اتصال RNA پلی مراز
2-اپراتور : محل اتصال پروتئین مهار کننده
ب ) ژن ساختاری : یک یا چند ژن که از روی آن RNA ساخته می شود.
اپران لک از سه ژن ساختاری به نام های ژن های 1و 2 و 3 می باشد که هر سه ژن تحت کنترل یک بخش تنظیم کننده بوده و همگی یک راه انداز دارند. بنابراین از روی هر سه ژن ، یک mRNA ، ساخته می شود.
mRNA چند ژنی : mRNA ای که از روی چند ژن ساختاری ، ساخته شود مانند Mrna ساخته شده در اپران لک
mRNA تک ژنی : mRNA ای که از روی یک ژن ساختاری تشکیل شده است.
شرح فرآیند تنظیم بیان ژن در اپران لک :
وقتی لاکتوز در محیط نیست ، مهارکننده به اپراتور متصل و اپران خاموش است ، اما وقتی که لاکتوز در محیط باشد درون باکتری به اللو لاکتوز تبدیل شده که به مهار کننده متصل و باعث تغییراتی در شکل آن گردیده که نتیجه آن عدم اتصال مهار کننده به اپراتور می باشد و رونویسی انجام می شود ( اپران روشن است )
نکته : آللولاکتوز ، عامل تنظیم کننده و مهار کننده پروتئین تنظیم کننده نامند.
تنظیم بیان ژن در یوکاریوت ها پیچیده تر است .



در سلول های یوکاریوتی ، مقدار DNA بیشتری از سلول های پروکاریوتی وجود دارد . تنظیم بیان ژن در یوکاریوت ها از طریق اپران نمی باشد.اپران ها در سلول های یوکاریوتی وجود ندارد.
در سلول های یوکاریوتی ، به دلیل وجود غشای هسته ، پدیده رونویسی از ترجمه جداست و فرصت بیشتری برای تنظیم بیان ژن دارد.تنظیم بیان زن در یوکاریووت ها قبل از رونویسی ، هنگام رونویسی ، بعد از رونویسی ، هنگام ترجمه یا بعد از عمل ترجمه ممکن است صورت بپذیرد.
غالبا تنظیم بیان ژن در یوکاریوت ها ، هنگام شروع رونویسی می باشد.در یوکاریوت ها بر خلاف پروکاریوت ها ، آنزیم RNA پلی مراز به تنهایی نمی تواند راه انداز را شناسایی کند و این کار را به کمک عوامل رونویسی انجام می دهد.
عوامل رونویسی : پروتئین های مخصوصی که شناسایی راه انداز توسط RNA پلی مراز را بر عهده دارد و شامل عوامل متعدد و ترکیب های مختلف می باشد که نقش های ممختلفی در تنظیم بیان ژن دارند.
گروهی از عوامل رونویسی به راه انداز متصل می شوند و سپس آنزیم RNA پلیمراز به انها متصل می شود.در یوکاریوت ها , علاوه بر راه انداز عوامل رونویسی به افزاینده نیز متصل می شود که در رونویسی دخالت دارند.



افزاینده : بخشی از مولکول DNA که به کمک عوامل رونویسی متصل به آن ، عمل رونویسی را تقویت می کند. افزاینده بر خلاف راه انداز ممکن است هزاران نوکلئوتید با ژن ساختاری فاصله داشته باشد. برای اینکار افزاینده و عوامل رونویسی متصل به آن ( فعال کننده ) با تشکیل حلقه در DNA در کنار RNA پلی مراز و سایر عوامل رونویسی روی راه انداز قرار گرفته و عوامل رونویسی متصل به راه انداز را فعال می کنند.



جهش ها پروتئین های غیر طبیعی ایجاد می کنند.
جهش : هر گونه تغییر در ساختار DNA را جهش گویند
نکته : جهشی که در سلول های جنسی ( زاینده ) افراد روی می دهد ، ممکن است به زاده ها منتقل شود ، اما جهش در سلول های بدنی ، فقط بر فردی که دراو جهش رخ داده ، تاثیر می گذارد.
انواع جهش هاعبارتند از :
الف ) جهش های کروموزومی : که شامل موارد زیر است



1-حذف : قطعه ای از کروموزوم بر اثر شکسته شدن کروموزوم ، کاملا از آن جدا می شود.
2-مضاعف شدن : قطعه ای ااز کروموزوم بر ااثر شکسته شدن جدا شده و به کروموزوم همتا متصل می شود.بنابرااین کروموزوم همتا از بعضی از ژن ها دو نسخه دارد.



3-واژگونی : قطعه ای از کروموزوم بر اثر شکسته شدن جدا شده و در جهت معکوس به جای اول خود متصل می شود



4- جابجایی : قطعه ای که بر اثر شکسته شدن جدا شده است به کروموزوم های غیر همتا متصل می شود.
ب ) جهش ژنی ( جهش های نقطه ای ) : یک یا چند نوکلئوتید ژن را روی یک کروموزوم تغییر کند شامل انواع زیر است :



1-جانشینی :یک نوکلئوتید زن با نوکلئوتید نوع دیگری عوض شود.
2-تغییر چارچوب : بر اثر تغییر قالب خواندن رمز ها تغییر می یابد و شامل دو نوع زیر ااست :
A : افزایش : یک یا چند نوکلئوتید به ژن اضافه گردد.
B : کاهش یک یا چند نوکلئوتید ژن حذف شده و کاهش یابد



افزایش و کاهش نوکلئوتیدها رمزهای سه حرفی DNA را به هم می ریزد.
نکته : به طور کلی جهش های نقطه ای ممکن است باعث عدم تولید پروتئین مورد نظر یا تغییر پروتئین از لحاظ ترتیب ، تعداد و یا نوع اسیدهای آمینه سازنده آن گردد. که این خود باعث تغییر عملکرد پروتئین گردد.



گاهی جانشینی ها در بیان ژن تاثیر ندارند ( جهش بی معنی ) مثلا کدون UGU اگر به UGC تغییر کند چون هر دو مربوط به آمینواسید سیستئین می باشند جهش تاثیری در بیان ژن نخواهد داشت.
بطور کلی اثرات جهش های تغییر چارچوب شدیدتر از جانشینی می باشد چون ترتیب رمزها را تا انتها رشته ممکن است دچار تغییر نماید.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در چهارشنبه یکم آذر 1391 و ساعت 10:26 |
تولید کنندگی :
همه جانوران بطور مستقیم و غیر مستقیم انرژی و غذای مورد نیاز خود را از گیاهان دریافت می دارند. گیاهان مواد غذایی را که حاصل عمل فتوسنتزمی باشد در بخش های مختلف خود ذخیره می نمایند.



فتوسنتز : عمل تبدیل انرژی نورانی به انرژی شیمیایی نهفته در ترکیبات آلی ( غذایی ) توسط گیاهان سبز
مواد مصرفی در فتوسنتز عبارتند از : آب و دی اکسید کربن
مواد تولیدی ( محصولات ) در فتوسنتز عبارتند از : هیدرات کربن ( گلوکز ) و اکسیژن
مهمترین محصول فتوسنتز گلوکز می باشد که در گیاهان طی فعل و انفعالاتی به سایر هیدرات های کربن تبدیل می شود.



آزمایش ون هلمونت در مورد موادمصرفی در فتوسنتز می باشد و برای بررسی علمی فرضیه زیر صورت پذیرفت :
گیاهان مواد مورد نیاز خود را از خاک می گیرند.( آزمایش صفحه 19 )
شدت فتوسنتز : مقدار اکسیژن آزاد شده یا دی اکسیدکربن جذب شده توسط گیاه در واحد زمان ، بیانگر شدت فتوسنتز است.
بخش های فتوسنتز کننده گیاهان :
تمامی بخش های سبز گیاهان مانند برگ ها و شاخه های جوان فتوسنتز انجام می دهند . علت سبز رنگ بودن این بخش ها وجود ماده سبز رنگ کلروفیل می باشد. کلروفیل آغاز کننده واکنش های فتوسنتزی می باشد.
بخش های از گیاه که فاقد کلروفیل می باشنند مانند ریشه و ساقه های مسن عمل فتوسنتز انجام نمی دهند.
نکته : گیاهانی که دارای برگ های قرمز هستند میتوانند عمل فتوسنتز انجام دهند ولی میزان و شدت آن کمتر می باشد .علت قرمز رنگ بودن برگ این گیاهان ترکیبات کاروتنوئیدی و گزانتوفیلی می باشد که رنگ کلروفیل را مخفی می سازند.



کلروپلاست : اندامکی نسبتا بزرگ ، دارای دو غشاء ، سبز رنگ که محل استقرار مولکول های کلروفیل است و در سلول های گیاهی و جلبک ها یافت می شود.



بیشترین تعداد کلروپلاست مربوط به برگ و لایه مزوفیل ( میانبرگ ) می باشد.
به دلایل زیر برگ اندام اصلی فتوسنتز می باشد :
الف ) بیشترین تعداد کلروپلاست را دارا می باشد
ب ) سطح برگ وسیع و پهن می باشد در نتیجه نور بیشتری را جذب می کند
ج ) برگ بسیار نازک و دارای روزنه های فراوان در سطح خود جهت تبادل مواد موثر در فتوسنتز می باشد
د ) برگ دارای آوندهای چوبی و آبکش فراوان بوده که مواد مصرفی در فتوسنتز ( آب و املاح ) را به برگ آورده و محصولات فتوسنتزی را از برگ خارج می سازد.



ساختار برگ : برگ در عین نازکی از چندین لایه سلول ساخته شده است که هریک وظیفه خاصی را برعهده دارند.



لایه های تشکیل دهنده برگ به شرح زیرند :
1-کوتیکول (پوستک ) : لایه ای مومی از جنس کوتین که سطح خارجی سلول های برگ را می پوشاند و دارای وضایف زیر است :
الف ) جلوگیری از تبخیر آب ب ) جلوگیری از نفوذ میکروب ها د ) مقاومت در برابر سرما
2-اپیدرم ( روپوست )بالایی : لایه سلولی که خارجی ترین لایه سلولی بوده و فاقد کلروپلاست می باشد.و وظیفه آن حفاظت و جلوگیری از تبخیر آب می باشد. در این لایه برخی سلول ها وجود دارد که شکل آنها متفاوت است . برخی ضمایم آن عبارتند از :
1-2 : سلول نگهبان روزنه : سلول های لوبیایی شکل که به گونه ای رو به روی یکدیگر قرار گرفته اند که در میان آن روزنه ای بوجود می آید و بر خلاف سلول های اپیدرم دارای کلروپلاستند. و وظیفه آن کنترل ورود و خروج گازهای فتوسنتزی است.معمولا تعداد سلول های نگهبان در سطح زیرین برگ بیشتر می باشد.



2-2 : کرک : سلول هایی که از سطح اپیدرم منشاء می گیرند و تراکم آنها در گیاهان بیابانی بیشتر است و وظیف کاهش تبخیر آب از برگ را برعهده دارند.



3- میانبرگ ( مزوفیل ) : دو یا چند لایه سلولی کلروپلاست دار که فضای میانی برگ را پر می کند.و شامل دو نوع بافت پارانشیمی زیر می باشد :
الف ) پارانشیم نرده ای : معمولا در سطح بالای برگ و زیر اپیدرم ، سلول های آن بطور منظم کنار یکدیگر قرار گرفته اند.
ب ) پارانشیم اسفنجی ( حفره ای ) : در سطح زیرین برگ و بالای اپیدرم زیرین ودر بین سلول های آن فضای بین سلولی زیادی وجود دارد
نکته : سلول های پارانشیمی بالا بیشترین تعداد کلروپلاست را دارا می باشند و وظیفه آن فتوسنتز و ذخیره و ترشح مواد می باشد
4- رگبرگ ها ( آوندها ) : بر دو نوعند و کار آنها انتقال مواد و استحکام برگ می باشد
الف ) آوند چوبی : وظیفه آن انتقال آب و املاح ( شیره خام ) از ریشه به برگ ها می باشد
ب ) آوند آبکش : وظیفه آن انتقال محصولات فتوسنتزی ( شیره پرورده ) از برگ به سایر قسمت های گیاه می باشد
5- اپیدرم زیرین : در سطح پایین برگ و دارای بیشترین تعداد روزنه را دارا می باشد.







نشاسته در برگ :




مهمترین محصول فتوسنتز ، گلوکز می باشد . گلوکز مولکولی بسیار کوچک می باشد که براحتی در آب حل و یا با سایر مولکول ها ترکیب می شود به همین دلیل برای ذخیره شدن در برگ مناسب نمی باشد.
گیاهان برای ذخیره گلوکز ، تعداد زیادی از مولکول های آنها را بهم متصل نموده و نشاسته می سازند که در کلروپلاست برگ ذخیره می گردد.
علاوه بر کلروپلاست های برگ ، نشاسته در بخش های دیگر گیاه مانند ساقه ، ریشه و میوه ها و دانه ها انباشته می شود.



سایر فرآورده های فتوسنتزی :
اکسیژن و گلوکز فرآورده های فتوسنتز هستند ، اما گلوکز می تواند به سایر مواد آلی ، از جمله نشاسته و سلولز تبدیل شوند.
مولکول های گلوکز در گیاهانن می توانند پس از تغییراتی به چربی تبدیل شوند و در میوه ها و دانه های روغنی ذخیره گردد.
پروتئینن ها نیز از تغییر مولکول های گلوکز به وجود می آیند ، اما گلوکز برای تبدیل شدن به پروتئین نیاز به نیتروژن دارد که بایستی آنرا از محیط اطراف دریافت نماید.
نکته : گیاهان قادر به جذب نیتروژن موجود در هوا نمی باشند و بایستی نیتروژن مورد نیاز را از طریق ترکیبات نیتروژن دار موجود در خاک مانند نیترات ، یون آمونیوم تامین نمایند. این ترکیبات از راه ریشه به گیاه وارد می شود
در خاک هایی که کمبود مواد نیتروژنی دارند گیاهان یا رشد نمی کند یا میزان رشد آنها کاهش می یابد.
باکتریهایی که در خاک زندگی می کنند ( باکتریهای تثبیت کننده نیتروژن )بطور طبیعی نیتروژن هوا را به صورت ترکیبات نیتروژن دار قابل جذب توسط گیاه در می آورند. البته تعدادی از این باکتریها در ریشه برخی از گیاهان از جمله بغولات ( لوبیا ، سویا ، عدس ، ماش ، یونجه و... )یافت می شوند.




کشت بیش از و پشت سرهم باعث کاهش ترکیبات نیتروژن دار خاک شده و برای کاهش آن دو راه زیر وجود داارد که عبارتند از :
الف ) آیش گذاشتن و تناوب کشت و کاشت گونه های مانند یونجه در زمین
ب ) استفاده از کودهای شیمیایی و حیوانی
نکته : استفاده بیش از حد از کودهای شیمیایی علاوه بر آلودگی محیط زیست و محصولات کشاورزی باعث کاهش کیفیت محصولات کشاورزی و همچنین بیماریهای انسانی و حیوانی می گردد.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در شنبه بیست و هفتم آبان 1391 و ساعت 20:2 |
دستگاه عصبی :


در جانوران پرسلولی جهت هماهنگی وارتباط سلولها و اندامها ی مختلف و آگاهی از محیط اطراف دستگاه عصبی ضروری است.
خواص ویژه دستگاه عصبی عبارتند از :
الف ) تاثیر پذیری نسبت به محرک
ب ) ایجاد جریان عصبی در پاسخ به محرک
ج ) هدایت جریان عصبی از نقطه ای به نقطه دیگر
د ) انتقال پیام از یک واحد عصبی به واحد دیگر
تنظیم عصبی و انواع آن :
فعالیت های عصبی در دو جهت کلی زیر صورت می پذیرد :
1-تنظیم فعالیت های درونی بدن
2-تنظیم موقعیت جانور نسبت به محیط خارجی
ساختار و کار نورون :


نورون سلول عصبی است که پیام ها را به بافت ها و اندامها ی بدن فرستاده و ارتباط آنها رابرقرار می کند.
اجزاء نورون : بخش های زیر در نورون وجود دارد که عبارتند از :
1-دندریت : پیام را دریافت و به جسم سلولی منتقل می کند.
2-اکسون : پیام عصبی را از جسم سلولی تا پایانه اکسونی هدایت می کند
3-جسم سلولی : که خود شامل
الف ) هسته ب ) سیتوپلاسم ج ) اندامک ها می باشد
4-پایانه اکسونی : پیام را از یک نورون به نورون دیگر ، یا یک سلول دیگر انتقال می یابد.
5-غلاف میلین :پوشش پروتئینی یا فسفولیپیدی که اطراف اکسون یا دندریت را می پوشاند
6-گره رانویه : محل هایی از اکسون یا دندریت که فاقد پوشش میلین است.
7-سلول پشتیبان ( نوروگلیا ) : ترشح میلین و اعمالی دیگری را برعهده دارد.
نورون های میلین دار :


بسیاری از نورون ها راغلاف میلین که جنس آن از پروتئین و فسفولیپید است ، می پوشاند. میلین باعث عایق بندی اکسون و دندریت می گردد. همچنین سرعت پیام عصبی را در اکسون ودندریت افزایش می دهد.
وظایف سلول پشتیبان : عبارتند از
1-ترشح پوشش میلین
2-تغذیه نورون ها
3-حفاظت نورون ها
4- عایق بندی نورون ها
گره رانویه : قسمت های از نورون که غلاف میلین در آن قطع می شود ( فاقد آن ) ، گره رانویه چند عمل زیر را موجب می گردد :
الف ) باعث تماس غشای اکسون و دندریت با مایع اطراف می گردد
ب ) سرعت پیام عصبی را افزایش می دهد ( بعلت هدایت جهشی )
نورون هایی که در حرکات سریع بدن نقش دارند دارای ویژگی های زیرند :
الف ) دارای پوشش میلین در طول رشته می باشد
ب ) قطر آن زیاد است
ج ) دارای گره های رانویه می باشد
انواع نورون از لحاظ کار : عبارتند از :
1-نوررون های حسی : اطلاعات را از اندامها ی حسی دریافت و به مغز و نخاع می فرستند
2-نورون های حرکتی : پاسخ مغز و نخاع را به ماهیچه ها و اندامها می فرستد
3-نورون های رابط : ارتباط بین نورونهای حسی و حرکتی را برقرار می سازد
فعالیت نورون :
بین دو سمت غشای نورون اختلاف پتانسیل الکتریکی وجود دارد .
پتانسیل آرامش: اختلاف پتانسیل الکتریکی بین دو سمت غشاء در حالتی که نورون در حال فعالیت عصبی نمی باشد.
نکته : درهنگام پتانسیل آرامش ، پتانسیل درون سلول نسبت به بیرون آن منفی می باشد که علت آن به قرار زیر است.
بطور معمول غلظت یون سدیم در خارج از داخل بیشتر و غلظت پتاسیم در داخل بیشتر از خارج است ، بنابراین سدیم بر اساس شیب غلظت ( انتشار ) تمایل به ورود به داخل و پتاسیم تمایل به خروج دارد ، اما بعلت اینکه یون هیدراته پتاسیم نسبت به سدیم کوچکتر است ، نفوذپذیری غشا ء نسبت به پتاسیم در حالت استراحت بیشتر از سدیم خواهد بود.بنابراین تعداد یون های مثبتی (یون پتاسیم ) که از نورون خارج می شود بیشتر از یون های مثبتی ( یون سدیم ) است که وارد آن می گردد در نتیجه بارهای منفی درون نورون خود را نشان می دهند.
نکته : اگر این فرآیند دائما اتفاق بیفتد تراکم پتاسیم داخل به شدت کاهش یافته و سدیم درون سلول انباشته خواهد گردید، سلول برای رفع این مشکل از پمپ سدیم-پتاسیم کمک می گیرد.
پمپ سدیم –پتاسیم : پروتئینی در غشاء که با مصررف ATP (انرژی ) یون های سدیم را به خارج و پتاسیم را به داخل نورون می راند و باعث می گردد که اختلاف غلظت یون های سدیم و پتاسیم در دو سمت غشاء حفظ گردد.( حفظ حالت اولیه )
پتانسیل عمل : تغییر ناگهانی و شدید اختلاف پتانسیل بین دو سمت غشاء که طی آن در زمان بسیار کوتاهی پتانسیل داخل نسبت به خارج مثبت تر می شود و بلافاصله به حالت اول بر می گردد. ( منفی شدن داخل )



مراحل پتانسیل عمل : عبارت است از :
1-باز شدن کانال های دریچه دار سدیمی و ورود سدیم به داخل نورون که باعث مثبت شدن داخل می گردد.
2-بسته شدن کانل های سدیمی ، و باز شدن کانال های دریچه دار پتاسیمی که باعث خروج یون های پتاسیم از داخل نورون می گردد و نتیجه آن منفی شدن داخل نورون است
3- بسته شدن کانال های دریچه دار پتاسیمی و باز گشت پتانسیل غشا به حالت استراحت
نکته : بعد از پتانسیل عمل ، فعالیت بیشتر پمپ سدیم – پتاسیم سبب بازگشت غلظت یون های سدیم و پتاسیم در دو سمت سلول به حالت اولیه می گردد.






ارتباط نورون ها با یکدیگر و سلول های غیر عصبی :
سیناپس : محل ارتباط یک نورون با سلول دیگر ( نورون یا سلول غیر عصبی )
انواع سیناپس : عبارتند از
الف ) سیناپس الکتریکی ب ) سیناپس شیمیایی
در کتاب سیناپس شیمیایی مطرح گردیده است ( بیش از 90 درصد سیناپس ها )



اجزاء سیناپس : عبارتند از
1-نورون پیش سیناپسی : نورونی که پیام را از طریق پایانه اکسونی خود منتقل می کند
2-فضای سیناپسی : فاصله کمی که بین پایانه اکسونی و سلول دریافت کننده وجود دارد.
3-نورون یا سلول پس سیناپسی : دریافت کننده پیام عصبی
4-انتقال دهنده عصبی : ماده ای شیمیایی که باعث ارتبااط نورون پیش سیناپسی و پس سیناپسی می گردد.مانند استیل کولین در ماهیچه ها و گلوتامات در مغز
مراحل انتقال پیام عصبی در محل سیناپس :
هنگامیکه جریان عصبی به پایانه اکسونی نورون پیش سیناپسی می رسد ، وزیکول های محتوی انتقال دهنده ها با غشای سلول آمیخته می شوندو مولکول های انتقال دهنده به فضای سیناپسی آزاد و به گیرنده های موجود در غشاء نورون پس سیناپسی متصل و سبب تغییر پتانسیل الکتریکی آن می شوند. این تغییر ممکن است در جهت فعال کردن یا مهار کردن نورون پس سیناپسی عمل کند.
اثر مواد اعتیاد آور بر دستگاه عصبی مرکزی :
بعضی مواد عملکرد دستگاه عصبی مرکزی را تغییر می دهند.مانند الکل ، نیکوتین ، کوکائین و هروئین
نکته : همه ی مواد مخدر وابستگی روانی ایجاد می کنند و بیشتر آنها وابستگی جسمی نیز ایجاد می نمایند.
اعتیاد : پاسخ فیزیولوژیک بدن به مصرف مکرر مواد اعتیاد آور که باعث تغییر عملکرد طبیعی نورون ها و سیناپس ها می گردد.
هنگامیکه ماده ی اعتیاد آور عملکرد نورون یا سیناپس را تغییر داد ، از آن پس نورون به طور طبیعی کار نمی کند مگر درر حضور ماده مخدر. شخص با مصرف مکرر ماده ی اعتیاد آور ، به آن معتاد می شود و بدن او نسبت به آن ماده عادت می کند. بنابراین شخص معتاد با گذشت زمان دوز مصرفی را افزایش داده تا خواسته ی بدنش تامین گردد.
اعتیاد به نیکوتین : ماده ی اعتیاد آور در برگ توتون و تنباکو که بسیار سمی بوده و حدود 60 میلی گرم آن برای انسان کشنده است.
نیکوتین به علت شباهت ساختاری با استیل کولین به محل های مخصوصی در سلول های عصبی که به طور طبیعی محل گیرنده های استیل کولین است متصل می شود. اتصال نیکوتین به سلول های عصبی باعث ایجاد تغییرات زیاادی می شود . بعد از مدتی ببدن فرد سیگاری فقط در حضور نیکوتین ( به جای استیل کولین ) به طور طبیعی کار می کند و درر صورت حذف نیکوتین حالت طبیعی بدن مختل می شود. در این حالت تنها راه برقراری و نگهداری حالت طبیعی بدن کشیدن سیگار است.
اثرات نیکوتین بر اندامهای بدن :
-کشیدن سیگار با ابتلا به سرطان های دهان و حنجره ارتباط مستقیم داردو امکان ابتلا به سرطان های پانکراس و مثانه را افزایش می دهد.
- امکان ایجاد ناراحتی های مهلک تنفسی در افراد سیگاری بیش تر است.
- دود توتون و تنباکو باعث تحریک مخاط دهان ، بینی و گلو می شود. همچنین در شش ها تجمع کرده و مژه های سطح دستگاه تنفسی را از کار می اندازد و ریه ها را سیاه و تیره کرده و باعث کاهش ظرفیت تنفسی می گردد.
- احتمال سقط جنین و به دنیا آمدن جنین مرده را در زنان سیگاری افزایش می دهد.
نکته : افرادی که بطور غیر مستقیم در معرض دود سیگار هستند در معرض خطر های بالا هستند.
ساختار و کار دستگاه عصبی :



دردستگاه عصبی دو بخش اصلی زیر وجود دارد که عبارتند از :
الف ) دستگاه عصبی مرکزی : مراکز نظارت بر اعمال بدن، اطلاعات دریافتی از محیط و درون بدن را تفسیر و به آن پاسخ می دهد و شامل دو بخش زیراست :
1-مغز
2-نخاع
ب ) دستگاه عصبی محیطی : مغز و نخاع را به قسمت های دیگر بدن متصل می کنند و شامل قسمت های زیر است :
1- بخش حسی : اطلاعات اندامهای حسی را به دستگاه مرکزی هدایت می کنند
2- بخش حرکتی : ارسال پیام عصبی به اندامهای حرکتی و شامل دو دستگاه مستقل زیر :
الف ) دستگاه عصبی پیکری
ب ) دستگاه عصبی خودمختار: شامل دو بخش زیر
1- اعصاب سمپاتیک
2- اعصاب پاراسمپاتیک
نکته : دستگاه عصبی مرکزی شامل دو بخش 1- ماده ی خاکستری که محتوی جسم سلولی نورون ها و 2- ماده ی سفید که شامل بخش های میلین دار نورون هاست.
عصب : مجموعه ای از آکسون ها و دندریت ها یا هردو ( تارهای عصبی )که توسط غلافی پوشیده شده است.
تار عصبی : آکسون ها و دندریت های بلند



اعصاب محیطی بر سه نوعند :
الف ) اعصاب حسی : پیام های عصبی را اندام ها به مغز می برند
ب ) اعصاب حرکتی : پیام های عصبی را از مغز و نخاع به ماهیچه ها یا غده ها می برند
ج ) اعصاب مختلط : مجموعه ای از تارهای حسی و حرکتی
مغز :



مرکز اصلی پردازش اطلاعات در بدن است. حدود 100 میلیلرد نورون دارد. وزن متوسط آن 5/1 کیلوگرم است.افکار ، عواطف ، رفتار ، ادراک ، احساس و حافظه بر عهده ی مغز است.
مغز شامل چند بخش از جمله : مخ ، مخچه و ساقه ی مغز است.
مخ : بزرگترین بخش مغز که در توانایی یادگیری ، حافظه ، ادراک و عملکرد هوشمندانه نقش دارد.
لایه خارجی مخ ، چین خورده با برآمدگی ها و شیارهای بسیار است که به آن قشر مخ می گویند. یک شیار عمیق و طولانی در وسط ، مخ را به دو نیمکره چپ و راست تقسیم می کند.ارتباط بین دو نیمکره از طریق جسم پینه ای و مثلث مغزی برقرار می گردد. بیشتر پردازش اطلاعات حسی و حرکتی در قشر مخ انجام می شود.
جسم پینه ای : دسته ای از تارهای عصبی ( اکسون و دندریت های بلند ) که ارتباط بین دو نیمکره مخ را برقرار می کند.
نکته : به طور معمول ، نیمکره چپ مخ اطلاعات حسی را از سمت راست بدن دریافت و حرکات آنرا کنترل می کند.و برعکس نیمکره راست ، نیمه چپ بدن . هر یک از نیمکره های مخ کارهای خاصی را کنترل می کنند.
فواید چین خوردگی های مخ :
الف ) افزایش سطح قشر مخ
ب ) امکان قرار گیری مغز درون جمجمه را فراهم می سازد
مخچه :


در پشت ساقه ی مغز قرار دارد. شامل دو نیمکره که در وسط شامل بخشی بنام کرمینه است. مهمترین مرکز هماهنگی و یادگیری حرکات لازم برای تنظیم حالت بدن و تعادل است.
برای حفظ تعادل ، اطلاعاتی را از ماهیچه ها ، مفصل ها ، پوست ، چشم ها و گوش ها دریافت می کنند.علاوه بر این بخش هایی از مغز و نخاع که مربوط به حرکات بدن هستند پیامهایی را به مخچه ارسال می کنند.
صدمه به مخچه باعث می شود که فرد هنگام راه رفتن تلوتلو بخورد و اعمال خود را به طور غیر ماهرانه انجام دهد. این فرد توانایی انجام حرکات دقیق مانند رسم یک خط مستقیم و یا کوبیدن میخ توسط چکش نمی باشد.
ساقه ی مغز : در قسمت پایینی مغز و شامل مغز میانی ، پل مغزی و بصل النخاع است. این ساختارها اطلاعات را درون دستگاه عصبی مرکزی انتقال می دهند ، نقش مهمی در تنظیم فعالیت های بدن دارد.
مراکز مغزی دیگر :
تالاموس : در بالای ساقه مغز ، که در پردازش اطلاعات حسی نقش مهمی دارد. مرکز تقویت و انتقال پیام های عصبی و انتقال بین بخش های مختلف مغز( قشر مخ ) است.
اطلاعات حسی از اغلب نقاط بدن در آنجا گرد هم می آیند ، تقویت می شوند و به بخش های مربوطه در قشر مخ فرستاده می شوند.
هیپوتالاموس : در زیر تالاموس ، به همرا بصل النخاع ، بسیاری از اعمال حیاتی مانند تنففس و ضربان قلب تنظیم می کند. هیپوتالاموس اعمال زیر را کنترل می کند :
1-مرکز احساس گرسنگی و تشنگی
2-تنظیم دمای بدن
3-تنظیم فعالیت غده های ترشح کننده هورمون ها
دستگاه لیمبیک : شبکه گسترده ای از نورون ها که تالاموس و هیپوتالاموس را احاطه کرده است و دارای وظایف زیر است :
الف ) ارتباط تالاموس و هیپوتالاموس با قشر مخ
ب ) نقش در حافظه
ج ) ننقش در یادگیری
د ) نقش در احساسات مانند رضایت ، عصبانیت و لذت


نخاع :
درون ستون مهره ها از بصل النخاع تا کمر امتداد دارد. وظایف نخاع عیارتند از :
الف ) انتقال پیام ها از دستگاه عصبی محیطی به مغز
ب ) مرکز برخی انعکاس های بدن
نکته برخی انعکاس ها مربوط به نخاع و برخی به مراکز بالاتر ( مغز و اجزاء ان ) می باشد مثلا مرکز انعکاس بسته شدن پلک چشم ها برجستگی های چهارگانه دو عدد بالایی است.
انعکاس : پاسخ ناگهانی و غیر ارادی ماهیچه ها در پاسخ به محرکها
نکته : 31 جفت عصب به نخاع متصل است. هر عصب نخاعی شامل اجزاء زیر است :
الف ) ریشه پشتی : محتوی نورون های حسی : اطلاعات را از گیرنده های حسی به دستگاه عصبی مرکزی می آورد
ب ) ریشه شکمی : حاوی نورون های حرکتی : پاسخ حرکتی را از دستگاه عصبی مرکزی به ماهیچه ها و غده ها منتقل می کند
برش عرضی نخاع شامل دو بخش زیر است :
الف ) بخش خاکستری : در وسط و شامل جسم سلولی نورون ها و نورون های رابط
ب ) بخش ماده ی سفید : در خارج و شامل اکسون و دندریت نورون هاست.


محافظت از دستگاه عصبی مرکزی :



این کار به چندین روش صورت می پذیرد که عبارتند از :
الف ) استخوان های جمجمه و ستون مهره ها : حفاظت مغز و نخاع
ب ) پرده ی مننژ : حفاظت مغز و نخاع و شامل لایه های زیر است :
1-سخت شامه : لایه خارجی از جنس بافت پیوندی محکم
2-عنکبوتیه : در زیر میکروسکوپ شبیه تارهای عنکبووت
3-نرم شامه : لایه داخلی شامل مویرگ های خونی فراوان و تغذیه بافت عصبی را برعهده دارد
نکته : فضای بین سخت شامه و نرم شامه توسط مایع مغزی – نخاعی پرشده که نقش ضربه گیری داشته و از برخورد مغز و نخاع به استخوان ها در حین حرکت جلوگیری می کند.


سد خونی – مغزی : بافت پوششی مویرگ های مغزی ، فاقد منافذی است که در مویرگ های بافت های دیگر است ، در نتیجه بسیاری از مواد از جمله میکروب ها و موادی که در متابولیسم سلول های مغزی نقشی ندارند نمی توانند وارد مغز شوند.
نکته : موادی مانند گلوکز و اکسیژن و مواد دفعی مغز می توانند از این سد بگذرند.
دستگاه عصبی محیطی :
شامل 31 جفت عصب نخاعی و 12 جفت عصب مغزی است. دستگاه عصبی محیطی شامل اجزاء زیر است :
1-بخش حسی : اطلاعات اندامهای حسی را به دستگاه مرکزی هدایت می کنند
2-بخش حرکتی : ارسال پیام عصبی به اندامهای حرکتی و شامل دو دستگاه مستقل زیر :
الف ) دستگاه عصبی پیکری
ب ) دستگاه عصبی خودمختار: شامل دو بخش زیر
1-اعصاب سمپاتیک
2-اعصاب پاراسمپاتیک
دستگاه عصبی پیکری : نورون های حرکتی محیطی که ماهیچه های اسکلتی را تحریک می کنند و تحت کنترل آگاهانه ما قرار دارد.
نکته : برخی فعالیت های در این دستگاه ، مانند انعکاس نخاعی غیر ارادی اند. این انعکاس های نخاعی ، پاسخ های حرکتی مهره داران به محرک های محیطی اند و نقش مهمی در حفظ حیات دارند. این انعکاس ها بسیار سریعند ، زیرا در انجام آن ها اغلب نخاع و دستگاه عصبی محیطی در گیرند و مغز نقشی ندارد.
نکته : هر مسیر انعکاسی شامل حداقل یک نورون حسی و یک نورون حرکتی و مواردی نورون رابط است.
مسیر انعکاس زرد پی زیر زانو : وارد شدن ضربه به زردپی زیر زانو نورون حسی متصل به ماهیچه جلو ران را تحریک کرده که پیام عصبی به نخاع ارسال می گرددو نورون حرکتی مربوط را تحریک کرده و در نتیجه ماهیچه جلو ران منقبض می شود و پا بالا می آید. در همین زمان نورون حسی یک نورون رابط را تحریک کرده که آن نیز نورون حرکتی ماهیچه عقب ران را از فعالیت باز می دارد.
اهمیت آن در پزشکی : برای بررسی سالم بودن مسیر انعکاس و نیز میزان اضطراب فرد اهمیت دارد.هرچه اضطراب بیشتر باشد پا سریعتر پاسخ می دهد و بالاتر می آید.
دستگاه عصبی خودمختار :


اعمال غیر آگاهانه را بر عهده دارد و دارای وظایف زیراست :
الف ) تنظیم انقباض ماهیچه های قلبی
ب ) تنظیم انقباض ماهیچه های صاف
ج ) تنظیم غدد
اعصاب پاراسمپاتیک : باعث برقراری حالت آرامش بدن مانند : کاهش فشار خون و کاهش ضربان قلب، آغاز فعالیت های گوارشی
اعصاب سمپاتیک : در مواقع هیجان های روانی و جسمی فعال گردیده و باعث حالت آماده باش بدن می گردد. مانند : افزایش فشار خون ، ضربان قلب و افزایش تعداد تنفس و افزایش خون رسانی به قلب و ماهیچه های اسکلتی
نکته : درهنگام مسابقات ورزشی و امتحانات بخش سمپاتیک فعال می گردد.
دستگاه عصبی جانوران :


از نحوه ی عمل بسیار شبیه یکدیگرند ولی از لحاظ سازمان یافتگی تفاوت های بسیاری دارد.
هیدر : از کیسه تنان ، دارای ساده ترین دستگاه عصبی ، به شکل یک شبکه ی عصبی و شامل شبکه ای از رشته ها که در تمام بدن جانور پخش است. فاقد مغز و سر و تقسیم بندی مرکزی و محیطی ندارد.
نکته : چون محیط زندگی هیدر دارای شرایط پایدار است ( آبزی )و هیدر بیشتر اوقات بطور ساکن می باشد بنابراین ساختار عصبی آن برای هیدر مناسب است
پلاناریا : از کرمهای پهن ، آبزی ، دارای سر و مغز ، مغز از گره های عصبی متشکل از جسم سلولی نورون ها است. دارای دو طناب عصبی موازی که شامل دسته های از اکسون و دندریت هااست. دستگاه عصبی مرکزی و محیطی دارد. از دو رشته اعصاب کوچکی خارج و منشعب می شوندکه دستگاه عصبی محیطی را شکل می دهند
ملخ : از حشرات ، مغز از چند گره جوش خورده تشکیل شده است . طناب عصبی شکمی در هر قطعه از بدن ، دارای یک گره عصبی است. هریک از ااین گره ها فعالیت ماهیچه های آن قطعه را کنترل می کند. دستگاه عصبی مرکزی و محیطی دارد.



مقایسه مغز مهره داران :



مغز همه مهره داران دارای توانایی هماهنگ کردن اطلاعات دریافتی از محیط و دادن پاسخ های لازم و متناسب به آن است.
مغز مهره داران در دوران جنینی شامل سه بخش مغز جلویی ، مغز میانی و مغز عقبی است. بخش های مختلف مغز از تقسیم این سه بخش ، حاصل شده اند.
در بین مهره داران اندازه ی نسبی مغز پستانداران و پرندگان ( نسبت به وزن بدن ) بیشتر از سایرین است. نیمکره های مخ در اینها نسبت به سایرین رشد بیشتری دارد و باعث امکان رفتارهای پیچیده تر در مقایسه با سایرین می گردد.
در میان مهره داران سطح قشر مخ انسان به اندازه ی بدن ، بیشترین مقدار را داردو قابلیت انجام فعالیت های پیچیده ای چون حل مسئله و تفکر را دارد.بعد از انسان چین خوردگی های مخ در سایر پریمات ها ( شامل لمورها ، میمون ها و آدمیان ) و وال ها بیشتر از دیگران است. بعنوان مثال بیشترین قشر مخ به پردازش اطلاعات در مورد صداها ، اختصاص یافته است.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه بیست و سوم آبان 1391 و ساعت 17:14 |
ساختار شیمیایی :

مواد بدن موجودات زنده به گروه عمده زیر تقسیم می شود :
الف ) مواد معدنی : جانداران از مواد معدنی برای تولید مواد آلی استفاده می کنند.
برخی از مواد معدنی مهم بدن موجودات زنده عبارتند از :
آب : یکی از مهمترین مواد معدنی طبیعت و بدن جانداران ، 95-65 درصد وزن بدن موجودات زنده را تشکیل می دهند
دی اکسید کربن : حاصل عمل تنفس ، لازم برای عمل فتوسنتز
اکسیژن : برای تنفس جانداران
نمکها : شامل انواع مختلفی از جمله :
کلریدها : مانند کلرید سدیم
کربنات ها : مانند کربنات کلسیم
فسفات ها :
ب ) مواد آلی : مواد کربن داری که توسط موجودات زنده ( سلول ) ساخته می شود. به چهار دسته کلی تقسیم می شوند :
1-هیدرات های کربن ( کربوهیدرات ها ) : عناصر تشکیل دهنده : کربن ، هیدروژن ، اکسیژن
2- لیپدها : عناصر تشکیل دهنده : کربن ، هیدروژن ، اکسیژن ، فسفر
3- پروتئین ها :عناصر تشکیل دهنده : کربن ، هیدروژن ، اکسیژن ، نیتروژن ، گوگرد
4- اسیدهای نوکلئیک : عناصر تشکیل دهنده : کربن ، هیدروژن ، اکسیژن ، نیتروژن ، فسفر

کربوهیدرات ها :
از لحاظ کلی به 3 دسته تقسیم میشوند که عبارتند از :
1- مونوساکاریدها ( یک قندیها )
2- دی ساکاریدها ( دو قندیها )
3- پلی ساکاریدها ( چند قندیها )


مونوساکاریدها : ساده ترین کربوهیدرات ها که از 3 تا 7 کربن دارند ، مونوساکاریدها مونومر ، پلی ساکاریدها هستند. خود شامل انواع مختلف می باشد که مهمترین آنها عبارتند از :
الف ) پنتوزها : در ساختار خود 5 اتم کربن دارند ، مانند ریبوز ( در RNA ) و دئوکسی ریبوز ( در DNA )
ب ) هگزوزها : در ساختار خود 6 اتمکربن دارند ، مانند گلوکز ، فروکتوز و گالاکتوز
گلوکز : قند موجود در گیاهان ( در میوه ها و دانه ها ) ، سوخت اصلی بدن انسان می باشد.
فروکتوز : قند موجود در میوه ها ( گیاهان )
گالاکتوز : قند 6 کربنه و در گیاهان یافت می شود همچنین از واحدهای سازنده لاکتوز ( قند شیر ) است.



دی ساکاریدها : از اتصال دو مونوساکارید به کمک واکنش سنتز آبدهی ، یک مولکول دی ساکارید ساخته می شود، مانند موارد زیر :
ساکارز : گلوکز + فروکتوز
مالتوز : گلوکز + گلوکز
لاکتوز : گلوکز + گالاکتوز
ساکارز : همان قند معمولی می باشد که از چغندر قند و نیشکر بدست می آید.
مالتوز : قند موجود در جوانه جو
لاکتوز : قند موجود در شیر



پلی ساکاریدها : از اتصال چندین مونوساکارید ( هزاران ) به کمک سنتز آبدهی ، یک پلی ساکارید ساخت می شود و انواع مختلفی دارد که مهمترین آنها عبارتند از :
الف ) سلولز : پلی ساکارید ساختاری گیاهان ( در دیواره سلولی ) ، غیر قابل هضم برای انسان ، مولکول خطی( رشته ای و بدون انشعاب ) ، واحد سازنده گلوکز، بیشترین ترکیب آلی طبیعت

ب ) نشاسته : پلی ساکارید ذخیره ای در گیاهان ، قابل هضم برای انسان ، مولکول منشعب ، واحد سازنده گلوکز
گیاهان مولکول های گلوکز را به صورت پلیمر نشاسته در می آورند و آن را ذخیره می کنند.



ج ) گلیکوژن : پلی ساکارید ذخیره ای در جانوران ( در جگر و ماهیچه ها ) و قارچها ، قابل هضم توسط انسان ، مولکول بسیار منشعب ، واحد سازنده گلوکز

لیپیدها :

دسته ای دیگر از مواد آلی که دارای خاصیت آبگریز بوده ( غیر قابل حل در آب ) و دارای نقشهای متعدد و انواع گوناگون است :
1- نقش ذخیره و تامین انرژی : چربیهای بدن ، یک گرم چربی دو برابر یک گرم هیدرات کربن و پروتئین انرژی دارد.
2- نقش ساختاری : فسفولیپدها که از لیپیدها می باشد یکی از اجزاء اصلی غشاء سلولی است



3- نقش ضربه گیر
4- نقش عایق سازی : چربیهای زیر پوست
5- نقش تنظیمی : هورمون های استروئیدی

روغن : حالت مایع ، غیر اشباع ( سیر نشده ) ، بیشتر منشاء گیاهی
چربی : حالت جامد ، اشباع ( سیر شده ) ، بیشتر منشاء جانوری

تری گلیسریدها : دسته ای از لیپیدها که در ساختار خود 3 اسید چرب و یک مولکول گلیسرول دارند.
نکته : تفاوت تری گلیسریدها در زنجیره های اسید چرب آن می باشد.






پروتئین :

پروتئین ها : دسته ای دیگر از مواد آلی که علاوه بر کربن ، هیدروژن و اکسیژن دارای نیتروژن و مواردی گوگرد است.
تعریف : دسته ای از ترکیبات آلی که از واحدهایی به نام اسید آمینه ساخته شده است.
برخی وظایف :
1-نقش آنزیمی : اکثر آنزیم ها ساختار پروتئینی دارند
2-نقش انتقال دهنده : مانند هموگلوبین که وظیفه انتقال اکسیژن و دی اکسید کربن در خون را بر عهده دارد.




3-نقش انقباضی : مانند ماهیچه های بدن
4- نقش دفاعی : مانند پادتن ها
آنزیم :
تعریف : کاتالیزورهای زیستی که سرعت واکنش های شیمیایی بدن را افزایش می دهند
ویژگی های آنزیم :
1-اکثرآنزیم ها ساختار پروتئینی دارند
2- آنزیم ها اختصاصی عمل می کنند ، یعنی هر آنزیم واکنش خاصی را انجام می دهد.
3-آنزیم ها در طی واکنش مصرف نمی شوند ( از بین نمی روند )
4-نسبت به تغییرات دما و pH محیط حساسند : این تغییرات باعث غیر فعال شدن یا کاهش سرعت عمل آنزیم ها می گردد
نکته : برای بیشتر واکنش های بدن ، حداقل یک آنزیم لازم است.
اسیدهای نوکلئیک : بعدا توضیح داده خواهد شد.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در پنجشنبه چهارم آبان 1391 و ساعت 22:57 |
ریشه : Root



ساختمان اولیه ریشه دو لپه ایها و بازدانگان : هرگاه برش عرضی یا طولی از یک ریشه جوان از گیاهانی مانند آلاله ، لوبیا و یا تربچه را در نظر گیریم سه منطقه مشخص در آن متمایز است، که عبارتند از :
1- روپوست 2- پوست 3- استوانه مرکزی
چنانچه از خارج شروع کنیم بافت های اولیه ( بافت هایی که منشاء آنها از سلول های ایجاد شده در مریستم انتهایی است ) عبارتست از :

1- روپوست (Epidermis ) :
روپوست متشکل از یک لایه تک سلولی پوشاننده سطح خارجی می باشد. دیواره خارجی سلولهای روپوستی معمولا فاقد کوتیکول بوده و این سلول ها در جذب ، فعال می باشند. گاهی اوقات که روپوست می میرد ، سلول های خارجی پوسته ، مانند یک پوشش اپیدرمی خاص به نام Exodermis عمل می کنند.

2- پوست ( Cortex ) :
پوست از خارج بوسیله لایه تارهای کشنده و از داخل توسط آندودرم احاطه می گردد. ناحیه پوست بصورت غلافی پارانشیمی در اطراف استوانه مرکزی به پهنای چند سلول قرار دارد . پوست شامل فضاهای بین سلولی است و در ریشه جوان حائز اهمیت می باشد. این سلول ها سطح وسیعی از غشاهای پروتوپلاسمی ایجاد می کنند که از سرتاسر ان مواد غذایی معدنی می تواند به داخل سلول های زنده جذب شود . این سلول ها به کمک پلاسمودسمها بهم متصل می گردند که به این سیستم پروتوپلاسمی پیوسته سیمپلاست ( Symplas ) گفته می شود. داخلی ترین بخش پوست درون پوست یا Endodermis گفته می شود ، و به صورت یک لایه منحصر سلولی جداکننده پارانشیم پوست از استوانه مرکزی مشخص می شود.



دیواره سلولی لیه زیر اپیدرم در بسیاری از گیاهان چوب پنبه ای می شود . در اینصورت اگزودرم به صورت بافت محافظ تشکیل می گردد. اگزودرم از نظر ساختاری و سیتوشیمیایی شبیه آندودرم است .سلول های اگزودرم حتی پس از رشد کامل ، پروتوپلاست زنده دارند ضخامت اگزودرم از یک تا 3 لایه متغییر است.



آندودرم که در تمام ریشه ها موجود است بنظر می رسد که تنظیم کننده جریان آب به درون استوانه مرکزی از ناحیه پوست است.
سلول های آندودرمی نه فقط در ریشه بلکه در ساقه سرخس ها و بقیه نهانزادان آوند یافت می شوند. اگر چه آندودرم در ساقه بیشتر گیاهان دانه دار مشخص نیست ولی آن قبیل از گیاهانی که دارای غلاف نشاسته ای هستند شبیه آندودرم عمل می نمایند.
بنابراین آندودرم در گیاهان به تیپ های مختلف مشاهده می گردد ، که عبارتند از :

1- تیپ A : دیواره سلول های آندودرمی از طرف انتهای ضخیم و چوب پنبه ای و یا چوبی می شوند ، و شکل سلو لهای آندو درمی بصورت حرف U در خواهد امد. مانند ریشه تک لپه ایها ( زنبق ).




2- تیپ B : در این تیپ دیواره سلول های آندودرمی از چهار طرف ضخیم و چوبی می گردد( مکعبی شکل ). مانند ریشه گیاهان دو لپه ای نظیر تیره آلاله






3- تیپ C : دیواره سلول های آندودرمی برعکس تیپ A چوبی و ضخیم می گردند مانند سلول های آندودرمی برگ کاج.


4- تیپ D : در این تیپ سلول های آندودرمی دارای نوار کاسپاری Casparian strip می باشند که از جنس نوعی کوتین و یا چوب پنبه Subrine است.این کوتین و یا سوبرین بصورت کمربندی سلول های آندودرمی را احاطه نموده و بصورت شعاعی transvers wall قرار گرفته و تبدیل به کمربند کاسپاری می گردد.







3- استوانه مرکزی ( Stele ) :



از پارانشیم اساسی تشکیل یافته که در آن پریسیکل Pericycle یا دایره محیطیه ، دستجات آوندی که بطور متناوب نسبت به هم قرار دارند . و مغز و اشعه مغزی می توان در آن تشخیص داد.
الف ) دایره محیطیه (Pericycle )
شامل سلو لهای پارانشیمی است و در برش عرضی معمولا از یک لایه سلول تشکیل یافته ، اگر چه در برخی گیاهان ممکن است شامل چند ردیف سلول باشد. دایره محیطیه بافت فوق العاده مهمی است زیرا از آن ریشه های فرعی ، کامبیوم چوب پنبه ای ، بخشی از کامبیوم آوندی منشاء می گیرند ، این فعالیت امکان پذیر است زیرا سلول های دایره محیطیه مانند بسیاری دیگر از سلول های گیاه حتی پس از بلوغ قدرت تقسیم سلولی و رشد و خصوصیات فیزیولوژیکی خود را حفظ می نمایند.
ریشه بدون دایره محیطیه بسیار نادر ند . ریشه فاقد دایره محیطیه در بین گیاهان آبزی و انگلی احتمالا وجود دارد . در بعضی گیاهان ، دایره محیطیه در اثر تمایز آوندهای چوبی یا آبکش قطع می شود ( مانند بسیاری از گیاهان تیره گندم و جگن ) . دایره محیطیه ممکن است مجاری ترشحی یا شیرابه ای نیز داشته باشد. در ریشه هایی که فاقد ساختار پسین اند ممکن است به صورت بافت اسکلرانشیم در آید.
ب ) مغز ( Pith )
قسمت استوانه مرکزی را اشغال می نمایند و همیشه در ریشه های جوان وجود دارد و جدار این قبیل سلول ها سلولزی است. در مخروطیان و بسیاری از دولپه ایها سلولهای مرکزی ریشه ، به آوند چوبی تبدیل شده و مغز وجود ندارد و از طرفی در بسیاری از تک لپه ایها و عده ای از دو لپه ایها علفی مغز از آوند های چوبی متمایز نمی شود و مقدار مغز ناچیز است.
ج ) اشعه مغزی ( Ray phloem-Ray xylem )
سلول هایی که بین مغز و پریسیکل و دستجات آوندی قرار دارد که معمولا دارای دیواره نازکی می باشند ، تشکیل اشعه مغزی می دهند.



د ) دستجات آوندی چوب – آبکش
تعداد دستجات آوندهای چوبی و آبکشی در گونه های مختلف گیاهی متفاوت ولی تعداد آنها در یک گونه مشخص ، ثابت است . مثلا اگر دودسته آوند چوبی وجود داشته باشد بهمین تعداد ( یعنی دو دسته ) آوند آبکش وجود خواهد داشت، معمولا تعداد دستجات آوندی دو لپه ایها بین ( 4-2)ودر تک لپه ایها تعداد آنها زیادتر و ممکن است تا 20 عدد برسد.
تعداد دستجات چوب اولیه در ریشه :
1- در گیاهان اولیه مانند ( Isoetes ) دستجات آوندی بسیار ساده بوده و دارای یک دسته پروتو متا زایلم می باشد ، در این صورت به آن Monarch گویند.



2- در بازدانگان و سرخس ها ( Ferns ) تعداد دستجات چوبی بصورت diarch می باشد.
3- در دولپه ایها تعداد دستجات protoxylem بصورت triarch و یا بصورت دستجات 5 تا 6 تایی می باشد.



4- در تک لپه ایها تعداد دستجات چوبی همیشه بیشتر از 12 عدد بوده و از این جهت به آنها polyarch می گویند.



دستجات آبکشی که شامل لوله های آبکشی و پارانشیم می باشد بندرت در آن سلول های فیبری دیده می شودو لوله های آبکشی در جهت رو بمرکز متمایز می گردند یعنی لوله های آبکشی اولیه protophloem بطرف خارج و لوله های بعدی بطرف مرکز تشکیل می شود یعنی لوله های جدیدی که ممکن است در طرف داخلی دستجات بوجود آیند تشکیل Metaphloem می دهند.



دستجات چوبی ریشه جوان منحصرا از آوند چوبی بدون پارانشیم تشکیل می یابند. اختلاف مهم ریشه با ساقه در اینست که رشد چوب مانند رشد آبکش در ریشه به طرف مرکز است. آوندهای اولیه که در تماس با دایره محیطیه بوجود می آیند عبارتست از آوندهای حلقوی و مارپیچی که می توانند دراز بشوند و آوندهای دیگری بطرف داخل متمایز خواهند شدبدین ترتیب اشکال مشبک ، منقوط و مخطط ظاهر می گردند. به این حالت که چوب اولیه protoxylem در خارج و Metaxylem در داخل باشد Exarche گویند.
در بسیاری ریشه های دو لپه ای در مراحل آخر رشد اولیه ، کامبیومی در منطقه بین آبکش اولیه و چوب اولیه بوجود می آید و به آن لایه زاینده چوب آبکش گویند و لایه زاینده دیگری که به آن فلوژن phellogene می گویند که فعالیت این لایه ها باعث افزایش قطر ریشه ها می گردد.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در یکشنبه سی ام مهر 1391 و ساعت 21:38 |
- اختلال در دستگاه ایمنی



خود ایمنی : بیماری که در آن دستگاه ایمنی مولکول ها یا سلول های خودی را مورد حمله قرار می دهد و در برابر آن ها پاسخ ایمنی ایجاد می کند.
این واکنش ممکن است در اثر تولید نابجا و نامتناسب پادتن هایی باشد که علیه مولکول های سطح سلول های بدن به وجود می آیند.
نکته : بیماریهای خود ایمنی بر اندام ها و بافت های مختلف بدن تاثیر می گذارند ، به عنوان مثال در بیماری مالتیپل اسکلروزیس (MS ) ، دستگاه ایمنی ، پوشش اطراف سلول های عصبی مغز و نخاع را مورد تهاجم قرار می دهدو به تدریج آن را از بین می برد، در نتیجه فعالیت سلول های عصبی اختلال پدا می کند .


نکته : بر اساس محل و شدت تخریب ، علایم مختلفی مانند ضعف ، خستگی زودرس ، اختلال در تکلم ، اختلال در بینایی و عدم هماهنگی حرکات بدن ممکن است در بیمار مشاهده شود.
نکته : در برخی بیماران ، بعد از یک بار حمله ی بیماری ، پوشش سلول های عصبی ترمیم می شودو علایم بیماری از بین میرود.



آلرژی : پاسخ بیش از حد دستگاه ایمنی در برابر برخی از آنتی ژن ها ، آلرژی نام دارد.
آلرژن ( ماده ی حساسیت زا ) : آنتی ژنی که موجب آلرژی می شود. مانند دانه های گرده ، گرد و خاک ، برخی داروها و غذاها



مراحل آلرزی :



هنگامیکه فردی برای اولین بار در معرض ماده آلرزن قرار گیرد ، بدن فرد در مقابل آن پادتن تولید می کند. این پادتن ها در سطح ماستوسیت ها قرار می گیرند ، اگر این فرد بعد از مدتی در معرض همان آنتی ژن قرار گیرد، ماده ی آلرژن به پادتن های موجود در سطح ماستوسیت متصل می شود. در نتیجه این سلول موادی از قبیل هیستامین آزاد می کند.
هیستامین سبب بروز علایم آلرژی ، مانند تورم ، قرمزی ، خارش چشم ها ، گرفتگی و آبریزش بینی و تنگی نفس می شود.
آنتی هیستامین : داروهایی که برای مقابله با اثرات شدید هیستامین استفاده می شود.



ماستوسیت ها : سلول هایی مشابه بازوفیل های خون که در بافت ها وجود دارد.
نکته : با توجه به مطالب قبلی هیستامین از سلول های آسیب دیده در فرآیند التهاب ، بازوفیل ها و ماستوسیت ها در آلرزی ازاد می شود.


ایدز نشانگان نقص ایمنی اکتسابی است.
گاهی ممکن است در یک یا تعدادی از اجزای دستگاه ایمنی نقصی بروز کند. این نقص ایمنی ممکن است مادرزادی باشدد ، یا در اثر عوامل محیطی بوجود آید ( اکتسابی )مانند ایدز



ایدز بر اثر ویروسی به نام HIV ( ویروس نقص ایمنی اکتسابی انسان ) بوجود اید. این ویروس به گروه خاصی از لنفوسیت های T حمله کرده و در آنها تکثیر می شود و این سلول ها را از بین می برد، در نتیجه قدرت دفاعی بدن کم می شود به حدی که فرد مبتلا توانایی مقابله با خفیف ترین عفونت ها را ندارد و در اثر ابتلا به انواعی از بیماریهای باکتریایی ، قارچی و ویروسی و یا برخی سرطان ها می میرد.
نکته : علایم بیماری ایدز ممکن است 6 ماه تا 10 سال و یا بیشتر ، پس از ابتلا به بیماری بروز کند.در این مدت فرد به ظاهر سالم ولی ناقل بیماری است.


راههای انتقال ایدز :
1- تزریق خون یا فرآورده های خونی آلوده به ویروس ، یا استفاده از وسایل تیز و برنده آغشته به خون فرد آلوده( مسواک ،سرنگ و غیره )
2- تماس جنسی با فرد آلوده
3- از طریق مادر آلوده به ویروس ، در دوران بارداری ، هنگام زایمان و شیردهی
نکته : ویروس ایدز از راه هوا ، غذا ، آب ، نیش حشرات ، دست دادن ، صحبت کردن ، روبوسی و از طریق اشک ، بزاق و ادرار فرد آلوده منتقل نمی شود.

بدن سایر جانداران نیز در برابر میکروب ها از خود دفاع می کند.
نکته : دفاع اختصاصی اساسا در مهره داران وجود دارد ولی بی مهرگان نیز از راه دفاع غیر اختصاصی با عوامل بیماریزا مبارزه می کنند، مانند :
مایع مخاطی : مایع مخاطی روی بدن کرمهای حلقوی و نرمتنان
سلولهایی مشابه فاگوسیت ها : در اسفنج ها و بندپایان و وجود آنزیم های لیزوزیم و لیزوزومی
نکته : برخی از بی مهرگان از قبیل اسفنج ها و ستاره دریایی حتی قادر به پس زدن بافت پیوندی بیگانه هستند.البته نحوه عمل آن ها نسبت به مهره داران متفاوت است
در گیاهان نیز ترکیبات دفاعی خاصی وجود دارد مانند : انواعی از پروتئین ها و پپتیدهای کوجک غنی از گوگرد در گیاهان که فعالیت ضد میکروبی دارند.
در یونجه نوعی از این پپتیدها وجود دارد که خاصیت ضد قارچی دارد.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در پنجشنبه بیستم مهر 1391 و ساعت 17:7 |
مراحل عمل ترجمه :



عمل ترجمه شامل سه مرحله زیر است :

1- مرحله آغاز : بخش کوچک ریبوزوم از محل کدون آغاز به mRNA متصل می شود. کدون آغاز ، AUG و متیونین را به رمز در می آورد.
tRNA آغازگر با کدون آغاز رابطه ی مکملی برقرار می کند. سپس بخش بزرگ ریبوزوم به بخش کوچک می پیوندد و ساختار ریبوزوم برای ترجمه کامل می شود.
هر ریبوزوم دو جایگاه دارد : جایگاه P : برای پلی پپتید در حال ساخت ، دیگری جایگاه A : برای آمینو اسید
نکته : در مرحله آغاز ، tRNA آغازگر ( ناقل متیونین ) به جایگاه P وارد می شود ودر آن جا با کدون آغاز رابطه ی مکملی برقرار می کند.
همه tRNA دارای آنتی کدون UAC ، tRNA آغازگر نیستند، اما همه ی tRNA های آغازگر دارای آنتی کدون UAC هستند. پیوند بین tRNA و آمینو اسید استری است ، پیوند بین آمینو اسیدها پیوند پپتیدی است.



2- مرحله ی ادامه :دومین tRNA حامل آمینواسید ، به جایگاه A ، شروع شده در این مرحله آمینو اسید موجود در جایگاه P از tRNA جدا شده و با آمینو اسید موجود در جایگاه A پیوند پپتیدی برقرار می کند. ( tRNA ) جایگاه P فاقد آمینو اسید شده و بایستی ریبوزوم را ترک کند. در این حین( ترک ریبوزوم توسط tRNA ) جابجایی رخ داده و ریبوزوم به اندازه ی یک کدون در طول mRNA جلو می رود.
tRNA موجود در جایگاه A همراه پلی پپتید ی ( دی پپتید )که حمل می کند به جایگاه P منتقل می شود ، جایگاه A که سومین کدون در آن قرار دارد ، خالی می شود و آمادگی پذیرش tRNA دارای آمینو اسید سوم را پیدا می کند. این چرخه دوباره تکرار می گردد.

3- مرحله ی پایان ترجمه : هنگامیکه یکی از کدون های پایان در جایگاه A قرار گیرد ، عامل پایان ترجمه وارد جایگاه A شده وترجمه پایان می پذیرد .دو بخش ریبوزوم ، mRNA و پروتئین ساخته شده از یکدیگر جدا می شوند.
نکته : برای کدون های پایان هیچ tRNA ی وجود ندارد. عامل پایان ترجمه پیوند بین آخرین tRNA موجود در جایگاه pرا با پلی پپتید هیدرولیز می کند.

ژن های یوکاریوتی ، گسسته اند .



DNA یوکاریوتی دارای نواحی آگزون و اینترون می باشد . در فرآیند رونویسی هردو بخش رونویسی گردیده و mRNA اولیه ساخته می شود ،این RNA دچار تغییراتی شده ( حذف اینترون ها و کنار هم قرار گرفتن اگزون ها )و به mRNAبالغ تبدیل و برای ترجمه به سیتوپلاسم فرستاده می شود.
اگزون : قسمت هایی از DNA ( یا mRNA اولیه ) یوکاریوتی که رونوشت آن ها در RNA بالغ باقی می ماند.
اینترون : به قسمت هایی از ژن یوکاریوتی ( با رونوشت اولیه ی ژن ) گفته می شود که در mRNA ، tRNA یا rRNA بالغ وجود ندارد.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در پنجشنبه بیستم مهر 1391 و ساعت 16:32 |

منبع : http://www.plantbio.ir

برای دریافت مطالب بیشتر به این سایت مراجعه نمایید

رابطه ی بین DNA و پروتئین را برقرار می کند:

همانطور که می دانید از روی DNA و اطلاعات موجود در آن ، پلی پپتید ( پروتئین )ساخته می شود. از آنجائیکه جایگاه DNA در هسته و محل پروتئین سازی در سیتوپلاسم قرار دارد و توسط غشاء هسته از یکدیگر جدا می گردد بنابراین مولکولی بایستی ارتباط این دو را برقرار سازد ، بر اساس دلایل زیر این مولکول ، RNA می باشد.
1-مولکول RNAکوچک بوده وبه راحتی از غشاء عبور می کند.
2-مقدار RNA در سلول هایی که فعالیت پروتئین سازی زیادی دارند ، بالا می باشد.
3- RNA هم در سیتوپلاسم و هم در هسته وجود دارد.
4- مقدار RNA در سلولهایی با پروتئین سازی کم ، اندک می باشد.
این مولکول میانجی که اطلاعات را از DNA به ریبوزوم حمل می کند، RNA پیک نام دارد.
انواع RNA:

الف ) RNA) m RNA پیک ) : انتقال اطلاعات DNA به ریبوزوم ها
ب ) RNA ) tRNA ناقل) : آمینواسیدها را به ریبوزوم منتقل می کند، تا ریبوزوم آنها را بر اساس اطلاعات DNA ردیف کند
ج ) RNA ) rRNA ریبوزومی ) : در ساختار RNA شرکت دارد.

RNA از روی DNA ساخته می شود:
فرآیند ساخته شدن RNA از روی DNA رونویسی نام دارد ، که اولین قدم برای ساخته شدن پروتئین می باشد. این عمل توسط آنزیم RNA پلیمراز صورت می پذیرد.



نکته : سلول های پروکاریوتی فقط یک نوع آنزیم RNA پلیمراز دارند که تمامی انواع RNA توسط آن ساخته می گردد ( تنوع محصولات بالا )
در حالیکه در یوکاریوت ها سه نوع آنزیم RNA پلیمراز وجود دارد که عبارتند از :
1-RNA پلیمراز یک : رونویسی از ژنهای rRNA را برعهده دارد
2-RNA پلیمراز دو : رونویسی پیش سازهای mRNA و برخی از RNA های کوچک
3- RNA پلیمراز سه : رونویسی ژنهای tRNA و نیز بعضی از RNA های کوچک
مراحل رونویسی پروکاریوت ها به طور خلاصه عبارتند از :



مرحله 1 : رونویسی با اتصال RNAپلیمراز به قسمتی از ژن به نام راه انداز شروع می شود.
راه انداز : قسمتی از DNA که به RNA پلیمراز امکان می دهد که رونویسی را از محل صحیح آغاز کند (از وسط ژن شروع نکند )
جایگاه آغاز رونویسی : اولین نوکلئو تیدی از DNA که رونویسی می شود.
مرحله 2 : RNA پلیمراز دو رشته ی DNA را از یکدیگر باز می کند.
مرحله 3 : RNA پلیمراز در طول نوکلئوتیدهای DNA به حرکت در می آیدو در مقابل دئوکسی ریبو نوکلئو تیدهای DNA ، ریبونوکلئو تیدهای مکمل را قرار می دهد. علاوه بر این هر ریبونوکلئوتید جدید را به قبلی متصل می کند.
نکته : در رونویسی نیز از همان قوانین جفت شدن بازها که در سال سوم در مورد DNA خواندید استفاده می شود ، تنها تفاوت این است که در مقابل نوکلئوتید A دار در DNA ، ریبونوکلئو تید Uدار در RNA قرار می گیرد.
RNA پلیمراز ، DNA و mRNA تازه ساخته شده ، پس از رونویسی جایگاه پایان رونویسی از یکدیگر جدا می شوند و مولکول mRNA برای مرحله بعد ( ترجمه ) آزاد می شود.
مقایسه همانند سازی DNA و رونویسی :
1-در رونویسی فقط از یک رشته DNA به عنوان الگو رونویسی می شود ولی در همانند سازی هر دو رشته به عنوان الگو می باشند.
2-در رونویسی آنزیم RNA پلیمراز نقش دارد ولی در همانند سازی آنزیم DNA پلیمراز نقش دارد
3- در رونویسی مولکول ساخته شده از جنس RNA بوده ولی در همانند سازی از جنس DNA است.
4-در همانند سازی در مقابل نوکلئوتید آدنین دار ، نوکلئوتید تیمین دار قرار می گیرد در حالیکه در رونویسی در مقابل نوکلئوتید A دار ، ریبونوکلئوتیدهای U دار قرار می گیرد.
ساختار پر مانند : در فرآیند رونویسی ، RNA های ساخته شده از روی ژن ( DNA ) ساختار پر مانندی را نشان می دهند. این ساختار هم در پرو کاریوت ها و هم در یوکاریوت ها یافت می شود.با توجه به شکل خط افقی میانی نشان دهنده DNA و رشته های منشعب RNA های مشابه با طول متفاوت می باشد. ( رونویسی از سمت رشته های کوتاه به سمت رشته های بلند می باشد ).
نکته : تمامی RNA ها دارای توالی یکسان می باشد ولی چون در مراحل مختلف رونویسی می باشند طول متفاوت دارند.
رمز DNA چگونه شناخته شد :



رمز های DNA اولین بار توسط نیرنبرگ و همکارانش کشف گردید. آنها با توجه به این مطلب که در صورتیکه نوع mRNA و رشته پلی پپتیدی ساخته شده مشخص باشد ، پیام mRNA معلوم می گردد، ازمایش زیر را طراحی نمودند.
آزمایش نیرنبرگ :
او همکارانش ، رشته ی mRNA ساختند که فقط نوکلئوتید U دار داشت. مولکول ساخته شده را در لوله آزمایشی قرار دادند که دارای بیست نوع آمینواسید و مایع اسخراج شده از سیتوپلاسم سلول ( جهت تامین آنزیم های مورد نیاز ) بود. تجزیه رشته پلی پپتیدی ساخته شده ، مشخص نمود که در ساختار آن فقط آمینواسید فنیل آلانین به کار رفته است. با توجه به اینکه رمزهای وراثتی سه نوکلئوتیدی می باشند در نتیجه UUU ، رمزفنیل آلانین می باشد.
دانشمندان دیگر با انجام آزمایشاتی مشابه ، توانستند رمزهای همه 20 نوع اسید آمینه را کشف نمایند.
کدون : رمزهای سه نوکلئوتیدی mRNA.
نکته : کدون ها عمومی بوده ، یعنی در تمام جانداران یکسانند.
کدون های زیر را به خاطر داشته باشید :
UUU= فنیل آلانین UAA= پایان UAG = پایان UGA = پایان
AUG = آغاز ( متیونین ) GUA= والین AAA = لیزین UGU = سیستئین
UGC = سیستئین CUU = لوسین
در فرآیند ترجمه ، از روی mRNA پروتئین ساخته می شود:
ترجمه : فرآیندی که طی آن توالی نوکلئوتیدهای در mRNA به صورت توالی آمینواسیدی در پروتئین در می آید. علت نامگذاری تغییر زبان از نوکلئوتیدی به آمینواسیدی است.
محل پروتئین سازی در ریبوزوم ها می باشد ، بنابراین آمینواسیدها توسط tRNA به ریبوزوم آورده می شوند.
[size=18]ساختار tRNA : [/size]



مولکول tRNA ساختاری شبیه برگ شبدر دارد . مولکول tRNA تک رشته ای بوده و بخش های دو رشته ای در نتیجه تا خوردگی های مولکول tRNA روی خود حاصل شده اند. در ساختار برگ میانی سه باز وجود دارد که با هیچ یک از بازهای دیگر جفت نشده اند، که به آن آنتی کدون گویند.
نکته : آنتی کدون نوع آمینواسید حمل شده توسط tRNA را مشخص می نماید. برای هر یک از 20 نوع آمینواسید ، حداقل یک نوع tRNA وجود دارد.
در یک انتهای مولکولtRNA جایگاه پذیرنده آمینواسید قرار دارد.که دارای توالی CCA می باشد. دو حلقه کناری به نگه داری tRNA
روی ریبوزوم کمک می کنند.
نکته : ساختار سه بعدی tRNA در سلول شبیه حرف L است.
نکته : هر آنتی کدون در tRNA ، مکمل یکی از کدون های mRNA است. مثلا آنی کدون GAA ، به کدون CUU متصل می شود و ناقل لوسین است.



+ نوشته شده توسط محمد جباری در شنبه پانزدهم مهر 1391 و ساعت 21:52 |
ساقه :


ساقه بخشی از گیاه است که دارای برگ بوده و دارای رشد انتهایی می باشد. معذالک مانند ریشه های هوایی ، ساقه های زیر زمینی نیز وجود دارد.
مورفولوژی خارجی و ساختمان داخلی ساقه ها بر خلاف ریشه ها دارای تنوع زیادی می باشد.

مقایسه ریشه و ساقه :
اختلافات عمده ریشه و ساقه عبارتند از :
1-در ریشه دستجات چوبی و آبکشی بطور یک در میان (alternate ) نسبت بهم قرار دارند در ساقه دستجات آوندی بصورت رویهم ( collateral ) قرار گرفته اند.
2- در ریشه رشد و تکامل آوندها ی چوبی بصورت ( exarch ) می باشد. در ساقه بصورت endaech می باشد.
3- گره node و یا بین گره inter node در ریشه وجود ندارد. در ساقه گره و بین گره وجود دارد
4- ریشه دارای کلاهک می باشد . ساقه فاقد کلاهک می باشد.
5- ریشه دارای تارهای کشنده می باشد ولی ساقه فاقد آن است.
6- ریشه فاقد کوتیکول است ولی ساقه دارای کوتیکول است .
7- در ریشه کامبیوم در فاصله بین دو دسته آوند چوبی و آبکشی ظاهر می شود که به آن کامبیوم بین دسته ای گویند. در صورتیکه در ساقه لایه زاینده بین دستجات چوب و آبکش قرار دارد که به آن کامبیوم دسته ای گویند.
8- ریشه فاقد استومات است ولی ساقه ممکن است دارای استومات باشد.



ساختمان اولیه ساقه :
ساختمان نخستین در بازدانگان و دولپه ایها با تک لپه ایها مختصری اختلاف دارد. مطالعه بافته ای داخلی ساقه را می توان همانطور که ملاحظه می شود به سه ناحیه مشخص تقسیم نمود.
1-روپوست 2- پوست 3- استوانه آوندی ( استوانه مرکزی )
1- روپوست :
بیرونی ترین لایه ساقه جوان که معمولا به ضخامت یک سلول می باشد، این سلول ها دارای کوتیکول و فاقد کلروپلاست و آمیدون می باشد همچنین در میان سلول های ذکر شده روزنه هایی وجود دارند که حاوی کلروپلاست است و دد بعضی ساقه ها در روپوست کرک هایی به اشکال مختلف وجود دارد. ک.تیکول و روزنه در ساقه های غوطه ور در آب وجود ندارد.
2-پوست ( پارانشیم پوستی )
از خارج بوسیله اپیدرم و از داخل بوسیله آندودرم محدود می گردد. آندودرم داخلی ترین لایه پارانشیم پوستی است. پارانشیم پوستی از سلول هایی با جدار های نازک و سلولزی تشکیل یافته است. سلول های مزبور به موازات محور ساقه دراز شده و از یکدیگر بوسیله سر آمدهایی مجزا می شوند. در بسیاری از ساقه ها بلافاصله بعد از سلول های اپیدرمی مقدار زیادی بافت کلانشیمی وجود دارد که بصورت یکنواخت و دایره وار قرار می گیرند. در ساقه های گوشه دار مقدار زیادی بافت کلانشیمی در قسمت گوشه ها بوده و نیز پارانشیم کلروفیلی دیده می شود. بنابراین پراکندگی استومات ها در محل هایی که کلانشیم وجود دارد بمراتب کمتر از قسمت های دیگر ساقه است.
گاهی 2 تا 3 لایه زیر اپیدرم پارانشیم حاوی کلروپلاست می باشند که به ساقه های جوان رنگ سبزی می بخشند. در سلول های لایه های عمیق تر مواد ذخیره ای قرار دارد. در برخی از سلول های پوست ممکن است بلورهای اکسالات کلسیم و به اشکال مختلف وجود داشته باشد.
آندودرم :
بندرت مانند ریشه واضح است . کادر چوب پنبه ای آن عموما کمتر نمایان می باشد. سلول های آندودرم از سلول های پوستی مجاور اغلب با داشتن آمیدون زیاد قابل تشخیص هستند مانند اکثر ساقه های هوایی. معمولا آندودرم در ساقه های زیر زمینی نظیر ریزوم ها و ساقه های آبزی واضحتر از ساقه های هوایی می باشد. در بعضی از ساقه ها ی علفی مانند senecio و leonurus آندودرم در مرحله ایکه گیاه به گل می نشیند کاملا ظاهر می شود.
استوانه مرکزی ( استوانه آوندی ) :
استوانه آوندی که تشکیل شده از دستجات آوند چوبی و آبکشی و مغز و اشعه مغزی دستجات آوندی بصورت collateral بوده و بین آوند چوب آبکش ، کامبیوم آوندی قرار دارد. یک لایه نازک از سلول های در حال تقسیم مسئول افزایش قطر ساقه می باشند آوند چوبی آب و املاح محلول را از ریشه ها به سمت بالا هدایت می کند. چوب در نگهداری مکانیکی تنه درخت و شاخه های آن و ساقه گیاهان علفی نیز نقش اساسی ایفاء می کند. آبکش غذا را از برگ ها به سمت پایین یا به سمت بالا به غنچه های باز نشده و میوه ها هدایت می کند.
اشعه آوندی : Vascular rays



نوارهای سلولی بوده که بطور افقی میان آوندهای چوب و آبکش امتداد می یابد و در ذخیره غذا و انتقال جانبی آب و غذا اهمیت دارد. چنانچه یک ساقه علفی دو لپه با یک ساقه چوبی مقایسه شود ، چون مدت زمان فعالیت کامبیوم در ساقه علفی کوتاه می باشد در اینصورت تعداد دستجات آوندی نسبت به ساقه چوبی کتر استو در چنین ساقه هایی ممکن است در اثر فعالیت اینتر فسی کولار کامبیوم inter fasicular cambium دستجات آوندی به شکل حلقه ممتدی در استوانه آوندی به یکدیگر وصل شده باشد.



سلول های اسکلرانشیمی در غالب گونه های علفی – چوبی مکمل اعمال مکانیکی چوب می باشد ، در مقاطع عرضی ساقه ها مجموعه سلول های اسکلرانشیمی به شکل کلاه و یا توده های مدوری که بیرونی ترین قسمت آبکشی را تشکیل می دهد ، دیده می شود. اما ممکن است بصورت خوشه ها یا نوارهایی در اطراف آوندهای آبکشی نیز وجود داشته باشد.
مغز : Pith
قسمت مرکزی ساقه را تشکیل می دهد . دیواره سلول های مغز اغلب سلولزی و در برخی موارد چوبی می گردد. در بعضی از ساقه های توخالی مغز تحلیل رفته یا وجود ندارد.

در پایان ساقه چند گیاه دولپه را مشاهده می کنید

1- ساقه آفتابگردان




2- ساقه شمعدانی



3- ساقه کدو



4- ساقه آلاله

+ نوشته شده توسط محمد جباری در دوشنبه بیست و هفتم شهریور 1391 و ساعت 21:52 |
  سفری به درون سلول

همانطور که از سال قبل به یاد دارید پیکر همه موجودات زنده از سلول ساخته شده است ، سلول کوچکترین جزء بدن موجودات زنده است که واکنشهای اساسی درون آن صورت می پذیرد. ( نظریه سلولی )



مشخصات تریکودینا :
جانداری یوکاریوت ، تک سلولی ، آبزی که از باکتریها تغذیه می کند و روی بدن ماهی ها حرکت می کند.
مشخصات سلولی:
دارای هسته مشخص : کنترل فعالیت های سلولی
داشتن مژک : با زنش خود باکتریها را به سوی دهان سلولی برده و همچنین موجب حرکت جاندار می شوند.
دهان سلولی : محل ورود و خروج مواد غذایی
خارهای اتصال دهنده : اتصال جاندار به تکیه گاه ( بدن ماهی )
غشاء پلاسمایی : کنترل ورود و خروج مواد به سلول
سیتوپلاسم : قرارگیری اندامک ها ، انجام برخی واکنشها درون آن
سایر اندامک ها

با کمی دقت به شباهت ها و تفاوت های بین تریکودینا و سلول های بدن انسان پی می برید ، آنها کدامند ؟
میکروسکوپ : وسیله ای برای دیدن اجسام بسیار ریز میکرو سکوپی ( در حد میکرون )
انواع میکروسکوپ :
1- میکروسکوپ های نوری



2- میکروسکوپ های الکترونی که خود شامل :
الف ) الکترونی گذاره TEM: مطالعه ساختار درونی سلول
ب ) الکترونی نگاره SEM : مطالعه ساختار خارجی و سطحی سلول

 

ج ) الکترونی گذاره – نگاره STM

 

بزرگ نمایی میکروسکوپ : حاصل ضرب بزرگنمایی عدسی چشمی در بزرگنمایی عدسی شیئی
نمونه : هر آنچه با میکروسکوپ مورد مطالعه قرار می دهیم
ریزنگار : عکسی که بوسیله میکروسکوپ از نمونه گرفته می شود.
قدرت تفکیک : توانایی یک ابزار نوری در نشان دادن دو جسم ( نقطه ) به صورت مجزا از یکدیگر
قدرت تفکیک چشم انسان در حدود 0/2میلی متر ، قدرت تفکیک میکروسکوپ نوری 0/2 میکرومتر و میکروسکوپ الکترونی 0/2 نانومتر است
میکرومتر ( میکرون ) : 0/001 میلی متر ( هر هزار میکرون یک میلی متر )
نانومتر : 0/001 میکرون یا 0/000001 میلیمتر ( هر یک میلیون نانومتر یک میلی متر است )

مزایایی میکروسکوپ الکترونی نسبت به نوری :
1- قدرت تفکیک بالاتر ( مشاهده ویروس ها و مولکول های آلی )
معایب آن :
1- گران بودن و در دسترس نبودن آن
2- عدم مطالعه سلولهای زنده
3- هزینه بالای نگهداری و مراقبت از آن

اندازه و شکل سلول :
اندازه و شکل هر سلول به کار آن بستگی دارد. مثلا تخمک پرندگان حجیم است چون مواد غذایی در خود ذخیره دارد ، سلول های ماهیچه ای درازند چون قسمت های مختلف را به هم متصل می کنند یا سلول عصبی دراز است چون پیامها عصبی را از یک نقطه بدن به نقطه ای دیگر می کنند.برعکس گلبول های قرمز گرد و کوچکند حدود 8 میکرون، تا بتوانند از درون باریکترین مویرگها عبور نمایند.



کوچکترین سلول ها در حد 1 میکرون و بزرگترین آنها در حد 100 میکرون است .



نکته : اندازه سلول از حدی نمی تواند کوچکتر شود زیرا بایستی به اندازه کافی DNA ، پروتئین و اندامک ها برای زیستن در خود جای دهد. در ضمن از حد مشخصی نمی تواند بزرگتر شود چون وقتی خیلی بزرگ شود ، سطح آن نمی تواند احتیاجات حجم را برآورده کند ، ( نسبت سطح به حجم اجازه نمی دهد سلول از حد معینی بزرگتر شود )

انواع موجودات زنده از لحاظ سلول :



1- پروکاریوت ها : شامل باکتریها و جلبک های سبز – ابی ( سیانو باکتری ها )
ویژگی ها : عدم داشتن هسته مشخص و واقعی ( نداشتن پوشش هسته ) ، تک سلولی بودن ، ابتدایی بودن ، عدم وجود اندامک های غشاء دار ( غشاهای درونی )، داشتن ریبوزوم ساده کوچک و ابتدایی تر، ژنهای پیوسته ( به استثناء آرکی باکتریها )

2- یو کاریوت ها : شامل قارچها ، آغازیان ، گیاهان و جانوران
ویژگی ها : داشتن هسته مشخص ، انواع تک سلولی و پرسلولی دارد ، پیچیده تر بودن ، داشتن اندامک های غشاء دار ، ریبوزوم های بزرگتر و پیچیده تر ، ژنهای گسسته ( داشتن اینترون و اگزون )

اجزاء یک باکتری :



1- غشاء پلاسمایی : کنترل ورود و خروج مواد
2- سیتوپلاسم : قرارگیری ریبوزوم ها و انجام واکنش های زیستی
3- ناحیه نوکلئوئیدی ( معادل هسته ) کنترل فعالیت های باکتری
4- دیواره سلولی : شکل دادن و محافظت از باکتری
5- ریبوزوم ها : پروتئین سازی
6- کپسول : محافظت و چسبندگی به سطوح مختلف
7- تاژک : حرکت باکتری
8- پیلی ( مژک ها ) : چسبیدن باکتری به سطوح و انتقال برخی ژنها
نکته : اجزاء 6 ، 7 و 8 در همه باکتریها یافت نمی شود
ناحیه نوکلئو ئیدی : ناحیه ای حاوی پروتئین و DNA ، فاقد هیچ غشایی اطراف خود که معادل هسته سلول در باکتریها می باشد.

فواید غشاهای درونی :
1- جداسازی فعالیت های متابولیسمی : شرایط لازم برای انجام واکنشها را فراهم می سازد
2- افزایش سطح فعالیت های متابولیسمی : مجموع مساحت غشاهای سلول را افزایش می دهد در نتیجه آنزیم های موجود در غشاء ها زیادتر می گردد.
انواع اندامک های سلولی :
1- اندامک های فاقد غشاء : ریبوزوم ، سانتریول ، اسکلت سلولی
2- اندامک های غشاء دار : شامل دو دسته زیر
الف ) دارای یک غشاء : لیزوزوم ، واکوئل ، پراکس زوم ، دستگاه گلژی ، شبکه آندو پلاسمی
ب ) دارای دو غشا ء : هسته ، میتوکندری ، کلروپلاست

تفاوت سلول های جانوری و گیاهی :
1- سلول گیاهی شکل منظم دارد ، جانوری فاقد شکل منظم
2- سلول گیاهی دارای دیواره سلولی ، جانوری فاقد آن
3- سلول گیاهی دارای کلروپلاست ، جانوری فاقد آن
4- سلول گیاهی دارای واکوئل مرکزی ، جانوری فاقد آن
5- سلول جانوری دارای سانتریول ، اکثر گیاهان فاقد آن ( به استثناء گیاهان ابتدایی مثل خزه ، سرخس و... )
6- برخی سلول جانوری دارای تاژک ، اما فقط سلول های جنسی گیاهان ابتدایی تاژک دارند
7- سلول جانوری دارای لیزوزوم ، در بسیاری از گیاهان وجود ندارد



سانتریول : اندامکی بدون غشاء که دارای وظایف زیر است :
1- سازماندهی میکروتوبول ها
2- تشکیل دوک تقسیم
3- تشکیل تاژک
4- تشکیل مژک



سانتریول در سلول های جانوری و گیاهان ابتدایی وجود دارد.
تاژک سلول های یوکاریوتی از نظر ساختار و عمل با تاژک باکتریها تفاوت دارد.
انواع پلاست :
1- کلروپلاست : حاوی کلروفیل و عمل فتوسنتز انجام می دهد.



2- آمیلوپلاست : حاوی نشاسته



3- پروتئو پلاست : حاوی پروتئین
4- لوکو پلاست : پلاست بی رنک
5- اولئوپلاست: حاوی روغن

6- کروموپلاست : پلاست های رنگی به جز کلروفیل

منبع : www.plantbio.ir

+ نوشته شده توسط محمد جباری در جمعه ششم مرداد 1391 و ساعت 14:30 |
دفاع اختصاصی ( پاسخ ایمنی )

در صورتیکه میکروب ها از خطهای اولیه دفاعی عبور نمایند ، با دفاع اختصاصی روبرو می شوند.در این نوع دفاع گروه خاصی از گلبول های سفید به نام لنفوسیت ها نقش دارند. لنفوسیت ها اختصاصی عمل می کنند ، یعنی توانایی شناسایی میکروب خاصی از سایر میکروب ها را دارد.


محل تولید و زایش :
مانند سایر سلول های موجود در خون از سلول های بنیادی مغز استخوان منشاء می گیرند. البته این سلول ها نابالغ بوده و بایستی تکامل پیدا کرده و توانایی شناسایی و مقابله با عوامل بیماریزا را کسب نمایند.


لنفوسیت ها به دو دسته کلی زیر تقسیم می گردند :
1- لنفوسیت B : در مغز استخوان تشکیل و در همانجا بالغ می گردند.
2- لنفوسیت T : در مغز استخوان تشکیل و در تیموس ( واقع در پشت اسخوان جناغ جلوی نای ) بالغ می گردند.



نکته : لنفوسیت ها های نابلغ در طی تکامل ، توانایی شناسایی مولکول ها و سلول های خودی را از مولکول ها و سلول های غیر خودی کسب کرده و در عین حال آمادگی لازم برای شناسایی و مقابله با نوع خاصی از میکروب ها ی بیماریزا و سایر عوامل بیگانه را بدست می آورند.
آنتی ژن : ترکیبات پروتئینی یا گلیکو پروتئینی که در سطه سلول ها یا مولکول ها وجود داشته و باعث بروز پاسخ ایمنی می شوند
چگونگی شناسایی آنتی ژن توسط لنفوسیت ها :
در سطح هر لنفوسیت گیرنده های آنتی ژنی ( پروتئینی ) وجود دارد ، که شکل خاصی دارند و به آنتی ژنی های خاصی که مکمل آنها باشد متصل می شوند. بنابراین هر لنفوسیت با داشتن نوع خاصی از گیرنده های آنتی ژنی ، آنتی ژنی خاص را شناسایی و با آن مبارزه می کند.



انواع دفاع اختصاصی :
به دو دسته کلی تقسیم می شود که عبارتند از :
1- ایمنی هومورال
2- ایمنی سلولی
ایمنی هومورال : توسط لنفوسیت های B و با ترشح پادتن می باشد.، در هنگام برخورد لنفوسیت B با آنتی ژنی خاص ( برای اولین بار) ، به آن متصل شده ، رشد کرده و تقسیم می شود ودر نهایت تعدادی سلول به نام پلاسموسیت و سلول B خاطره تولید می کند.
پلاسموسیت ها با ترشح پادتن ( محلول در خون ) ، به روش های مختلفی آنتی ژن ها را غیر فعال می کنند.
الف ) در ساده ترین روش پادتن ها ی سطح میکروب ها چسبیده و مانع از اتصال و تاثیر میکروب بر سلول های میزبان می شوند .
ب ) اتصال پادتن به آنتی ژن موجب شناسایی سریعتر و بهتر توسط ماکروفاژها و بلعیدن آنها می گردد.



نقش سلول B خاطره : این سلول ها در حالت آماده باش بوده و در صورت برخورد مجدد با همان آنتی ژن به سرعت تقسیم و تعداد بسیار زیادی پلاسموسیت و کمی سلول خاطره تولید می کنند ، بنابراین در برخورد دوم مقدار بیشتری پادتن تولید می گردد.
نکته : پادتن ها نیز همانند گیرنده های آنتی ژنی اختصاصی عمل می کنند ( هر نوع پادتن به آنتی ژنی خاص متصل می شود )

ایمنی سلولی : توسط لنفوسیت های T ، این لنفوسیت ها پس از اتصال به آنتی ژنی خاص تکثیر شده و انواعی از سلول های T مانند سلول T کشنده و سلول T خاطره تولید می کنند.
سلول های T کشنده به طور مستقیم به سلول های آلوده به ویروس و سلول های سرطانی حمل کرده و با تولید پروتئینی خاص ( پرفورین ) باعث ایجاد منافذی در سلول ها و مرگ آنها می گردند.

بیماری واگیر ( مسری ) : بیماری که می تواند از فردی به فرد دیگر منتقل شود .
انواع ایمنی : به دو دسته کلی زیر تقسیم می شود
الف ) ایمنی فعال : دستگاه ایمنی فرد نقش فعالی در تولید پادتن یا مقابله با عوامل بیماریزا دارد، خود شامل :
1- ایمنی ذاتی : در اثر ابتلا به بیماری خاصی در مقابل آن ایمنی پیدا می کنیم
2- ایمنی اکتسابی : بر اثر تزریق واکسن ، مانند واکسن هپاتیت
ب ) ایمنی غیر فعال : عوامل دفاعی توسط خود فرد ساخته نمی شود و به طور آماده دریافت می گردد.
1- ایمنی ذاتی : ایمنی نوزاد پس از تولد تا حدود 6 ماهگی ( به علت دریافت پادتن آماده از مادر از طریق شیر یا باقیمانده دوران جنینی )
2- ایمنی اکتسابی : تزریق سرم ( پادتن آماده ) مانند سرم ضد سم مار

دستگاه ایمنی پیوند عضو را با دشواری روبه رو می کند. گاهی توانایی دستگاه ایمنی برای ما مطلوب نیست ، مثلا زمانیکه فرد پیوند عضو گردیده است ، در این حالت دستگاه ایمنی فرد گیرنده ، سلول های عضو پیوند شده را به عنوان عامل بیگانه شناسایی و به آنها حمله می کند ( پس زدن پیوند )
نکته : برای جلوگیری از پس زدن عضو پیوندی بایستی نکات زیر را رعایت نمود :
1- عضو پیوندی بایستی از لحاظ پروتئین های سطحی حداکثر شباهت به پروتئین هاس سطحی فرد گیرنده داشته باشد
2- فرد گیرنده ،داروهایی باید مصرف کند که فعالیت دستگاه ایمنی را تا حدی کاهش دهند.

دستگاه ایمنی و مبارزه با سلول های سرطانی :
سرطان بر اثر تقسیم بیش از و خارج از کنترل سلول های بدن ایجاد می شود ، در سطح سلول های سرطانی ، انتی ژنهای سرطانی وجود دارد که در سلول های عادی وجود ندارد و همین امر باعث شناسایی آنها توسط دستگاه ایمنی می گردد.
نکته : در مبارزه با سلول های سرطانی لنفوسیت های T به خصوص T کشنده ، و ماکروفاژها نقش اصلی را دارند.پادتنها نقش کمتری دارند

+ نوشته شده توسط محمد جباری در یکشنبه بیست و پنجم تیر 1391 و ساعت 11:27 |
لیپیدها :

دسته ای دیگر از مواد آلی که دارای خاصیت آبگریز بوده ( غیر قابل حل در آب ) و دارای نقشهای متعدد و انواع گوناگون است :
1- نقش ذخیره و تامین انرژی : چربیهای بدن ، یک گرم چربی دو برابر یک گرم هیدرات کربن و پروتئین انرژی دارد.
2- نقش ساختاری : فسفولیپدها که از لیپیدها می باشد یکی از اجزاء اصلی غشاء سلولی است



3- نقش ضربه گیر
4- نقش عایق سازی : چربیهای زیر پوست
5- نقش تنظیمی : هورمون های استروئیدی

روغن : حالت مایع ، غیر اشباع ( سیر نشده ) ، بیشتر منشاء گیاهی
چربی : حالت جامد ، اشباع ( سیر شده ) ، بیشتر منشاء جانوری

تری گلیسریدها : دسته ای از لیپیدها که در ساختار خود 3 اسید چرب و یک مولکول گلیسرول دارند.
نکته : تفاوت تری گلیسریدها در زنجیره های اسید چرب آن می باشد.

اسید چرب سیر شده : نوعی اسید چرب که در ساختار خود حداکثر تعداد مولکول هیدروژن را داراست.( فاقد پیوند دو گانه )



اسید چرب سیرنشده : نوعی اسید چرب که حداکثر تعداد اتم هیدروژن را دارا نیست ، و دارای پیوندهای دو گانه  در ساختار خود است.مانند روغن زیتون ، روغن ذرت و....


نکته : وجود پیوند دو گانه  در اسید چرب بعلت اینکه فضای بیشتری می خواهد باعث فاصله گرفتن زنجیره های اسید چرب از یکدیگر و در نتیجه فاصله گرفتن مولکول های تری گلیسرید از همدیگر شده که نتیجه آن مایع شدن و روان ( سیال ) بودن آن می شود.

اسیدهای چرب غیر اشباع در مجاورت هوا اکسید شده و برای اینکه دوام آنرا زیادتر کنند بکمک کاتلیزور و هیدروژن آنرا به حالت اشباع در می آورند ( مانند روغن جامد هیدروزنه ).

چربیهای جانوری بیشتر سیر شده و جامدند ، خوردن بیش از حد این چربیها باعث سفت شدن دیواره رگها و افزایش احتمال بیماریهای قلبی و عروقی ( رگها ) می گردد.
انواع لیپیدها : با توجه به تقسیم بندی کتاب درسی شامل موارد زیر است:
1- تری گلیسریدها ( چربیها )
2- فسفولیپیدها : از اجزاء اصلی غشاء سلئلی ، شبیه تری گلیسریدها بوده وتفاوت آن با تری گلیسرید در این است که به جای3 اسید چرب ، دارای دو اسید چرب می باشد .( جایگزین اسید چرب سوم ، یک گروه فسفات دار است )


3- موم ها : از چربیها آبگریز ترند ، بهمین خاطر پوشش مناسبی برای بخش های جوان وخارجی گیاه می باشد.
مومها دارای زنجیره های بلند از اسید چرب می باشدکه حالت پلیمر دارند. مانند موم زنبور عسل


4- استروئیدها : دسته ای دیگر از لیپیدها که در ساختار خود اسید چرب ندارند . مانند کلسترول که در غشای سلول یافت می شود. کلسترول ماده اولیه برای بسیاری از هورمون های استروئیدی (مانند هورمونهای جنسی ) است.
نکته : کلسترول اساسا ماده مفید و ضروری برای بدن می باشد البته افزایش بیش از حد آن موجب بیماری های قلبی و عروقی می گردد.


پروتئین :

دسته ای دیگر از مواد آلی دارای تنوع بسیار زیاد بوده و واحد سازنده آن ( مونومر ) اسیدهای آمینه( آمینو اسید ) است . پروتئن ها دارای نقشهای متعدد در بدن می باشند، که متعاقبا به آن اشاره خواهیم کرد.


پیوند پپتیدی : پیوندی که باعث اتصال دو آمینو اسید به یکدیگر می گردد . ( اتصال گروه کربوکسیل از یک آمینو اسید، با گروه آمینی از آمینو اسید دیگر ).



دی پپتید : مولکولی که از اتصال دو آمینو اسید به کمک پیوند پپتیدی حاصل می شود.
پلی پپتید : پلیمری که از اتصال چند عدد تا چند هزار آمینو اسید ایجاد می گردد.
نکته : از اتصال چندین آمینو اسید به یکدیگر ، پلی پپتید شکل می گیرد ، هرگاه یک یا چند پلی پپتید پیچ و تاب خورده و شکل فضایی خاصی پیدا کنند ، یک مولکول پروتئین حاصل می آید.

انواع پروتئین ها :
از لحاظ کار و وظیفه ای که دارند :
1- پروتئین ساختاری : مانند تار عنکبوت ، ابریشم ، مو و ناخن ، و رشته های موجود در تاندون ها ( رباط ها ) و زردپی ها
2- پروتئین انقباضی : مانند رشته های اکتین و میوزین در ماهیچه ها
3- پروتئین ذخیره ای : مانند آلبومین موجود در سفیده تخم مرغ که منبع غنی از آمینو اسید بوده و انرژی مورد نیاز جنین جوجه ها را فراهم می سازد.
4- پروتئین دفاعی : مانند ایمنوگلوبین ها ( پادتن ها )
5- پروتئین انتقال دهنده : مانند هموگلوبین ( انتقال اکسیژن و دی اکسید کربن در خون )
6- پروتئین نشانه ای : هورمون های پروتئینی
7- آنزیم ها : مهمترین نقش پروتئین ها



تعریف آنزیم : کاتالیزور های زیستی که باعث سرعت بخشیدن به انجام واکنشهای زیستی بدن می گردد.
مثلا آنزیم کاتالاز آنزیمی است که هر مولکول آن در دقیقه توانایی تجزیه شش میلیون مولکول پراکسید هیدروژن ( آب اکسیژنه ) را داراست. آب اکسیژنه ترکیبی سمی و مضر برای بدن است که بر اثر فعل و انفعالات شیمیایی در جگر ساخته می شود و بایستی به سرعت تجزیه شود.

تقسیم بندی آنزیم ها از لحاظ محل اثر ( عمل )
1- آنزیم درون سلولی : آنزیمی که در درون سلول ساخته شده و در همانجا عمل می کند ، مانند آنزیم کاتالاز ، پروتئازو ........
2- آنزیم برون سلولی : آنزیمی که در درون سلول تولید و سپس از سلول خارج ، ودر آنجا کار خود را انجام می دهد. مانند آنزیم های گوارشی

ویژگی های آنزیم ها :
1- اکثر آنزیم ساختار پروتئینی دارند.
2- عمل اختصاصی دارند( واکنش خاصی انجام می دهند )
3- سلول ها بارها از آنها استفاده می کنند . ( در حین واکنش دچار تغییر و کاهش نمی گردند )
4- نسبت به تغییرات دما حساسند . افزایش بیش از حد دما باعث تغییر شکل فضایی ( دناتوره شدن ) و از بین رفتن خاصیت آنها می گردد.
5- به تغییرات PH محیط حساسند. ( بسیاری از آنزیم ها در محیط خنثی عمل می کنند )

مکانیسم عمل آنزیم ها :
آنزیم ها دارای شکل فضایی مخصوص به خود بوده ، بخشی از مولکول آنزیم ( جایگاه فعال ) شکل و قالب خاصی داشته و فقط به ماده ای متصل می گردد که شکلش مکمل آن باشد.
جایگاه فعال : بخشی از آنزیم که به پیش ماده متصل می گردد.


چرا آنزیم ها اختصاصی عمل می کنند ؟
زیرا شکل جایگاه فعال فقط با پیش ماده ای خاص مکمل بوده و اجازه اتصال به آن و در نتیچجه انجام واکنش را می دهد.
نکته : تغییرات اسیدی و گرما باعث تغییر شکل آنزیم و جایگاه فعال گردیده و اتصال پیش ماده را غیر ممکن می سازد.
چگونه می توان سرعت عمل آنزیم ها را تند و کند نمود ؟
عوامل افزاینده سرعت عمل آنزیم ها :
هر عاملی که احتمال برخورد پیش ماده و آنزیم را با یکدیگر افزایش دهد باعث سرعت بخشیدن به عمل آنزیم ها می گردد. مانند :
1- افزایش دما : افزایش دما باعث سرعت بخشیدن به حرکت مولکول ها و در نتیجه افزایش احتمال برخورد آنزیم وپیش ماده می گردد.
2- ویتامین ها و مواد معدنی خاص : بعنوان کو آنزیم عمل کرده و اتصال پیش ماده به آنزیم را آسان می سازد.

عوامل کاهنده :
1- افزایش بیش از حد دما : باعث تغییر شکل فضایی آنزیم می گردد
2- بعضی از سم ها : مانند ارسنیک و سیانید و حشره کش ها ، این ترکیبات بر سر اتصال با جایگاه فعال ، با پیش ماده رقابت کرده و با اتصال به آن مانع اتصال پیش ماده به جایگاه فعال می گردند.
نکته : اثر بعضی سم ها دائمی و برخی دیگر موقتی است.

استفاده از آنزیم ها :
با استخراج آنزیم ها می توان در موارد مختلف از آنها استفاده نمود. مانند آنزیم های پروتئاز و لیپاز در پودر های رختشویی که باعث می شود این آنزیم ها در دمای پایین کار خود را انجام می دهند. و نیاز به آب گرم ندارند.
1- پروتئاز ها : برای نرم کردن گوشت ، پوست کندن ماهی ، زدودن موهای روی پوست جانوران و تجزیه پروتئین های غذای کودک
2- آمیلازها : باعث تجزیه نشاسته به قندهای اده می گردد. در تهیه آب میوه ، شکلات کاربرد دارد
3- سلولاز: سلولز را تجزیه می کند ، برای نرم کردن مواد گیاهی و خارج کردن پوسته دانه ها در کشاورزی
4- کاتالاز: برای تولید اسفنج

متابولیسم :
مجموعه واکنشهایی که درون بدن موجود زنده رخ می دهد ، شامل دو دسته واکنش است :
1- کاتابولیسم ( سوخت ) : واکنشهایی که باعث تجزیه مواد می گردد
2- آنابولیسم ( ساز ) : واکنشهایی که باعث تولید ترکیبات و مواد می گردد
انواع واکنش های شیمیایی از لحاظ نیاز به انرژی :
1- واکنشهای انرژی خواه : واکنشهایی که برای انجام شدن نیاز به انرژی دارند ، مانند فتوسنتز ، سنتز آبدهی
2- واکنشهای انرژی زا : واکنشهایی که هنگام انجام شدن ، تولید انرزِی می کنند ، مانند هیدرولیز
نکته : انرژی مورد نیاز واکنش های انرژی خواه ، ازواکنشهای انرژی زا تامین می گردد. برای اینکار یک واسط نیاز است تا انرژی را بطور موقت در خود ذخیره کند

ساختار ATP :
ATPمخفف : آدنوزین تری فسفات
ماده ای که می تواند بخشی از انرژی ، واکنش انرژی زا را در خود ذخیره و در هنگام نیاز آزاد سازد .
مولکول ATP از دو بخش زیر تشکیل شده است :
الف ) آدنوزین : شامل باز آدنین و قند پنج کربنه ( پنتوز )
ب ) سه گروه فسفات
نکته : انرژی در پیوندهای بین فسفات و فسفات ATP ذخیره می گردد.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در یکشنبه هجدهم تیر 1391 و ساعت 18:47 |
مولکول های زیستی:

شما سال قبل با انواع مواد آلی آشنا شدید ، در این فصل نیز به طور کاملتر به آن اشاره می گردد. همان گونه که می دانید مواد به دو دسته کلی تقسیم می شوند ، که عبارتند از :

1- مواد معدنی : مانند آب ، اکسیژن ، نمک های مختلف و.....

2- مواد آلی : مواد کربن داری که توسط موجودات زنده ساخته می شود ، که خود شامل موارد زیر است:

الف ) هیدرات های کربن ب ) لیپیدها ج ) پروتئین ها د ) اسیدهای نوکلئیک

همان گونه که در کتاب اشاره شد دو دسته از این مواد یعنی پروتئین ها و اسیدهای نوکلئیک زمینه گوناگونی جانداران را فراهم می سازند، زیرا کلیه صفات جانداران ، بصورت توالی از نوکلئوتیدها در مولکول های اسید نوکلئیک نهفته بوده و سپس به صورت ترکیبات پروتئینی بیان شده و صفات جاندار را شکل می دهند. با توجه به اینکه عنصر کربن در تمام مواد آلی وجود دارد ، اشنایی با آن کمک بزرگی به فهم ساختار این مواد می کند.
ویژگی های عنصر کربن :
همانطور که می دانیم ویژگی شیمیایی هر عنصر ، به الکترون های موجود در آخرین مدار اتم آن بستگی دارد. اتم کربن در آخرین لایه خود ( لایه ظرفیت ) 4 الکترون دارد در حالیکه در این لایه 8 الکترون می تواند وجود داشته باشد، بنابراین اتم کربن تمایل دارد تا 4 الکترون جذب کرده و لایه ظرفیت خود را تکمیل کند، بهمین خاطر می تواند حداکثر 4 پیوند کوالانسی تشکیل دهد.به همین خاطر می گوییم ظرفیت کربن 4 است.



پیوند کوالانسی : پیوندی که از به اشتراک گذاشتن الکترون ها بین دو اتم ایجاد می گردد. مثلا متان یک مولکول چهار وجهی است که دارای 4 پیوند کوالانسی بین کربن و هیدروژن است.
هیدروکربن : مولکول هایی که در ساختار خود فقط کربن و هیدروژن دارند. مانند متان



اسکلت کربنی : زنجیره کربنی مولکول های آلی را اسکلت کربنی گویند.



درشت مولکول ها : مولکول های بسیار بزرگی که از هزاران اتم که بوسیله پیوندهای کوالانسی بهم متصل شده اند ، ساخته گردیده اند. مانند هیدرات های کربن و اسیدهای نوکلئیک
پلیمر : مولکول هایی که از واحدهایی کم و بیش یکسان تشکیل شده است ، مانند گلیکوژن که از گلوکز ساخته شده است
مونومر : هر یک از واحدهای سازنده یک پلیمر را مونومر گویند.
همانطور که می دانیم تنوع پلیمرها و درشت مولکول ها در طبیعت بسیار زیاد است ، در حالیکه تنوع واحدهای سازنده آن ( مونومر ها ) بسیار کم است . مثلا در حالیکه هزاران میلیارد نوع پروتئین وجود دارد اما واحدهای سازنده آن فقط از 20 نوع ( برخی منابع تا 22 نوع ) اسید امینه ( آمینواسید ) تشکیل شده است ، یا در حالیکه DNA هیچ دو جانداری کاملا شبیه به یکدیگر نمی باشد ، اما این تنوع بکمک 4 نوع نوکلئوتید فراهم آمده است. برای فهم این مطلب بهتر به الفبای فارسی توجه کنید که از 32 حرف تشکیل شده اما تعداد کلماتی که با می توان ساخت بسیار زیاد است.زیرا ترتیب ، تعداد و نوع حروف در کلمات می تواند متفاوت باشد.




نکته کلیدی : تفاوت بین جانداران به خاطر تفاوت در پلیمرهای آنها می باشد ولی مونومرهای تشکیل دهنده همه یکسان است. مولکول های کوچک که در همه جانداران یکسان اند ، به صورت درشت مولکول هایی در »ی آیند که در افراد مختلف متفاوتند.

هیدرولیز و سنتز آبدهی :
دو واکنش مهم زیستی هستند که عملی عکس یکدیگر دارند.
هیدرولیز : واکنش تجزیه مواد ( مثلا درشت مولکول ها ) به کمک آب را هیدرولیز گویند
سنتز آبدهی : واکنش تولید مواد و پلیمرهای بزرگتر از واحدهای کوچکتر که با تولید آب همراه است.



کربوهیدرات ها :
از لحاظ کلی به 3 دسته تقسیم میشوند که عبارتند از :
1- مونوساکاریدها ( یک قندیها )
2- دی ساکاریدها ( دو قندیها )
3- پلی ساکاریدها ( چند قندیها )



مونوساکاریدها : ساده ترین کربوهیدرات ها که از 3 تا 7 کربن دارند ، مونوساکاریدها مونومر ، پلی ساکاریدها هستند. خود شامل انواع مختلف می باشد که مهمترین آنها عبارتند از :
الف ) پنتوزها : در ساختار خود 5 اتم کربن دارند ، مانند ریبوز ( در RNA ) و دئوکسی ریبوز ( در DNA )
ب ) هگزوزها : در ساختار خود 6 اتمکربن دارند ، مانند گلوکز ، فروکتوز و گالاکتوز
گلوکز : قند موجود در گیاهان ( در میوه ها و دانه ها ) ، سوخت اصلی بدن انسان می باشد.
فروکتوز : قند موجود در میوه ها ( گیاهان )
گالاکتوز : قند 6 کربنه و در گیاهان یافت می شود همچنین از واحدهای سازنده لاکتوز ( قند شیر ) است.



دی ساکاریدها : از اتصال دو مونوساکارید به کمک واکنش سنتز آبدهی ، یک مولکول دی ساکارید ساخته می شود، مانند موارد زیر :
ساکارز : گلوکز + فروکتوز
مالتوز : گلوکز + گلوکز
لاکتوز : گلوکز + گالاکتوز
ساکارز : همان قند معمولی می باشد که از چغندر قند و نیشکر بدست می آید.
مالتوز : قند موجود در جوانه جو
لاکتوز : قند موجود در شیر



پلی ساکاریدها : از اتصال چندین مونوساکارید ( هزاران ) به کمک سنتز آبدهی ، یک پلی ساکارید ساخت می شود و انواع مختلفی دارد که مهمترین آنها عبارتند از :
الف ) سلولز : پلی ساکارید ساختاری گیاهان ( در دیواره سلولی ) ، غیر قابل هضم برای انسان ، مولکول خطی( رشته ای و بدون انشعاب ) ، واحد سازنده گلوکز، بیشترین ترکیب آلی طبیعت
انسان و جانوران به علت اینکه آنزیمی که بتواند پیوندهای بین مولکول های گلوکز را در سلولز هیدرولیز کند ، نمی سازند ، قادر به تجزیه آن نمی باشند( غیر قابل هضم ). البته سلولز فوایدی برای انسان دارد که عبارتند از :
1- کمک به حرکات دستگاه گوارش
2- جلوگیری از یبوست
3- جلوگیری از سرطان دستگاه گوارش
4- دفع آسان مدفوع
همچنین میوه وسیزی حاوی ویتامین ، مواد معدنی و مقادیر ی از ترکیبات آلی است که برای انسان مفید است.
بعضی از جانوران مانند گاو و موریانه ، در دستگاه گوارش خود میکروب ها ی مفید ی دارند که می تواند سلولز را هیدرولیزکرده و مورد استفاده آنها قرار دهد.
الیاف : رشته های سلولزی موجود در غذاهای گیاهی

ب ) نشاسته : پلی ساکارید ذخیره ای در گیاهان ، قابل هضم برای انسان ، مولکول منشعب ، واحد سازنده گلوکز
گیاهان مولکول های گلوکز را به صورت پلیمر نشاسته در می آورند و آن را ذخیره می کنند.



ج ) گلیکوژن : پلی ساکارید ذخیره ای در جانوران ( در جگر و ماهیچه ها ) و قارچها ، قابل هضم توسط انسان ، مولکول بسیار منشعب ، واحد سازنده گلوکز

+ نوشته شده توسط محمد جباری در پنجشنبه پانزدهم تیر 1391 و ساعت 21:32 |
نگرش علمی و علوم زیستی

تعریف زیست شناسی biology : علمی است که به بررسی موجودات زنده و عوامل موثر بر آنها می پردازد

Biology از دو بخش bio به معنای حیات ، زنده و logy به معنای شناخت تشکیل شده است.

از زمانهای دور انسان به دنبال یافتن پاسخ پرسش های خود در موردخود ، طبیعت و اطرافش بوده ، اما به دلیل کمبود دانش ، به خرافات ، حدس و گمان و جادوگری روی آورده است.البته واضح است که چنین پاسخ های ارزش علمی ندارند.
انسان برای درک محیط اطراف خود از حواس خود مانند بویایی ، بینایی ، پشایی ، لامسه و شنوایی استفاده می کند ، البته لازم به توضیح است که حواس انسان در همه موارد قابل اطمینان نیست و دچار خطا می گردد. انسان برای غلبه کردن بر این مشکل از ابزارهای اندازه گیری کمک می گیرد.



چند مورد از خطاهای مربوط به حواس:
بینایی : انسان قادر به دیدن اجسام بسیار ریز یا امواج رادیویی نیست
شنوایی : صداهای با فرکانس بالا مانند صدا خفاش ها برای انسان قابل شنیدن نیست
بویایی : در هنگام سرما خوردگی حس بویایی به خوبی کار نمی کند
چشایی : مزه غذاهای بسیار سرد یا گرم را نمی توانیم تشخیص دهیم
لامسه : احساس خارش در کف پای بریده شده


 

روش علمی : روشی منطقی برای کشف پدیده های اطراف که از یکسری مراحل پشت سرهم تشکیل شده است.
مراحل روش علمی : 1- تعریف مسئله ( بیان مسئله ) 2- جمع آوری اطلاعات 3- فرضیه سازی4- آزمایش فرضیه 5- ثبت یافته ها 6- تفسیر یافته ها و نظریه سازی 7- انتشار گزارش



نکته : مهمترین مرحله در روش علمی ، بیان مسئله است زیرا بدون داشتن هدف امکان رسیدن به آن نیست.
منابع جمع آوری اطلاعات : عبارتند از
1- کتاب ها
2- مجلات علمی
3- دانشمندان و محققین
4- مقالات علمی
5- اینترنت
6- شبکه های ارتباطی و اطلاع رسانی
فرضیه : حدس و گمانی که در مورد یک مسئله زده می شود و ممکن است درست یا نادرست باشد ( درستی یا نادرستی آن با آزمایش مشخص می گردد.
نظریه : فرضیه ای که درستی آن بر اساس آزمایش ثابت شده باشد.

حال شما بگوئید تفاوت فرضیه و نظریه چیست ؟

فرضیه های تایید شده به ایجاد ویا تکمیل یک نظریه ختم می شوند. یک نظریه علمی حاصل فرضیه هایی است که جامعه علمی آنها را تایید کرده است.زیرا شواهد به دست آمده از آزمایش ها ومشاهدات متعدد در طی سالیان متمادی از این فرضیه ها پشتیبانی می کنند .مانند نظریه سلولی که حاصل کار دانشمندان مختلف از جمله رابرت هوک ، ماتیاس اشلایدن، تئودور شوان و ردولف فیرخو می باشد .
نظریه سلولی :
1- بدن همه موجودات زنده از سلول ساخته شده است
2- سلول کوچکترین واحد سازنده پیکر همه جانداران است و واکنش های اساسی درون آن صورت می پذیرد.
3- هر سلول از سلول های دیگر به وجود آمده است


کاربرد روش علمی :
نظریه خلق الساعه : این نظریه بیان می کند که موجودات زنده به طور خودبخودی و از محیط اطرافشان بوجود می آیند، مانند پیدایش ماهی از گل و لای رودخانه
این نظریه به پیدایش خودبخودی نیز معروف است و حداقل از زمان ارسطو تا حدود 300 سال قبل طرفدارانی داشت.
آزمایش ون هلمونت : وی از طرفداران نظریه فوق بود و با آزمایش خواست آنرا ثابت کند. بدین طریق که یک پیراهن کثیف را با چند دانه گندم در گوشه ای قرار داد. پس از 21 روز در اطراف آنها تعداد موش یافت نتیجه گرفت که موش از آنها ایجاد شده است.
ایرادات کار ون هلمونت :
1- از ابتدا به درستی نظریه خلق الساعه اعتقاد داشت ( پیش داوری )
2- آزمایش او کنترل شده نبود ( کنترل همه عوامل موثر بر آزمایش )
آزمایش کنترل شده : آژمایشی که در آن همه عوامل موثر بر آزمایش جز موردی که می خواهند اثر آن را بر آزمایش بررسی کنند ثابت می باشد. به همین خاطر حداقل دو مورد آزمایش انجام که یکی به عنوان شاهد ( کنترل ) و دیگری نمونه می باشد ، انجام می پذیرد.

فرانچسکو ردی پزشک ایتالیایی اولین کسی بود که به روش علمی این نظریه را مورد تردید قرار داد و بعدها توسط لویی پاستور به طور 100 در صد نظریه خلق الساعه باطل شد.
شاخه های علوم زیستی : به طور کلی به دو دسته تقسیم می گردد.
1- علوم زیستی پایه : به منظور شناخت قوانین حاکم بر پدیده ها ی زیستی صورت می پذیرد.
2- علوم زیستی کاربردی : به منظور استفاده از پدیده های زیستی برای زندگی بهتر صورت می پذیرد

نکته : پاسخ تمام پرسش ها را نمی توان به روش علمی بدست آورد زیرا این روش فقط در مورد موضوعاتی کاربد دارد که بتوان انرا در آزمایشگاه یا طبیعت مشاهده کرد و مورد آزمایش قرار داد.


+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه سیزدهم تیر 1391 و ساعت 12:41 |
ایمنی بدن



بیماری : هر گونه اختلال در عملکرد های طبیعی بدن را بیماری گویند

انواع بیماری :
1- بیماری پاتوژنیک : بیماری که بر اثر ورود عوامل بیماریزا به بدن ایجاد می شود . مانند ایدز ، سرماخوردگی
2- بیماری فیزیولوژیک : بیماری که بر اثر اختلال در عملکردهای فیزیولوژیک بدن ایجاد می شود . مانند دیابت ، سرطان ، سکته قلبی

تعریف ایمنی : راههای مقابله بدن با عوامل بیماریزا

عوامل بیماریزا : شامل موارد زیر می باشد
1- باکتریها : مانند بیماری کزاز ، سل ، گلودرد چرکی
2- ویروس ها : مانند ایدز ، هپاتیت ، آنفلوآنزا
3- قارچها : مانند بیماری کچلی ، قارچ لای انگشتان پا
4- آغازیان : مانند بیماری مالاریا ، اسهال خونی
5- برخی جانوران پرسلولی : مانند کرمهای انگل دستگاه گوارش
6- پریون ها : مانند عامل جنون گاوی
7- ویروئیدها : مانند عوامل ایجاد کننده برخی بیماریهای گیاهی

میکروب : موجودات ریز میکروسکوپی که با چشم قابل مشاهده نبوده و بایستی بوسیله میکروسکوپ مشاهد گردند
نکته : اکثر میکروبها مفیدند و فقط تعدادی از آنها باعث ایجاد بیماری می شود

1- مکانیسم های دفاع : بدن به دو روش کلی با عوامل بیماریزا مقابله می کند ، که عبارتند از :
الف ) دفاع غیر اختصاصی
ب ) دفاع اختصاصی
دفاع غیر اختصاصی : در این روش دستگاه ایمنی در برابر اغلب میکروب ها یکسان عمل می کند و نمی تواند آنها را از هم تشخیص دهد
دفاع اختصاصی : در این روش میکروب ها را شناسایی کرده و با هریک به صورت متفاوت مبارزه می کند

انواع دفاع غیر اختصاصی :
1- نخستین خط دفاعی بدن : شامل پوست و لایه های مخاطی می باشد و مانع ورود عوامل بیماریزا به بدن می شود و انواع آن به شرح ذیل می باشد:
الف ) پوست بدن : پوست سالم با داشتن لایه های شاخی مانع ورود میکروب به بدن می گردد ، علاوه بر این چربی و عرق( داشتن آنزیم لیزوزیم ) سطح پوست میکروب ها را از بین می برند یا مانع رشد آنها می شود ، علاوه بر این ها میکروب های سطح پوست ( فلور طبیعی ) مانع از قرار گیری و رشد میکروب های مضر در سطح پوست می گردند .
ب ) اشک : اشک علاوه بر داشتن نمک دارای آنزیم لیزوزیم است که باعث تخریب دیواره باکتریها می گردد
ج ) بزاق دهان : دارای آنزیم لیزوزیم می باشد
د ) دفع میکروب ها از طریق ادرار و مدفوع
ه ) دفع از طریق سرفه و عطسه
و ) لایه های مخاطی : که در سطح داخلی لوله ی گوارش ، مجاری تنفسی و مجرای ادارای وجود داشته با ترشح ماده مخاطی ( موکوز ) مانع نفوذ عوامل بیماریزا به اعماق بدن می شود ، علاوه بر این با داشتن آنزیم لیزوزیم باعث از بین رفتن میکروب ها می شود .
نکته : مژک های مجاری تنفسی میکروب های بدام افتاده توسط مخاط را به خارج بدن ( حلق )هدایت می کنند.
ز ) اسید معده : در صورت عبور از موانع اولیه ( بزاق ) و مایع مخاطی اسد معده باعث از بین بردن میکروب ها می گردد.

2- دومین خط دفاع غیر اختصاصی : در صورت عبور از نخستین خط ، وارد عمل می شود و خود شامل چهار مکانیسم است ، که عبارتند از :
الف ) پاسخ التهابی
ب ) پاسخ دمایی
ج ) گلبول های سفید
د ) پروتئین ها

الف ) پاسخ التهابی : نوعی باسخ موضعی که همراه با علایمی مانند قرمزی ، تورم و گرمتری شدن نسبت به سایر نقاط می باشد، و به دنبال خراش ، بریدگی یاهر نوع آسیب بافتی ایجاد می شود.
در صورت آسیب به بخشی از بدن ، از سلول های آسیب دیده هیستامین و سایر ترکیبات شیمیایی آزاد می گردد. هیستامین باعث افزایش قطر رگها و خون رسانی به محل می گردد. هیستامین و مواد شیمیایی دیگر باعث جلب گلبول های سفید و حرکت آنها به محل آسیب دیده می گردد ( شیمیو تاکتیسم ) ، سپس گلبول های سفید بویژه نوتروفیل ها ؟ همرا ماکروفاژها عوامل بیماریزا را از بین می برند.
نوتروفیل ها به علت خاصیت تاکتیک شیمیایی بالا ( تحرک بالا ) و دارا بودن بیشترین تعداد در خون و همچنین قدرت دیاپدز و فاگوسیتوز از بقیه گلبول های سفید بیشتر نقش دارند.
چرک : شامل بقایای گلبول های سفید، سلول ها و میکروب های کشته شده و کمی مایعات سلولی می باشد.
ب ) پاسخ دمایی ( تب ) : افزایش دمای بدن بیش از حد طبیعی ( 7/37 درجه سانتیگراد ) را تب گویند که باعث غیر فعال شدن عوامل بیماریزا می گردد . تب نشانه عفونت و مبارزه بدن با عوامل بیماریزا می باشد.
نکته : افزایش بیش از حد دمای بدن خطرناک می باشد و ممکن است باعث تشنج و مرگ گردد.
ج ) گلبول های سفید : مهمترین بخش دفاع غیر اختصاصی می باشد و شامل گلبول های سفیدی می باشد که قدرت فاگوسیتوز دارند ( تمامی گلبول های سفید به غیر از لنفوسیت ها قدرت فاگوسیتوز دارند )



فاگوسیتوز : عمل بلعیدن ذرات خارجی توسط گلبول های سفید
در طی این عمل ابتدا ذرات خارجی و میکروبها توسط غشای گلبول سفید احاطه و به صورت وزیکول وارد سلول می شود سپس توسط آنزیم های لیزوزومی هضم می گردد.






د ) پروتئین ها : شامل دو مورد زیر می باشد :
1- پروتئین مکمل 2- اینترفرون
پروتئین مکمل : توسط ماکروفاژها و سلول های پوششی روده و کبد ساخته شده و در برخورد با میکروبها فعال شده و با ایجاد ساختارهای حلقه مانند باعث ایجاد منافذی در غشای میکروب و نشت مواد به خارج و در نهایت مرگ آن می شود.
اینترفرون : توسط سلول های آلوده به ویروس تولید ، و باعث افزایش مقاومت سلول های سالم نسبت به ویروس و جلوگیری از تکثیر ویروس در سایر سلول ها می شود.


رويت مشخصات كاربر ارسال پيغام شخصي بازديد از سايت ارسال كننده مطلب  

+ نوشته شده توسط محمد جباری در یکشنبه یازدهم تیر 1391 و ساعت 21:41 |
چارلز داروین
چارلز داروین در سال ۱۸۶۹ (عکس از جولیا مارگارت کامرون) زادروز ۱۲ فوریه ۱۸۰۹
مونت‌هاوس، شروزبری، استان شراپ‌شایر، انگلستان درگذشت ۱۹ آوریل ۱۸۸۲ (در سن ۷۳ سالگی)
داون‌هاوس، داون، استان کِنت، انگلستان محل زندگی انگلستان ملیت پرچم بریتانیا بریتانیایی نقش‌های برجسته شکل‌دهی و گسترش نظریه انتخاب طبیعی آثار منشأگونه ها (۱۸۵۹)، تبار انسان (۱۸۷۱) همسر اِما داروین (در اصل اِما وجوود)(۱۸۹۶-۱۸۰۸) فرزندان ویلیام اراسموس (۱۹۱۴-۱۸۳۹)،
آنه الیزابت (۱۸۵۱-۱۸۴۱)،
مری الانر (۱۸۴۲)(فوت در نوزادی)،
هنریتا اِما(مشهور به اتی) (۱۹۲۹-۱۸۴۳)،
جرج هاورد (۱۹۱۲-۱۸۴۵)،
الیزابت (مشهور به بسی) (۱۹۲۶-۱۸۴۷)،
فرانسیس (۱۹۲۵-۱۸۴۸)،
لئونارد (۱۹۴۳-۱۸۵۰)،
هوراس (۱۹۲۸-۱۸۵۱)،
چارلز ورینگ (۱۸۵۸-۱۸۵۶) والدین رابرت داروین (پدر) و سوزانا وجوود
امضا

داروین ( 1882-1809 )

تعجب ندارد که مدعای اصلی کتاب ( اصل انواع ) داروین اثبات واقعیت تکامل نبوده بلکه کوششی در جهت توضیح معنی سازش و ایجاد یک نظریه عمومی تکاملی بر اساس تفسیر سازشی است. زیرا داروین نیز همانند لامارک عامل اصلی را در ظهور سازش های زیستی گزینش طبیعی می داند و نظریات وی را می توان در چهار اصل ذیل خلاصه نمود.

1- موجود زنده پویاست. گونه ها بدون توقف در حال تغییرند و تولید گونه های نوین می کنند . در همین حال گونه هایی نیز از بین می روند. مطالعه سنگواره ها ی زمین شناختی نشان می دهد که هر چند گونه ای قدیمی تر باشد به موجودات کنونی کمتر شبیه است تا آنجا که به حقایقی بر می خوریم که تنها از راه قوانین تکامل قابل تفسیرند.

2- دومین اصل لامارکی داروین این است که روند های تکاملی تدریجی اند ( عکس نظریه کوپه که فرضیه انقلاب ناگهانی را مطرح کرده است )

3- سومین اصل این است که همه موجودات با همدارای قرابت نسبی اند. یعنی دارای نیای مشترک و وحدت اجدادی اند. مثلا همه پستانداران از گروه اجدادی مشترک سرچشمه می گیرند.در این صورت حیات نیز دارای سرچشمه خواهد بود.

4- چهارمین اصل مربوط به گزینش طبیعی است. گزینش اصل اساسی نظریه تکاملی داروین است، بنظر وی تکامل نتیجه گزینش طبیعی است. گزینش طبیعی از نظر داروین شامل دو مرحله است :

الف ) مرحله پیدایش تغییرات درون جمعیتی : مانند تغییرات در رنگ ، وزن ، شکل . گرچه داروین نتوانست منشاء تغییرات را نشان دهد لیکن پیشرفت های بعدی علم ژنتیک آن را توجیه کرد. همچنین گرچه داروین گونه را واحد تکامل یابنده می دانست لیکن موفق به تعریف آن نشد و به همین خاطر نتوانست محدوده تغییرات را مشخص کند.

ب ) مرحله گزینش طبیعی : در اینجا باید دقت شود که گزینش طبیعی در رابطه با شایستگی افراد هر جمعیت از نظر شرایط محیطی است و داروین می گوید که از بین شماری از فرزندان تنها افرادی باقی می مانند و به سن بلوغ می رسند و تولید مثل می کنند که بهترین توان زیستی را داشته باشند ، گزینش در رابطه با محیط مطرح می شود . مثلا مقاومت گیاه به کم آبی نوعی تنازع بقاء و گزینش است. داروین گزینش را عامل تکامل می داند. آنچه که بعدها به نام داروینیسم معروف شد عبارت است از اینکه تغییرات وجود دارد و هرگاه این تغییرات موجب برتری گزینش افراد شود آنها را حفظ خواهد کرد.

نقاط ضعف نظریه داروین :

داروین نتوانست منشاء تغییرات را مشخص کند زیرا اطلاعی از دانش ژنتیک و قوانین آن نداشت. وی فرضیه وراثتی ویژه ای به نام پان ژنز ارائه کرد که مخالف با واقعیت بود. مطابق با این نظر ، از تمام نقاط بدن ذراتی وراثتی وارد دستگاه تناسلی شده به نسل بعد منتقل میشود. داروین این ذرات را ژمول نامید. هرگاه به گذشته باز گردیم مشاهده می شود که ذرات ژمول داروین ( پان ژنز ) با واحدهای فیزیولوژیکی هربرت اسپنسر یا پلاستدول های هکل تقریبا یک مفهوم دارند. گرچه داروین عنوان کتاب خود را منشاء انواع گذاشت ولی ساختمان گونه را نتوانسته تعریف کند. چنین تصور می شود که وی گونه ها وواریته ها را یکی تلقی نموده است و گونه زایی را دلیل عدم ثبات گونه ها تلقی کرده است.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در جمعه دوازدهم خرداد 1391 و ساعت 21:25 |

لامارک ( 1829-1744 )

ژان باپتیست لامارک
ژان لامارک
متولد ۱ اوت ۱۷۴۴
بازنتین , Flag of France.svg فرانسه
مرگ ۱۸ دسامبر ۱۸۲۹
پاریس , Flag of France.svg فرانسه
ملیت فرانسوی
رشته فعالیت زیست شناسی
دلیل شهرت ارائه نظریه تکامل

لامارک نخستین کسی است که در سال 1809 نظریه جامعی درباره تکامل ارائه می دهد وی روند تکامل جانداران را از ساده ترین به پیچیده ترین آنها بر اساس چهار اصل زیر توضیح می دهد:

1- وجود گرایش ذاتی در جهت کارآیی بیشتر

2- استعداد سازش با محیط

3- آفرینش خودبخودی

4- وراثتی شدن صفات اکتسابی

لامارک آنچنانکه باید شناخته نشده و عقاید وی غالبا به صورت نادرست ارائه شده است. حتی پیروان وی همیشه بر موضوع وراثتی شدن صفات اکتسابی تکیه و بقیه مفاهیم تکاملی او را از نظر دور داشته اند. حال آنکه لامارک پایه گذار علم زیست شناسی است و نظریات وی در مورد مفهوم گونه بسیار پیشرفته است.

لامارک دریافته بود که نمی توان تنوع پرشمار جانداران را بدون این فرض که زمین بسیار قدیمی است توجیه نمود. لذا همیشه به وجه زمانی تکامل اندیشیده است. لامارک به وضوح ذکر می کند که تکامل جانداران ناشی از استعداد ذاتی است و عقیده دارد که این تکامل پذیری را می توان مطالعه و اثبات نمود.

لامارک توجه خود را به مساله سازش جانداران با شرایط مختلف محیطی معطوف نموده است که پدیده ای کلی و عمومی در طبیعت است. لامارک مساله سازش را مساله اساسی تکامل می دانست و به همین سبب همه توجه خود را به این موضوع معطوف ساخت . وی رابطه بین ساختمان جانداران و کار آنها را ناشی از تاثیر مستقیم محیط تصور می کرد و آنرا ناشی از احساس نیاز باطنی می دانست که در واقع تحت عنوان وراثتی شدن صفات اکتسابی معرفی کرده اند.

لیکن لامارک نظریه های جالب توجهی در مورد ساز و کار تکامل جمعیت ارائه داده است که هنوزمورد استفاده دانشمندان می باشد. مثلا وی دریافت که تعریف لینه ای گونه فاقد اعتبار است و قاطعانه از تغییر در سطح جمعیت ها سخن گفته است.

بنظر ارنست مایر ( 1972 ) لامارک به حق پدر نظریه تکامل است و ابعاد گفته های وی در مورد سازش از نظر دور مانده است ، زیرا اکثر دلایل لامارک بر روابط بین موجودات و عوامل محیطی استوار است. لامارک در کتاب خویش ( فلسفه جانور شناسی ) از گونه و مفاهیم آن زیاد سخن گفته لیکن ، نقطه نظرهایش با نظریات دانشمندان بعد از وی تفاوت زیادی دارد. گرچه بکار بردن اصطلاح نئو لامارکیسم خالی از اشکال نیست لیکن غالبا این اصطلاح بکار می رود و در واقع معرف نظر طرفداران نظریه لامارک است. این مولفان نظریات تکاملی خود را بر اساس اصل وراثتی شدن صفات اکتسابی لامارک به اشکال مختلف و آمیخته با نظرات جدید ارائه می دهند.

 در ادامه به نظریه داروین نیز اشاره ای خواهیم نمود.

منبع : مقاله استاد جمشید درویش ( جایگاه تاریخی دیدگاه فرگشت ( تکامل ) و وضع کنونی آن در زیست شناسی )

+ نوشته شده توسط محمد جباری در شنبه ششم خرداد 1391 و ساعت 20:30 |

تب خونریزی دهنده کریمه کنگو بیماری حاد ویروسی خونریزی دهنده قابل انتقال از حیوان به انسان است که فرد به دنبال تماس با دام آلوده و خون و ترشحات لاشه دام آلوده، گزش کنه و تماس با خون و ترشحات و نمونه های بافتی بیمار آلوده مبتلا می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ؛  تب کریمه کنگو بیماری ویروسی حاد تب دار و خونریزی دهنده ای است که برای اولین بار در ۱۹۴۴ در کریمه اوکرائین شرح داده شد. نام تب خونریزی دهنده از آن زمان برای این بیماری انتخاب گردید .

در سال ۱۹۶۹ معلوم شد عامل بیماری با علائم تب خونریزی دهنده که در کنگو شناسایی شده بود با عامل کریمه یکی است و نام تب خونریزی دهنده کریمه کنگو ، یا Crime Congo Hemorrhagic Fever  ویا به اختصار CCHF بر آن گذاشته شد. جالب توجه اینکه بیماری در حدود سال ۱۱۱۰ میلادی توسط جرجانی پزشک و دانشمند عالیقدر ایرانی در کتاب  گنجینه خوارزمشاه به تفصیل توضیح داده شده است.در این کتاب شرح یک بیماری خونریزی دهنده  با علائم وجود خون در ادرار ، خونریزی از مقعد ، استفراغ خونی ، خلط خونی ، خونریزی در حفره شکم و خونریزی از لثه ها بوده و ذکر شده است که بند پای کوچکی احتمالاً شپش یا کنه ناقل بیماری می باشد.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ؛ عوامل ایجادکننده می تواند ویروس یا باکتری یا انگل یا قارچ باشد. این بیماریها سه گرفتاری عمده برای بشر ایجاد می کنند.

۱- مشکل بهداشتی با ایجاد بیماری و یا عارضه و معلول کردن فرد و گاهی نیز متأسفانه عامل مرگ انسان شده و گاهی نیز بصورت همه گیر ظاهر می شوند.

۲- اختلال در زنجیره اقتصادی با ایجاد بیماری در حیوانات و کاهش زاد و ولد و تولیدات دامی و کاهش منابع تغذیه ای و صنعتی برای بشر و بهم خوردن زنجیره های داد و ستد بین دولتها.

۳- ایجاد گرفتاری در اقتدار سیاسی و حیثیت جهانی ملت ها و کاهش مراودات بین المللی و اثر بر مبادلات و توریسم یا جهانگردی.

* در این گروه از بیماریها باید ویروسها را خطرناکترین و جدی ترین آنها به حساب آورد که در ۷ گروه منتقله از بندپایان و جوندگان بشرح زیر تقسیم می شوند.

۱- آرناویریده ۲- بونیا ویریده ۳- فیلوویریده ۴- فلاوی ویریده ۵- رئوویریده ۶- رابدوویریده ۷- توگاویریده

در بیماری تب کریمه کنگو خونریزی دهنده، ۴ ویروس مهم که برای انسان بیمار زا هستند قرار می گیرد. ( بونیاویروس، فلبوویروس، نایروویروس، هانتا ویروس )

این ویروسها عمدتاً بوسیله پشه و در درجه بعد کنه که عامل نایرو ویروس که همان ایجادکننده تب کریمه کنگو است، منتقل می شوند.

تب خونریزی دهنده ویروسی کریمه کنگو

این ویروس در خانواده Buniaviridae قرار می گیرد و از جنس Nairovirus است. ویروس کریمه گنگو در بدن کنه ای بنام Hyalomma تکثیر می شود و به مهره داران منتقل می شود. در داخل بدن کنه از طریق داخلی رحمی به نسل بعدی کنه نیز منتقل می شوند. حیوانات اهلی مهره دار مانند گاو و گوسفند و بز از طریق گزش کنه آلوده می شوند که ویروس در داخل خون آنها به گردش در می آید ( ویرمی ) اما باعث بیماری و مرگ حیوان نمی شود. لذا خون این حیوانات برای انسان آلوده کننده است و از طرفی دیگر انسان می تواند در اثر گزش کنه های آلوده نیز مبتلا شود و خون و ترشحات بدن انسان آلوده که بیمار می شود نیز برای افراد دیگر آلوده کننده خواهد بود بطور خلاصه انسان از ۳ طریق زیر به این بیماری مبتلا می شود.

۱- در حین ذبح یا قطعه قطعه کردن گوشت حیواناتی ، مانند گاو و گوسفند و بز با ورود خون حیوان از راه زخمها و خراشیدگیهای سطحی و یا خوردن شیر غیر پاستوریزه این حیوانات از طریق گوارشی وارد بدن انسان شده و باعث ابتلا شود.

۲- از طریق گزش کنه های جنس هیالوما این مورد در مناطق آلوده باید بطور مستمر در مراقبت جدی باشد.

۳- در حین مراقبت پزشکی و پرستاری از بیماران که از خون آلوده یا ترشحات بدن آنها و یا تماس با این مواد در مراقبتهای داخل منزل بیماران و سرسوزن آلوده در خونگیران آزمایشگاهی نیز ممکن است رخ دهد بندرت از مادر به فرزند نیز مشاهده شده است.

با ورود ویروس از هریک از روشهای مذکور بداخل بدن انسان دوره کمون یا نهفتگی ۳ تا ۱۲ روز داشته و از هر ۵ نفر آلوده شده ممکن است یک نفر علامت بیماری را پیدا کند ( ۵/۱ ) که میزان مرگ و میر در آنها ۳۰-۱۵ درصد است. البته دوره کمون با گزش کنه کوتاهترین و در خون و سرسوزن آلوده و تماس با نسوج بیماران طولانی ترین است.

در همه سنین و هر جنسی ممکن است بیماری رخ دهد اما با توجه به مشاغل آقایان که بیشتر با حیوانات سرو کار دارند احتمال آن بیشتر خواهد بود و امروزه با تشخیص صحیح و اقدام درمانی و مراقبتی بموقع می توان از عارضه و مرگ و میر و انتشار بیماری به جامعه جلوگیری کرد. بقیه مطالب برای تسهیل در بخاطر سپردن بصورت پرسش و پاسخ زیر مطرح می شود.

۱- تب کریمه کنگو چه نوع بیماری است؟

یک بیماری ویروسی منتقله از کنه بنام نایروویروس که از خانواده بونیاویریده است، اولین بار این بیماری در سال ۱۹۴۴ میلادی در کریمه روسیه کشف شد، لذا به این نام نامگذاری شده است مجدداً در سال ۱۹۶۹ در گنگو شناسایی شد و لذا نام این دو منطقه را به خود گرفته است.( کریمه گنگو )

۲- این بیماری در کجاها دیده می شود؟

در اروپای شرقی مخصوصاً در کشورهای مشترک المنافع ( کریمه، آستاراخان، ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان ) و در تمامی منطقه مدیترانه، در شمال غربی چین، آسیای مرکزی در اروپای جنوبی در آفریقا و خاورمیانه و در کشور هندوستان مشاهده می شود.

۳- چگونه بیماری تب کریمه کنگو منتشر می شود و انسان از چه طریقی آلوده می شود؟

کنه ایگزودید ( سخت ) مخصوصاً از جنس هیالوما که هم رزروار و همه انتقال دهنده ویروس است. تعدادی از حیوانات وحشی و اهلی مانند گاو، بز و گوسفند و خرگوش صحرایی در بدن خود ویروس را نگهداری و تکثیر می کنند انتقال به انسان از طریق تماس با خون حیوان آلوده و یا کنه می باشد و یا خوردن شیر غیر پاستوریزه دام.

همچنین این ویروس از افراد آلوده با خون آنها و ترشحات بدن به انسانهای دیگر سرایت می کند. انتقال بیمارستانی از طریق وسایل پزشکی استریل نشده و از سر سوزن و وسایل و لوازم طبی آلوده می باشد. به طور خلاصه انتقال به انسان عبارتست از کنه به انسان، حیوان به انسان و انسان به انسان.

۴- علائم بیماری تب کریمه کنگو چیست ؟ این بیماری در دو فاز ظاهر می شود.

الف- فاز اول شروع بیماری بطور ناگهانی با علائم و نشانه های سردرد شدید، تب بالا، درد پشت، درد مفاصل، درد شکم و استفراغ و اسهال غیر خونی و چشمان ملتهب و صورت برافروخته که در معاینه حلق نیز قرمز بوده، و همراه با تغییرات خلقی مانند منگی و بیقراری و علائم قلبی عروقی شامل برادیکاردی و افت فشار خون است.

ب- فاز دوم بیماری نیز که به طور ناگهانی شروع شده و در همان ۲ تا ۳ روز اول بیماری است شامل راش، پتشی، اکیموز، هماچوری، اپیستاکسی، ملنا، هماتمز و خونریزیهای وسیع زیر جلدی و مخاطی است. (این خونها خیلی آلوده کننده است). در انواع شدید اختلال خلقی و حسی و در مراحل پیشرفته بیماری مناطق اکیموتیک، خون دماغ شدید و خونریزی غیرقابل کنترل در محلهای تزریقی که از روز چهارم بیماری شروع و برای دو هفته ادامه می یابد به طور بارز دیده می شود.

۵- روش تشخیص این بیماری چگونه است؟ روش تشخیص ELISA و RT-PCR و یافتن ویروس و آنتی بادی در بیمار از نوع IgG و Igm با روش ELISA و یا IFA است.

۶- میزان مرگ و میر بیماری چقدر است ؟ ۳۰% – ۱۵ و گاهی نیز تا ۵۰ درصد گزارش شده است.

۷- درمان بیماری چگونه است؟ حمایت همودینا میکی و درمان به موقع عفونت های دیگر باکتریال اضافه شده و درمان دارویی با ریباویرین که تا حدی بر این ویروس مؤثر است.

۸- چه کسانی برای بیماری پرخطر هستند؟ کسانی که با دام یا حیوانات اهلی یا وحشی سروکار دارند و یاکارکنان بیمارستانی که با بیماران ارتباط دارند ( خون و ترشحات بدن بیمار ).

۹- بیماری چگونه پیشگیری می شود؟ افرادی که با حیوانات سروکار دارند و کارگران دامداریها و کشاورزان باید در محل کار خود بر روی پوست خود از مواد دافع حشترات استفاده کننده و یا کاملاً خود را بپوشانند از موارد دافع دارای DEET که علیه کنه شدیدأ اثر می کند استفاده کنند. پوشیدن دستکش و وسایل محافظتی دیگر الزامی است از تماس با خون و مایعات دیگر بدن حیوانات خانگی و انسان دارای علامت باید اجتناب کرد برای کارکنان حوزه سلامت استفاده از وسایل جلوگیری از آلوده شدن الزامی است تا از طریق تماسهای شغلی آلوده نشوند و عدم استفاده از لبنیات غیر پاستوریزه.

۱۰- آیا علیه بیماری واکسنی وجود دارد؟ یک نوع واکسن بدست آمده از مغز موش علیه CCHF تهیه شده ولی هنوز در دست بررسی است و تا حال عملی نشده است.

۱۱- چگونه می توان وسایل و محیط های آلوده را ضدعفونی کرد؟

این ویروس بوسیله هیپوکلریت ۱% و گلوتارآلدهید ۲% و با حرارت ۵۶ درجه سانتیگراد از بین می رود.

آنچه مسلم است در کنترل این بیماری باید دستورالعمل های کنترل عفونت بیمارستانی را جدی بگیریم هم برای سلامت بیماران و هم خودمان.

تب کریمه کنگو (Crimean-Congo hemorrhagic fever) یک بیماری خونریزی دهنده تب دار حاد است که عمدتاً به وسلیه کنه منتقل می شود  بطوریکه ویروس با حمله به عروق های کوچک بدن موجب کاهش استحکام و تخریب مویرگها و با شوک شدید و حاد به سرعت موجب مرگ می شود.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز ،  عوامل ایجاد کننده این بیماری شامل ویروس منتقله ازطریق بندپایان و ویروس مرتبط با جوندگان می باشد انتقال ویروس می تواند بطورمستقیم از هوا و یا تماس با مواد دفعی یا  ترشحات بدن جوندگان آلوده صورت پذیرد. حداقل ۱۸ نوع  ویروس درانسان ایجاد تب خونریزی دهنده می کنند که همه آنها از حیوان به انسان منتقل می شود.

تب خونریزی دهنده کنگو کریمه از حیوان به انسان و از حیوان به حیوان سرایت می کند.

●  راه انتقال تب خونریزی دهنده کریمه کنگو :

ویروس  در طبیعت بوسیله کنه های سخت ازگونه HYALOMMA و ندرتاً توسط  سایر گونه ها منتقل می شود و ویروس می تواند ازطریق تخم کنه به نسل های بعد نیز منتقل شود.

این کنه دو میزبانه است و می تواند همراه پرندگان به مناطق دوردست انتقال یابد. کنه ها با خونخواری ازمهره داران کوچک، آلوده می شوند ومی توانند آلودگی را در تمام طول مراحل تکامل آلوده باقی بمانند و کنه نابالغ می توانند عفونت را به مهرداران بزرگ مثل دام ها منتقل کنند.

عفونت درانسان پس ازگزش کنه آلوده و یا له کردن آن روی پوست یا تماس با پوست، لاشه حیوانات و بافت بیمار مبتلا ایجاد می شود و بدلیل انتشار ویروس ازطریق خون و بافت بیماران، افراد درتماس با آنان به خصوص کارکنان بهداشتی درمانی شدیداً درخطر ابتلا به بیماری هستند.

●  توصیه های پزشکی برای پیشگیری  از بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو :

۱- استفاده از گان، دستکش، عینک محافظ چشم و…
۲- رعایت اصول صحیح ایزولیزاسیون بیمار
۳-  اجتناب از تماس با ترشحات و خون آلوده
۴- ضدعفونی محل اقامت بیمار
۵-  دفع بهداشتی ضایعات و لاشه های حیوانات آلوده
۶-  ضدعفونی وسایل بیمار در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد به مدت یکساعت و یا استفاده از اتیلن اکسید
۷- کنترل و جداسازی دام های مشکوک
۸- آموزش کارکنان شاغل در صنایع دام در زمینه محافظت از خود و ضدعفونی و سم پاشی البسه
۹-  دوره های ادواری سم پاشی ( از بهار تا پائیز )
۱۰-  پیگیری موارد تماس با منبع عفونت : تمام موارد تماس در فضای بسته سه هفته پس از شروع علائم بیماری باید شناسایی شوند و حداقل دوهفته مراقبت شوند.تب بالای ۳۸ نیاز به بستری دارد.
۱۱-  کارکنان بیمارستانی در تماس با بیمار درصورت بروز حوادث نفوذی (needle stick) به مدت پنج روز ریباورین ۲۰۰ میلی گرم هر ۱۲ ساعت دریافت کنند.
۱۲-  در صورت تماس تصادفی ترشحات بیمار با ملتحمه مراقبت کننده چشم ها با آب یا محلول شستشوی چشم شسته شود.

●  توصیه های دامپزشکی برای پیشگیری از بیماری تب خونریزی دهنده کریمه کنگو :

بیماری ریشه در برخورد نامناسب با دام زنده دارد

۱٫ پرهیز جدی از نگهداری دام به خصوص گوسفند و بز در منازل به دلیل آلودگی با ویروس و کنه های ناقل آن

۲٫ اجتناب از کشتار دام در منازل ، معابر و مکان های عمومی

۳٫ اقدام به سم پاشی مرتب دام ها و جایگاه نگهداری آن ها در تمامی سال به خصوص در فصل گرم .

۴٫ درصورت سفر به مناطق روستایی از تماس بی مورد با جایگاه و خود دام ها اجتناب باید کرد. در صورت انجام این کار باید رعایت پوشش کامل را نمود .

۵٫ نگهداری گوشت تازه گرم ، حداقل به مدت  ۱۲ ساعت در دمای ۴ درجه برای طی شدن جمود نعشی و تولید اسید لاکتیک  واز بین رفتن ویروس در صورت وجود . برای الایش های خوراکی مثل جگر و قلوه ها و… این زمان باید دو برابر شود .

۶٫ پوشیدن لباس کار کامل و یکسره و استفاده از کلاه ، ماسک ، دستکش ، چکمه ، عینک محافظ برای کارگران  کشتارگاه برای جلوگیری از گزش کنه ها و ورود آن ها به داخل لباس و همچنین برای جلوگیری از برخورد با ترشحات دام آلوده ، ضروری می باشد.

۷٫ کار با دام زنده و لاشه های کشتاری در حالیکه زخم باز در روی دست و یا صورت و پا وجود دارد ، احتمال ابتلا را افزایش می دهد

۸٫ پرهیز از عادات پرخطر مثل؛ عدم استفاده از دستکش به دلیل کند شدن کار، عدم شستشو وضدعفونی وسایل کشتار دام ، تماس غیر ضرور با دام ها ، خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در محل نگهداری دام ها و یا محل کشتار دام ، بازی  با کنه ها و له کردن آن ها بادست ، خوردن جگر خام  وگوشت دام تازه کشتار شده  از جمله مواردی هستند که مخاطره ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند

۹٫ بیماری که سابقه برخورد با دام را داشته و دارای علائم تب و خونریزی به اشکال مختلف ، باشد ، باید مشکوک تلقی گردد. در این شرایط باید :

۱ . بیمار را هرچه سریعتر به مراکز درمانی واجد صلاحیت رساند در حالیکه مراقب تماس با ترشحات احتمالی بیمار بود.

۲ .شبکه دامپزشکی شهرستان را سریعا مطلع نمود .

۳٫ جایگاه دام مشکوک را قرنطینه و گوشت و احشاء خوراکی حاصل از دام مشکوک را ضبط کرد .

۴٫ جایگاه دام بلافاصله باید تحت نظر کارشناسان  دامپزشکی سم پاشی گردیده و شستشو ضد عفونی گردد

۵٫ با کارشناسان دامپزشکی در گرد آوری اطلاعات مربوط به بیماری در محل همکاری لازم را نمود

●  تعریف مورد مشکوک

شروع ناگهانی بیماری با تب به همراه درد عضلانی و سپس تظاهرات خونریزی دهنده و یکی از یافته های اپیدمیولوژی (سابقه گزش کنه یا له شدن کنه با دست، تماس مستقیم با خون تازه یا سایر یافته های دام ها یا حیوانات بیمار، تماس مستقیم به خون، ترشحات مواد دفعی بیمار مشکوک یا محتمل بیماری، اقامت یا مسافرت در یک منطقه روستائی که احتمال تماس با دام ها یا کنه وجود داشته باشد.

●  تعریف مورد محتمل

مورد مشکوک به همراه ترمبوسیتوپنی (کاهش پلاکت کمتراز۱۵۰۰۰۰ درمیلی مترمکعب) که ممکن است با لکوپنی (کاهش گلبول های سفید کمتر از ۳۰۰۰ در میلی لیترمکعب) یا لکوسیتوز (افزایش گلبولهای سفید به بیش از۹۰۰۰ درمیلی لیتر مکعب) هم چنین اگر فاکتور خونی در روز اول بستری طبیعی باشد، بیمار به مدت ۳ روز تحت نظر بوده و چنانچه در این مدت ۵۰ درصد کاهش سلولهای خونی (پلاکت و گلبول سفید) ایجاد شود به عنوان مورد محتمل محسوب می شود. این بیماران علاوه برگزارش به مرکز بهداشت باید یک نمونه سرم تهیه و تحت درمان  ریباورین قرارگیرند

●  تعریف مورد قطعی

مورد محتمل به همراه تست مثبت آنتی بادی اختصاصی IGG و IGM یا جدا کردن ویروس یا آنتی ژنهای ویروسی می باشد. درصورتی که امکان زنده بودن بیمار تا نمونه گیری بعدی وجود نداشته باشد باید قبل از فوت بیمار، یک نمونه دیگر تهیه شود.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه دوم خرداد 1391 و ساعت 18:36 |
فصل 8: حرکت


1- در مورد مورچه ها به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) اسکلت آنها از چه نوعی است ؟

ب ) جنس اسکلت آنها چیست ؟

ج ) این ماده از چه اجزایی ساخته شده است؟

د ) وجود شش پا چه مزیتی برای مورچه دارد ؟

ه ) ساختار پای مورچه ها چگونه است؟

2- اهمیت حرکت در جانوران در چیست؟

3- آیا تمامی جانوران قدرت حرکت دارند ؟ با ذکر مثال توضیح دهید

4- حرکت کرم خاکی چگونه صورت می پذیرد؟

5- کدام دسته از جانوران چهار اندام حرکتی دارند ؟

6- مزیت وجود اسکلت درونی در جانوران چیست؟

7- در مورد ماهی به سوالات زیر پاسخ دهیدک

الف ) وظیفه باله دمی چیست؟

ب ) شکل دوکی بدن ماهی چه فایده ای دارد؟

ج ) تغییر سرعت توسط چه اندام هایی ( باله هایی ) در ماهی صورت می پذیرد؟

د ) تغییر مسیر توسط چه باله هایی انجام می پذیرد؟

ه ) وظیفه بادکنک شنا چیست؟

8- چند دسته از جانوران قدرت پرواز دارند؟

9- چه عاملی باعث انجام پرواز توسط پرندگان می گردد؟

10- نقش بالک در پرواز پرندگان را توضیح دهید.

11- انواع ماهیچه در انسان را ذکر نمایید

12- میون چیست؟

13- جنس زردپی چیست و چه وظیفه ای دارد؟

14- چه عاملی باعث نگهداری میون ها در کنار یکدیگر می شود؟

15- علت مخطط بودن ماهیچه اسکلتی چیست؟

16- هر میون شامل چه اجزایی می باشد؟

17- سارکولم چیست؟

18- به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) سارکومر چیست؟

ب ) صفحه هنسن چیست و در کجا قرار دارد؟

ج ) خط تیره M در کجاست؟

19- شبکه سارکوپلاسمی پیست و چه وظیفه ای دارد؟

20- انقباض ایزوتونیک را با ذکر مثال توضیح دهید.

21- انقباض ایزومتریک چیست؟ تفاوت آن با ایزو تونیک در چیست؟

22- تونوس ماهیچه ای چیست و چه فایده ای دارد؟

23- چرا ماهیچه های گردن دچار خستگی نمی شوند؟

24- علت افتادن پلک و گردن در هنگام خواب چیست؟

25- وظایف استخوان ها را ذکر نمایید.

26- انواع استخوان از لحاظ شکل و اندازه را با ذکر مثال نام ببرید.

27- انواع استخوان را از لحاظ بافت ذکر نمایید

28- سیستم هاورس چیست؟

29- تفاوت بافت استخوانی اسفنجی و متراکم چیست؟

30- در مورد مفصل به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) مفصل چیست؟

ب ) مایع مفصلی از کجا ترشح می شود ، وظیفه آن چیست؟

ج ) علت غضروفی بودن انتهای استخوان ها چیست؟

31- چرا بایستی از مفاصل محافظت نمود؟

32- انواع مفصل را با ذکر مثال بیان کنید.

33- مفصل گوی و کاسه چه فایده ای برای بدن دارد؟

34- چه عواملی باعث نگهداری استخوان ها در محل مفصل کنار هم می شود؟

35- اهمیت و فایده ورزش در چیست؟

36- انواع کلی حرکت را در گیاهان ذکر نمایید.

37- حرکت فعال و غیر فعال چه تفاوتی با یکدیگر دارند ؟ با ذکر مثال

38- انواع حرکات فعال گیاهی را ذکر نمایید

39- حرکت خودبه خودی چیست؟

40- حرکت القایی در گیاهان را تعریف نمایید

41- انواع حرکات القایی در گیاهان را ذکر نمایید.

42- تفاوت حرکت القایی و خودبه خودی در چیست؟

43- انواع حرکات گرایشی ( تروپیسم ) راغ ذکر نمایید

44- حرکت گرایشی چیست؟

45- حرکات تاکتیکی را با ذکر مثال بیان نمایید

46- تفاوت حرکات گرایشی و تاکتیکی در چیست؟

47- حرکات تنجشی چیست با ذکر مثال

48- انواع حرکات تنجشی را بیان نمایید

49- حرکت شب تنجی چیست ؟ با ذکر مثال

50- حرکت لرزه تنجی را با ذکر مثال توضیح دهید

51- بساوش تنجی چیست؟

52- نوع حرکت در هریک از موارد زیر را بیان نمایید:

الف ) گیاهان گوشتخوار            ب ) گیاه حساس             ج ) گیاهان تیره پروانه واران   

د ) باز شدن هاگدان                   ه ) حرکت آنتروزوئید ( سلول جنسی نر ) به سمت گامت ماده

 

به امید موفقیت شما در امتحانات پایانی - جباری

 

+ نوشته شده توسط محمد جباری در شنبه بیست و سوم اردیبهشت 1391 و ساعت 21:24 |

جهت استفاده دانش آموزان شرکت کننده در المپیاد زیست شناسی منابع زیر معرفی می گردد :

1- فیزیولوژی پزشکی گایتون       ترجمه فرخ شادان

2- آناتومی گیاهی  E.FUN

3- زیست شناسی گیاهی رست

4- زیست شناسی سلولی و مولکولی آلبرتس

5- الفبای اکولوژی جمعیت ( با شگاه دانش پژوهان جوان )

6- مقدمه ای بر اکولوژی رفتار   وهاب زاده

7- ژنتیک از دیدگاه حل مسئله   ساسان امینی

8- ژنتیک ولینتز

9- ژنتیک مولکول گیتی امتیازی

10- بیوشیمی استرایر

11- بیوشیمی لنینگر

12- فیزیولوژی گیاهی تایز و زایگر

13- بیولوژی سولومون

14- کتاب کمپل ( TEXT )

به امید موفقیت شما


+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه دوازدهم اردیبهشت 1391 و ساعت 18:36 |

انتقال مواد در گیاهان:

1- وظایف ریشه در گیاهان را بیان کنید.

2- در مورد تار کشنده به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) منشاء تار کشنده از کدام لایه می باشد؟

ب ) وجود تار کشنده چه فایده ای برای گیاه دارد؟

ج ) در چه مناطقی از ریشه یافت می شود؟

3- نوار کاسپاری چیست ؟ و در کجا تشکیل می شود؟

4- وجود نوار کاسپاری چه اهمیتی برای گیاه دارد؟

5- اگزودرم چیست؟ چه وظیفه ای دارد؟

6- نوار کاسپاری از چه سطوحی قابل تشخیص است؟

7- اهمیت آب برای گیاهان را بیان کنید. ( وظایف آب در گیاهان )

8- حرکت آب در گیاه توسط چه عاملی و چگونه است ؟

9- فرآیند انتقال آب از خاک به ریشه و انتقال آن در عرض ریشه را توضیح دهید.

10- دو مسیر عبور آب از عرض ریشه را بیان کنید.

11- علت ورورد آب از خاک به داخل تار کشنده چیست؟

12- مسیر پروتوپلاستی چیست؟

13- علت حرکت پیوسته آب در عرض ریشه چیست؟

14- مسیر غیر پروتوپلاستی را توضیح دهید.

15- مسیرغیر پروتوپلاستی تا کجا ادامه داشته ؟ چه عاملی باعث جلوگیری از آن می شود؟

16- تعرق چیست ؟

17- انواع تعرق را بیان کرده ، کدام یک اهمیت بیشتری دارد؟

18- کشش تعرقی چیست؟ چگونه باعث صعود آب در آوند چوبی می گردد؟

19- چرا احتمال گسستگی در ستون آب داخل آوند چوبی کم است ؟

20- نظریه همچسبی – کشش چیست؟

21- نیروی دگر چسبی چیست؟

22- نیروی هم چسبی – کشش را با آزمایش نشان دهید.

23- فشار ریشه ای چیست ؟ چگونه ایجاد می گردد؟

24- در مورد تعریق به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) تعریق چیست؟

ب ) چه هنگام صورت می پذیرد؟

ج ) در چه شرایط محیطی تعریق در گیاهان مشاهده می شود؟

25- تفاوت تعریق و تعرق چیست؟

26- روزنه آبی چیست؟ و در کجا وجود دارد؟

27- در مورد روزنه به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) در چه بخش های یافت می شود؟

ب ) هر روزنه شامل چه اجزایی است؟

ج ) علت باز و بسته شدن روزنه ها چیست؟

28- مکانیسم باز و بسته شدن روزنه ها را بیان نمایید.

29- گیاهان برای کاهش تعرق چه سازش هایی یافته اند؟ با ذکر مثال

30- دو نیروی فیزیکی که در باز و بسته شدن روزنه ها نقش دارند را بیان کنید و توضیح دهید.

31- اهمیت آرایش شعاعی رشته های سلولزی دیواره سلول نگهبان در چیست؟

32- چرا دیواره های خارجی سلول نگهبان از دیواره داخلی بیشتر منبسط می گردد؟

33- در مورد پدیده حبابدار شدگی به سوالات زیر پاسخ دهید:

الف ) حبابدار شدگی چیست؟

ب ) چه عواملی باعث ایجاد این پدیده می گردد؟

ج ) چه عاملی باعث کاهش این پدیده می گردد؟

34- بذر افشانی هوا چیست و چه هنگام صورت می پذیرد؟

35- محل منبه و محل مصرف را با ذکر مثال بیان کنید.

36- چرا حرکت مواد آلی در گیاه پیچیده تر از حرکت آب است؟

37- مراحل مدل جریان فشاری  یا جریان توده ای را توضیح دهید.

38- چرا در صحت کامل مدل جریان توده ای شک وجود دارد؟

39- انرژی مورد نیاز برای حرکت ترکیبات آلی آوند آبکشی توسط چه عاملی تامین می شود ؟

40- چگونه با استفاده از شته ها ترکیب شیره پرورده را مشخص نماییم.

 

فصل 7: تنظیم محیط داخلی و دفع مواد زاید

1- محیط داخلی چیست؟ شامل چه اجزایی است؟

2- چرا جانوران پر سلولی به محیط داخلی پایدار نیاز دارند؟

3- هومئوستازی چیست و شامل چه اعمالی می گردد؟

4- مواد زاید نیتروژندار حاصل چیست ؟

5- نوع ماده زاید نیتروژندار در جانوران به چه عاملی بستگی دارد ؟ با ذکر مثال

6- نوع ماده نیتروژن دار دفعی در هریک از جانوران زیر را بیان کنید.

الف ) ماهی          ب ) نوزاد قورباغه            ج ) خزندگان           د ) کوسه ها             ه ) حشرات

7- دفع آمونیاک ، اوره  و اسید اوریک در جانوران را از لحاظ میزان آب ، سمیت و میزان انرژی مصرفی مقایسه کنید

8- چند مورد از مواد دفعی توسط کلیه ها را نام ببرید.

9- نفرون چیست و از چه اجزایی ساخته شده است ؟

10 – در ساختار کلی کلیه چه بخش هایی مشاهده می شود؟

11- چرا بخش قشری در زیر میکروسکوپ دانه دار ولی بخش مرکزی مخطط به نظر می رسد؟

12- سرخرگ کیلوی در کلیه چگونه منشعب می شود؟

13- انواع شبکه مویرگی در کلیه را با ذکر محل بیان نمایید.

14- هریک از اجزاء زیر در کدام بخش کلیه قرار دارد:

الف ) کپسول بومن         ب ) لوله پیچ خورده نزدیک           ج ) لوله پیچ خورده دور            د ) لوله هنله

15- سه عاملی که در تشکیل ادرار نقش دارند را بیان کنید.

16- تراوش چیست ؟ تحت تاثیر چه عاملی می باشد؟

17- چه عاملی از نیروی تراوش می کاهد؟

18- باز جذب چیست و در کجا ها صورت می پذیرد؟

19- اهمیت باز جذب کلیه در چیست؟

20- باز جذب مواد در کلیه به چند صورت انجام می گردد؟ توضیح دهید

21- ترشح چیست؟

22- چگونگی تنظیم PH  بدن توسط کلیه ها را توضیح دهید.

23- مکانیسم تخلیه ادرار را بیان کنید.

24- چرا کنترل ادرار در کودکان کامل نمی باشد؟

25- انواع ماهیچه های مثانه که باعث کنترل تخلیه ادرار می شود را نام ببرید.

26 - مواد دفعی گیاهان شامل چه موادی می باشد و هریک چگونه دفع می گردد؟

27- روشهای دفع مواد در گیاهان را ذکر کنید.

+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه دوازدهم اردیبهشت 1391 و ساعت 18:17 |

میوز

Meiosis : A type of cell division occurring in diploid or polyploidy tissue that results in a reduction in choromosome number usually by half.

در سلول هایی که گامت ها را تولید می کنند و در موجوداتی که تولید مثل جنسی دارند انجام می گیرد.

تعریف : فرآیندی که در ضمن آن تشکیل گامت ها انجام می گیرد و شامل یک تقسیم با کاهش کروموزومی است ، بصورتیکه هر سلول دختر یکی از هر جفت کروموزوم همسان را دریافت می کند از اینرو کاهش در تعداد کروموزومها در هر سلول به نصف بوجود می آید.

میوز پایانی ( گامتی ) : میوزی که درست قبل از تشکیل گامت ها انجاممی گیرد.

میوز بینابینی ( اسپوری ) : میوزی که اغلب اوقات قبل از تشکیل گامت ها اتفاق می افتد و می تواند با میتوز جهت تولید تعداد  زیادی از گامت ها دنبال گردد.

میوسیت : سلولی که میوز در آن انجام می شود.

گامت ها در گونادها طی فرآیندهای بنام اسپرم زایی Spermatogenesis  و تخمک زایی Oogenesis تولید می گردند. این نوع میوز در جانوران و تعدا کمی از گیاهان پست دیده می شود و میوز پایانی یا گامتی نامیده می شود.در بیشتر گیاهان میوز بینابینی ( اسپوری ) است و تعداد زیادی گامت بوجود می آید.میوز شامل دو تقسیم و فقط یک مضاعف شدن کروموزومی است . در تقسیم اول ، یک پروفاز طولانی ( لپتونما زیگونما پاکی نما دیاکینز ) وجود دارد. در پری لیپتونما کروموزومها کاملا نازک بوده و مشاهده آنها مشکل است و فقط کروموزومهای جنسی ممکن است بصورت اجسام هترو کروماتینی مشخص باشد.

لپتونما : مرحله ای از میوز که در آن کروموزومها قابل مشاهده می گردند > گرچه قبلا مضاعف شده و دارای دو کروماتید می گردندولی منفرد بنظر می رسندو در زیر میکروسکوپ نوری برجستگیهایی مانند دانه تسبیح را بنام کرومومر نشان می دهند.

زیگونما : مرحله ای از میوز که طی آن کروموزومهای همسان ردیف شده و با یکدیگر جفت می شوند ( تشکیل سیناپس )

سیناپس : حالت بسیار اختصاصی از ردیف و جفت شدن کروموزومهای همسان در ضمن زیگونما ، این جفت شدن بسیار اختصاصی بوده و شامل تشکیل یک ساختمان پروتئین دار مخصوص بنام کمپلکس سیناپتونمال می باشد.

پاکی نما : مرحله ای از میوز که طی آن کروماتیدهای متعلق به همولوگ های مختلف قطعاتی از مواد ژنتیکی را با یکدیگر مبادله می کنند. در پاکی نما فرآیند جفت شدن کامل شده و کروموزومها کوتاهتر و ضخیم تر می گردند ، اکنون هر کدام یک بی والانbivalent یا تتراد  tetradهستند . که از دو همولوگ ساخته شده اند ( چهار کروماتید ) دو کروماتید هر همولوگ کروماتیدهای خواهر نامیده می شوند. پدیده اختصاصی در پاکی نما تبادل قطعاتی است که عبارتست از نوترکیبی قطعات کروموزومی میان دو کروماتیدی که متعلق به همولو گهای مختلف می باشد.( نوترکیبی )

عمل کمپلکس سیناپتونمال ممکن است ثابت نگاهداشتن جفتها جهت تسهیل نوترکیبی باشد. این فرآیند در سطح مولکولی انجام می شود.

دیپلونما : مرحله ای از میوز که طی آن جفت های همسان شروع به جدا شدن می نمایند. اما در نقاطی که با هم تبادل یا کیاسما دارندبصورت ترکیب شده باقی می مانند. در این لحظه هر چهار کروماتید تتراد قابل رویت است و sc ناپدید می شود . دیپلونما آخرین و طولانی ترین مرحله می باشد.

دیاکینز : مرحله ای از میوز که در آن انقباض کروموزومها افزایش می یابد در انتهای این مرحله همولوگ ها تنها در کیاسما به هم متصلند . تعدا کیاسما ها توسط فرآیندی که در ابتدا ترمینالیزاسیون نامیده می شود کاهش می یابد.

در پرومتافاز یک تراکم کروموزومی به حداکثرخود می رسد . پوشش هسته ناپدید می شود و میکروتوبولهای دوکی به کینه توکورها ی کروموزومهای همسان اتصال می یابنددر نتیجه دو کروماتید خواهر مانند یک واحد کارکردی رفتار کرده و با یکدیگر بطرف یک قطب حرکت می کنند. در متافاز میوز یک ، همولوگ ها هنوز در کیاسما ها به یکدیگر متصل اند ، در حالیکه سانترومرها بطرف قطب های مخالف کشیده می شوند ( انافاز ) در ادامه تلوفاز یک ، اینتر فاز کوتاهی وجود داردکه در آن همانند سازی DNA وجود ندارد، در این لحظه تعداد کروموزومها هاپلوئید بوده ولی کروموزومها دارای دو کروماتید می باشد.

در تقسیم دو میوز ، جدایی کروماتید های خواهر و سانترومر هایشان انجام می گیرد. نکته بسیار مهم اینست که در تقسیم یک میوز ، سانترومرهای همسان از همجدا می شوند در حالیکه در تقسیم دومیوز سانترومرهای خواهر جدا می گردند.چنین فرض شده که اختلاف در توزیع کروموزومها در حین میتوز و میوز نتیجه اختلاف در جهت یابی کینه توکورها ست. در حقیقت در میتوز کینه توکورهای کروماتید ی خواهر پشت به پشت هم قرار گرفته اند در حالیکه در تقسیم میوز کینه توکورهای کروماتیدی خواهر پهلو به پهلو هم هستند.چندین واقعه بیوشیمیایی اختصاصی در سلول های میوزی اتفاق می افتد اینها شامل یک مرحله S پیش میوزی طولانی انجام مقدار کمی همانند سازی تاخیری DNA که بنظر می رسد برای سیناپس ونگه داری جفت ها ضروری می باشدو مقدار کمی سنتز  در پاکی نما که احتمالا در رابطه با فرآیند نوترکیبی است می باشند.

میوز در گیاهان :

هر میکروسپور سیت بوسیله میوز باعث بوجود آمدن چهار میکروسپور فعال می گردد، هر مگاسپوروسیت توسط میوز چهار مگاسپور بوجود می آورد که سه تای آنها تحلیل می روند . مگاسپوروسیت باقی مانده بصورت گامتوفیت ماده رشد کرده و باعث تشکیل سلول تخمک می گردد. میکروسپورها و مگاسپورها گامتهای نهایی گیاهان نیستند. قبل از بارورسازی آنها به ترتیب محتمل دوتقسیم میتوزی در بساک پرچم یا سه تقسیم در تخمدان برای تولید گامتوفیت های نر وماده می گردند.هر دانه گرده یا میکروسپور ( هاپلوئید ) حاصل دو هسته اسپرم است . یکی از آنها هسته تخمک را بارور ساخته است و یک تخم زیگوت دیپلوئید بوجود می اورد که نهایتا منجر به ایجاد جنین یک گیاه جدید خواهد شد. اسپرم دیگر با دو هسته ثانویه قطبی ترکیب شده یک هسته آنوسپرم تریپلوئیدی را تشکیل می دهد.و بوسیله تقسیمات میتوزی باعث بوجود آمدن آندوسپرم می شود که دارای مواد تغذیه ای برای جنین است. بنابراین تخم گیاه موزائیکی است از بافتهای که تشکیل شده از تخم دیپلوئید ، آندوسپرم تریپلوئید و پوشش های دیپلوئیدی که منشاء مادری دارند

+ نوشته شده توسط محمد جباری در سه شنبه بیست و نهم فروردین 1391 و ساعت 20:48 |

سوالات زیست شناسی و آزمایشگاه 2 سال سوم شهریور 90

 

1-درستی یا نادرستی هر یک از جملات زیر را مشخص نموده و در برگه پاسخ بنوسید . ( 1 )

الف) در بیماری MS ( مالتیپل اسکلروزیس ) برخی از گلبولهای سفید خونی ، باعث تخریب نورونهای محیطی می شوند .

ب) یکی از نورون های ریشه شکمی نخاع ، که باعث تحریک ماهیچه جلوی رآن می شود ، یک نورون  پس سیناپسی محسوب می شود .

ج) طبق اصول مندل ، می توان جفت شدن بازهای مکمل در حین همانند سازی را بررسی نمود .

د) در افراد مبتلا به هموفیلی ، هم ساختار گلبول های قرمز و هم نبود بعضی از پروتئین های خونی باعث بیماری می شود .

2- جاهای خالی رادر جملات زیر با عبارات صحیح پر کرده و در برگه پاسخ بنوسید . ( 1 )

الف ) بکرزایی نوعی تولید مثل .....................است .

ب ) در زیر پروتال سرخس ، سلول های گامت نر ، در اثر تقسیم ............درآنتریدی تولید می شوند .

ج) اگر انعطاف پذیری عدسی ، در فردی دچار اختلال شود ، فرد مورد نظر، به بیماری ................مبتلا است .

د) در انسان تخمک های آزاد شده از تخمدان ، ابتدا وارد ................... می شوند .

3- کدام یک از پروتئین های دفاع غیر اختصاصی ، سبب مقاومت کوتاه مدت در برابر عامل بیماری زا می شوند ؟ این پروتئین ها از کجا ترشح می شوند ؟(5/0 )

4- چه عاملی در ایمنی سلولی ، باعث شروع تکثیر سلول های ایمنی می شود ؟ ( 5/0 )

5- به سوالات زیر پاسخ دهید : ( 1 )

الف) آلرژن ، در دومین برخورد خود با دستگاه ایمنی ، به چه بخش هایی متصل می شود ؟

ب) کدام یک از راه های زیر باعث تخریب میکروپ ها می شود ؟

ترشح اسید معده                            دفع مدفوع

6- به طور کلی ، فعالیت های عصبی جانوران در چه جهاتی انجام می شود ؟ ( 5/0 )

7- به طور معمول ، به چه علت در هنگام پتانسیل استراحت ، داخل سلول در مقایسه با خارج سلول ، منفی تر است ؟ ( 5/0 )

8- هریک از اعمال زیر در کدام بخش دستگاه عصبی تنظیم می شوند ؟ ( 75/0 )

الف) برقراری حالت آرامش در بدن      ب) احساس رضایت      ج ) جلوگیری ازورودمیکروپ ها به مغز

9- در مورد اندام های حسی انسان به سوالات زیر پاسخ دهید : ( 75/0 )

الف) در پوست اگر محرک های مختلف ، آنچنان شدید باشند که احتمال آسیب به بافت را ایجاد کنند ، کدام گیرنده به همراه گیرنده ی مربوط به محرک اصلی ، تحریک می شود ؟

ب) پردازش پیام عصبی تولید شده در گیرنده های نوری استوانه ای در کدام بخش قشر مخ صورت می گیرد ؟

ج) سلول های ترشح کننده ی ماده موم مانند مجرای گوش ، از تغییر شکل کدام سلول ها ایجاد می شود ؟

10- در مورد اندام های حسی در جانوران ، به سئوالات زیر پاسخ دهید . ( 5/0 )

الف) عامل تحریک سلول های مژه دار موجود در کاپولا را بنوسید .

ب) ماهیچه هایی که در گوش میانی خفاش ها ، به هنگام شنیدن پژواک ، از کر شدن آنها جلوگیری می کنند به چه حالتی در می آیند ؟

11- هورمون ها ، پس از تولید در سلول های درون ریز ، چه مسیرهایی را طی می کنند تا سرانجام به سلول های هدف برسند ؟( 5/0 )

12- محل دقیق تولید هورمون کورتیزول و عمل هورمون ضد ادراری را بنوسید . ( 5/0 )

13- اثر انسولین بر سلول های ماهیچه ای را بنوسید . ( 5/0 )

14- گریفیت پس از آنکه دریافت کپسول باکتری ، عامل مرگ موش ها نیست ، چه آزمایشی را طراحی کرد ؟( 75/0 )

15- قطعه ای از مولکول DNA ، 2500نوکلئوتید دارد . اگر تعداد نوکلئوتیدهای گوانین دار ، 500 عدد باشد .

( طبق اصل چار گف )

الف) تعداد بازهای تیمین دار در این مولکول DNA را بنوسید .

ب) تعداد بازهای آلی دو حلقه ای در این قطعه DNA را بدست آورید

16- دو ویژگی اصلی DNA ی باکتری را بنوسید ( 5/0 )

17- در مورد چرخه سلولی ، به سئوالات زیر پاسخ دهید : ( 1 )

الف) مهمترین عامل فشردگی DNA ی یوکاریوتی را بنوسید .

ب) در کدام مرحله از تقسیم میتوز ، مجدداً پوشش هسته ، اطراف کروموزوم ها تشکیل می شود ؟

ج) در سلول های ماهیچه ای مخطط ، کدام مرحله از چرخه سلولی صورت می گیرد ؟

18- به سوالات زیر پاسخ دهید : ( 5/0 )

الف) در طی مراحل تخمک سازی ، در چه مرحله ای ، تخمک نابالغ تولید می شود ؟

ب) جدا نشدن کروموزوم های همتا یا با هم ماندن آنها در کدام مرحله از میوز انجام می شود ؟

19- فرزند اول مردی هموفیل با زنی که سالم است ، پسر هموفیل است . ( 5/0 )

الف) ژنوتیپ مادر را بنوسید .

ب) احتمال تولد دختر هموفیل در این خانواده چقدر است ؟

20- درآمیزش آزمون موش سیاهی ، ژنوتیپ موش سیاه را در حالت های زیر بنوسید . ( 5/0 )

الف) همه ی زاده های 1 F سیاه باشند .

ب) فقط نیمی از زاده های 1 F سفید باشند .

21- با توجه به دودمانه روبرو پاسخ دهید . ( 75/0 )

الف) توراث بیماری مورد نظر چگونه است ؟

ب) احتمال تولد فرزند سالم در این دودمانه چقدر است ؟

ج) احتمال آنکه فرد مشخص شده دختر سالم باشد را به دست آورید

22- هریک از موارد زیر را ، از نظر مجموعه ی کروموزومی ( هاپلوئید یا دیپلوئیدی ) مشخص کنید . ( 5/0 )

    الف) گیاه خزه                     ب) هاگینه

23- در درخت کاج ، اندوسپرم از چه سلول هایی و با چه نوع تقسیمی بوجود می آید ؟ ( 5/0 )

24- شکل روبرو یک گل را در نهاندانگان نشان می دهد . ( 75/0 )

الف) زنبورها ابتدا این گل را چگونه شناسایی می کنند ؟

ب) در کیسه رویانی ، پس از گرده افشانی این گل چه سلولی رویان را تولید می کند ؟

ج) بعد از گرده افشانی بر روی گل ، کدام بخش از دانه گرده باعث تولید لوله گرده می شود ؟

25- در گیاهانی نظیر نرگس زرد ، مواد غذایی مورد نیاز برای دوره ی بعدی رشد ، در چه بخش هایی ذخیره می شود ؟ ( 5/0 )

26- در مورد هورمون های گیاهی ، به سئوالات زیر پاسخ دهید : ( 5/0 )

الف) کدام هورمون گیاهی ، نقشی مخالف ژیبرلین در رابطه با جوانه زنی دانه دارد ؟

ب) کدام هورمون باعث نورگرایی ( فتوتروپیسم ) می شود ؟ 

27- در مورد رشد و نمونه گیاهان به سوالات زیر پاسخ دهید : ( 1 )

الف) سلول های جدید حاصل از مریستم رأسی ساقه ها ، بجز بافت های نخستین روپوستی ، به چه بافت های دیگری تمایز پیدا می کنند ؟

ب) قطر حلقه های سالیانه ، در چه زمانی بیشترین رشد را دارد ؟

ج) شستن بعضی از دانه ها قبل از رشد ، چه فایده ای دارد ؟

28- اسپرم ها ، پس بلوغ نهایی در اپیدیدیم ، برای خروج از بدن ، چه مسیری را طی می کنند؟ ( 5/0 )

29- شکل روبه رو یکی از روش های نگهداری جنین در جانوران است . ( 25/0 )

کدام یک از موجودات زیر دارای ، این روش نگهداری است ؟

سوسمار                   اپاسوم                             انسان

30- نتیجه ی نهایی خود تنظیمی منفی هورمون ها ، در تخمدان را بنوسید ( 5/0 )

31- در مورد نمو جنین انسان ، به سوالات زیر پاسخ دهید : ( 5/0 )

الف ) هنگامی که توده سلولی به رحم می رسد ، چه نامیده می شود ؟

ب) مهمترین وقایع نمو ، در کدام بخش از زندگی جنین رخ می دهد ؟

+ نوشته شده توسط محمد جباری در چهارشنبه سوم اسفند 1390 و ساعت 17:12 |

فصل 6 : گردش مواد

1- دستگاه گردش خون برای غلبه بر نیروی گرانش چه سازگاریهای ایجاد کرده است؟

2- علت ایجاد واریس ( تجمع خون در رگ های پا ) چیست؟

3- ضرورت وجود دستگاه گردش مواد به چه خاطر است؟

4- وظایف دستگاه گردش مواد در انسان را بیان کنید.

5- چه جانورانی دستگاه گردش خون ندارند ؟ و چرا

6- ساختار دستگاه گردش مواد در عروس دریایی را توضیح دهید.

7- چه جانورانی به دستگاه گردش مواد و خون نیازمندند؟ علت آنرا توضیح دهید.

8- دستگاه گردش خون باز چیست ؟ در چه جانورانی وحود دارد ؟ ( ذکر دو مثال )

9- دس- دستگاه گردش خون بسته چیست ؟ در چه جانورانی وحود دارد ؟ ( ذکر دو مثال )

10- تفاوت دستگاه گردش خون باز و بسته چیست؟

11- هریک از جانوران زیر چه نوع گردش خونی دارند ؟

الف ) خرچنگ دراز        ب ) ملخ           ج ) کرم خاکی              د ) عنکبوت بیوه سیاه         ه ) ماهی قزل آلا

12- ساختار دستگاه گردش خون ملخ را توضیح دهید.

13- دستگاه گردش خون ملخ و کرم خاکی چه تفاوتهایی با یکدیگر دارند؟

14- در ماهیهای استخوانی چند کمان آبشش و مویرگ آبششی وجود دارد؟

15- دستگاه گردش خون ماهی چگونه است؟

16- دستگاه گردش خون ساده چیست؟ در چه جانورانی یافت می شود؟

17- دستگاه گردش خون مضاعف چیست ؟ و در چه جانورانی یافت می شود ؟

18- تفاوت دستگاه گردش خون باز و بسته را ذکر نمایید.

19- دستگاه گردش خون مضاعف شامل چه مسیرهایی است؟

20- مسیر گردش خون کوچک ( ششی ) از کجا آغاز و به کجا ختم می شود؟

21- مسیر گردش خون بزرگ ( عمومی ) از کجا آغاز و به کجا ختم می شود ؟

22- چرا ضخامت بطن چپ از بطن راست بیشتر است؟

23- لایه های تشکیل دهنده دیواره قلب را نام برده وجنس و وظیفه هریک را بیان کنید.

24- آبشامه چیست ؟ از کجا منشاء می گیرد؟

25- بافت گرهی چه وظیفه ای دارد؟

26- چرا انقباضات دهلیزها باعث انقباض همزمان بطن ها نمی شود؟

27- انتشار تحریک از دهلیزها به بطن ها از چه طریقی انجام می شود؟

28- نقش اعصاب قلب در انقباضات قلب چیست؟

29- سیستول و دیاستول را تعریف کنید

30- چرا به بافت گرهی بافت هادی نیز گفته می شود؟

31- بافت گرهی شامل چه اجزایی می باشد ؟ وظیفه و محل هریک را بیان کنید

32- تفاوت گره پیشاهنگ و دهلیزی – بطنی چیست ؟ ( دو مورد )

33- چرا به گره سینوسی – دهلیزی، گره پیشاهنگ گفته می شود؟

34- سرعت انتشار تحریک در کدام نواحی بیشتر و در کدام نواحی کمتر است؟

35- دریچه های دستگاه گردش خون را ذکر کرده و محل هریک را بیان نمایید.

36- وظیفه دریچه های سینی چیست؟ محل آنها کجاست؟

37- انواع صداهای قلب را ذکر کرده ، هریک مربوط به چیست؟

38- علت صداهای غیر طبیعی قلب چیست؟

39- هر دوره کار قلب شامل چه بخشهایی می باشد؟ هریک چه مدت طول می کشد؟

40- حجم ضربه ای و برون ده قلب  را تعریف کنید؟

41- اگر قلب فردی در دقیقه 72 بار بزند حجم ضربه ای آنرا محاسبه کنید.

42- کاردیو گرافی و کاردیوگرام را تعریف کنید.

43- الکترو کاردیوگرافی و الکترو کاردیوگرام چیست؟

44- نوار قلب را چگونه و از چه قسمت هایی از بدن می توان گرفت؟

45- یک منحنی الکترو کاردیوگرام شامل چند موج بوده هریک مربوط به چیست؟

46- علت هریک از تغییرات زیر در الکتروکاردیو گرام را بیان کنید.

الف ) افزایش ارتفاع QRS          ب ) کاهش QRS       ج ) فاصله بیش از حد طبیعی بین P و  Q

47- الکتروکاردیوگرام و ارتباط آن با انقباض بطن ها را به صورت یک شکل نشان دهید.

48- ساهرگ چیست؟ و چه ویژگی هایی دارد؟

49- سرخرگ چیست؟ و چه ویژگی هایی دارد؟

50- سرخرگ چگونه پیوستگی خون در رگها را تامین می کند؟

51- چه عواملی در سرعت خون در رگها موثرند ؟ نام ببرید.

52-مقاوت در مقابل جریان خون به چه عواملی بستگی دارد؟

53- توزیع خون در بافت ها چگونه انجام می شود؟

54- مهمترین نقش در مقدار خون ورودی به بافتها برعهده چیست؟ و چگونه این کار را انجام می دهد ؟

55- چه عواملی باعث افزایش قطر رگها می شود؟

56- گردش خون و تبادل مواد در مویرگ ها تحت تاثیر چه نیروهایی می باشد؟

57- فشار تراوشی چیست ؟ این نیرو حاصل چیست؟

58- تفاوت فشار اسمزی در ابتدای و انتهای مویرگ نسبت به فشار تراوشی چگونه است؟

59- عوامل ایجاد کننده خیز یا ادم را بیان کنید.

60- تفاوت مویرگ های خونی و مغزی چیست؟

61- چه عاملی باعث بازگشت پلاسما به خون می شود؟

62- چه ویژگی هایی در مویرگ وجود دارد، که آنرا برای کاری که انجام می دهد مناسب ساخته است؟

63- بشترین میزان خون در کدام بخش دستگاه گردش خون است؟

64- عواملی که در بازگشت خون از سیاهرگ ها به قلب موثرند را نام ببرید.

65- خون چیست؟ و چه وظایفی بر عهده دارد؟

66- چگونگی تشکیل مایع میان بافتی را ذکر نمایید. در چه جانورانی وجود دارد؟

67- همولنف چیست؟ چگونه ایجاد می شود؟ در چه جانورانی است؟

68- هماتوکریت چیست؟

69- ساختار گلبول قرمز چگونه است؟ و چه اهمیتی برای جاندار دارد؟

70- تولید و زایش گلبول های قرمز در دوره جنینی در کجاها صورت می گیرد؟

71- پس از تولد تولید گلبول قرمز در چه بخشهایی از بدن انجام می شود؟

72- در یک فرد بالغ چه بخشهایی تولید گلبول قرمز را برعهده دارند؟

73- اریتروپویتین چیست ؟ از کجا ترشح می شود ؟ چه نقشی بر عهده دارد؟

74- چرا افرادی که در ارتفاعات زندگی می کنند گلبول قرمز بیشتری دارند؟

75- عوامل موثر در تولید گلبول های قرمز را ذکر کنید.

76- فاکتور داخلی معده چیست؟ جنس آن از چیست؟

77- چرا آسیب دیواره معده باعث کم خونی می شود؟

78- هر مولکول هموگلوبین شامل چه بخشهایی می باشد؟

79- چرا گلبول های قرمز معمولا بعد از 120 روز می میرند؟

80- برای مواد حاصل از تجزیه هموگلوبین چه اتفاقی می افتد؟

81- آنمی و پلی سیتمی چیست؟

82- گلبول های سفید به چند دسته تقسیم می شوند؟ اواع هریک را ذکر کنید.

83- ماکروفاژ چیست ؟ چگونه ایجاد می شود؟

84- محل تولید هر یک از انواع گلبول سفید را ذکر نمایید.

85- ویژگی هایی نوتروفیل چیست؟

86- فاگوسیتوز چیست؟

87- ائوزینوفیل و بازوفیا هریک چه وظیفه ای دارند؟

88-  عمل دیاپدز را تعریف کنید.

89- ایمنی چیست؟ به چند صورت ظاهر میشود؟

90- انواع راههای ایمنی را توضیح دهید.

91- ویروس ها و باکتری ها چگونه باعث تولید پادتن می شوند؟

92- پادتن چیست ؟ جنس ان از چیست؟

93- خودایمنی چیست؟ چگونه ایجاد می شود با ذکر مثال

94- آلرژی را تعریف کنید.

95- علت مثبت یا منفی بودن خون چیست؟

96- اگر خون فردی با گروه خونی مثبت را به فردی با گروه خونی منفی تزریق کنیم چه اتفاقی می افتد، چرا؟

97- اگر خون مادر مثبت و جنین منفی باشد چه اتفاقی می افتد؟

98- فرآیند انعقاد خون را با رسم شکل نشان دهید

99- عواملی که در انعقاد خون نقش دارند را ذکر کرده ، وظیفه هریک را بیان نمایید.

100- لنف چیست؟ و چگونه تشکیل می شود؟

101- گره لنفی چیست ، چه وظیفه ای دارد؟

102- گره های لنفی در کدام نواحی بدن بیشتر است؟

+ نوشته شده توسط محمد جباری در جمعه بیست و هشتم بهمن 1390 و ساعت 11:24 |

فصل 5: تبادل گازها

1- چه عواملی باعث افزایش کارایی دستگاه تنفسی پرندگان گردیده است ؟ ( 4 مورد )

2- میوگلوبین چیست ؟ وچه وظیفه ای برعهده دارد؟

3- دستگاه تنفسی پرندگان با سایر مهره داران چه تفاوتی دارد؟

4- چرا هوای دم وبازدم در پرندگان اختلاط کمتری پیدا می کند؟

5- تنفس پوستی چیست؟ در چه جاندارانی صورت می پذیرد؟ ( ذکر دو مورد کافیست )

6- شرایط لازم برای برای تنفس پوستی را ذکر نمایید ( 4 مورد )

7- چرا آبشش برای تنفس جانداران خشکی زی مناسب نمی باشد؟

8- تنفس در ماهیها چگونه صورت می پذیرد ؟ توضیح دهید.

9- سیستم نایی چیست؟ در چه جانورانی یافت می شود ؟ توضیح دهید

10- دستگاه تنفسی انسان شامل چه قسمت هایی می باشد ؟ نام ببرید

11- پرده جنب چیست؟ چه وظیفه ای را برعهده دارد؟

12- پرده دیافراگم در چه جانورانی وجود دارد؟ وظیفه آن چیست؟

13- ماهیچه های دم و بازدم را ذکر نمایید.

14- سورفاکتانت چیست؟ از کجا ترشح می شود ؟ وظیفه آنرا ذکر کنید.

15- چرا نوزادان نارس به زحمت تنفس می کنند؟

16- اگر بر اثر ضربه چاقو جدار قفسه سینه شکافته شود چه اتفاقی می افتد؟

17- اصطلاحات زیر را تعریف کنید؟

الف ) هوای جاری          ب ) هوای مرده         ج ) هوای ذخیره دمی        د ) هوای ذخیره بازدمی           ه ) ظرفیت حیاتی 

و ) ظرفیت شش ها          ز ) هوای باقی مانده     ح ) حجم تنفسی

18- اگر فردی در دقیقه 12 بار نفس بکشد حجم تنفسی او را محاسبه نمایید.

19- راههای انتقال اکسیژن در خون را ذکر نمایید

20- هر مولکول هموگلوبین با چند مولکول اکسیژن متصل می شود ؟ عامل این اتصال چیست؟

21- چرا گاز مونواکسید کربن کشنده است؟

22- راههای انتقال دی اکسید کربن در خون را ذکر کرده وتوضیح دهید؟

23- بیشترین میزان دی اکسید کربن در خون به چه روشی منتقل می شود ؟ این ترکیب چگونه ایجاد می شود ؟

24- آنزیم ایدراز کربنیک چیست؟ وچه نقشی دارد؟

25- چه عاملی باعث انتشار اکسیژن به مایع بین سلولی می گردد؟

26- تنفس واقعی چیست؟

27- فشار اکسیژن در مایع سلولی به چه عاملی بستگی دارد؟

28- چرا اختلاف اندک فشار دی اکسید کربن برای انتشار آن کافی می باشد؟

29- مجاری تنفسی چه وظایفیبز عهده دارند؟

30- وجود حلقه های غضروفی دیواره نای و نایژه چه اهمیتی دارد؟

31- آسم چیست ؟ علت آنرا ذکر نمایید.

32- ترشحات مخاطی مجاری تنفسی از کجا منشاء گرفته و چه وظیفه ای دارد؟

33- سرفه و عطسه چیست ؟ چه تفاوتی با یکدیگر دارد؟

34- مکانیسم عمل سرفه و عطسه را ذکر نمایید.

35- تکلم چیست ؟ چگونه وبه کمک چه عواملی صورت می پذیرد؟

36- چند نفر در مسابقه ای شرکت نموده اند که در به کسی بادکنک را به بیشترین حد ممکن باد نمایید جایزه می دهند ؟ در این مسابقه چه چیزی سنجیده می شود؟

37- نوع تنفس در هریک از جانوران زیر را ذکر نمایید:

الف ) ملخ            ب ) پلاناریا           ج ) مارمولک             د ) نوزاد قورباغه

سوالات این فصل در حد حفظ و درک مطلب ارائه شده است

+ نوشته شده توسط محمد جباری در پنجشنبه بیست و هفتم بهمن 1390 و ساعت 18:38 |